IV SA/Wa 1211/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2013 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na handel równoległy środka ochrony roślin - oddala skargę - IV SA/Wa 1211/13 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją nr [...] z dnia [...].03.2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...].01.2013 r., którą cofnął zezwolenie nr [...]. z dnia [...].04.2012 r. na handel równoległy środkiem ochrony roślin [...], wydane na rzecz R. Sp. z o.o. z siedzibą w S.. Decyzja nr [...] zapadła w związku z cofnięciem zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...].06.2005 r. na dopuszczenie do obrotu środka ochrony roślin A., wydanego na rzecz spółki S. z siedzibą w [...], który był referencyjnym środkiem ochrony roślin dla środka R.. Z zaskarżonej decyzji wynika, że środek ochrony roślin R. został dopuszczony do obrotu - na podstawie art. 52 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1107/2009 z dnia 21.10.2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/WE i 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 309 z 24.11.2009 str. 1) - zezwoleniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...]. z dnia [...].04.2012 r. na handel równoległy. Referencyjnym środkiem ochrony roślin dla środka R. był środek A. , dopuszczony do obrotu zezwoleniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...].06.2005 r. Termin ważności zezwolenia na handel równoległy środkiem ochrony roślin R. został określony na dzień [...].06.2015 r., mając na uwadze termin ważności zezwolenia na dopuszczenie do obrotu środka ochrony roślin A. . Zezwolenie na handel nim zostało jednak cofnięte na wniosek spółki. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik R.Sp. z o. o. z siedzibą w S. zarzucił: - naruszenie przepisów prawa administracyjnego mającego wpływ na wynik sprawy, w tym art. 107 § 1 K.p.a poprzez wydanie decyzji, która nie zawiera elementów koniecznych - tj. określenia strony - adresata, do którego jest skierowane rozstrzygnięcie organu oraz wnikliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie zezwolenia na możliwość sprzedaży i dystrybucji środka do dnia [...] marca 2013 r., a po upływie tego okresu w zakresie możliwości przechowywania, stosowania lub unieszkodliwiania przez ostatecznego użytkownika do dnia [...] grudnia 2013 r; -art. 10 §1 kpa poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów; - art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności czy środek o nazwie A. spełnia wymagania art. 29 rozporządzenia 1107/2009; - naruszenie art. 52 ust. 6 rozporządzenia nr 1107/2009, poprzez przyjęcie iż przedmiotowy przepis nie ma zastosowania do środka R. . Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zgodził się z zarzutami strony. Zaznaczył, że w sentencji jego decyzji nr [...] z dnia [...].01.2013 r. wskazano, że cofa się zezwolenie nr [...]. z dnia [...].04.2012 r. na handel równoległy środkiem ochrony roślin R.. Zgodnie z zezwoleniem nr [...] jego posiadaczem jest tylko jedna spółka, tj. R. Sp. z o.o. z siedzibą w S.. Spółka ta została wskazana w akapicie dotyczącym adresata decyzji nr [...]. Oprócz spółki wskazany został p. M. R. jako jej pełnomocnik, ale jak wynika z KRS spółki nr [...] na dzień [...] stycznia 2012 r., Pan R. jest jedynym członkiem zarządu R. Sp. z o.o., który tę spółkę reprezentuje jednoosobowo. Ponadto z materiałów dowodowych zebranych w sprawie wynika, że postępowanie prowadzone jest wobec strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. W związku z powyższym nie można było również zgodzić się ze stwierdzeniem, że nie doszło do prawidłowego doręczenia stronie decyzji. Tym bardziej, że R. Sp. z o.o. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...], w którym stwierdziła, że decyzja ta została jej doręczona [...].02.2013 r. Zarzut naruszenia przez organ art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów został przez Ministra uznany za bezpodstawny. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu [...].12.2012 r. na podstawie art, 61 § 4 K.p.a. w związku z art. 44 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 52 ust, 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiej i Rady nr 1107/2009 z dnia 21.10.2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/WE i 91/414/EW (Dz. Urz. UE L 309 z 24.11.2009, str.1) zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [..]. z dnia [...].04.2012 r. na handel równoległy środkiem ochrony roślin R.. W zawiadomieniu strona została pouczona o przysługujących jej prawach, z których nie skorzystała. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku wnikliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie możliwości sprzedaży i dystrybucji środka do dnia [....] marca 2013 r., a po upływie tego okresu w zakresie możliwości jego przechowywania, stosowania lub unieszkodliwiania do dnia [...] grudnia 2013 r. wyjaśniono, że kwestia tzw. zużycia zapasów środków ochrony roślin wprowadzonych do obrotu przed wydaniem decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia regulowana jest przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG, które wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 46 rozporządzenia nr 1107/2009, w przypadku gdy państwo członkowskie wycofuje zezwolenie może przyznać dodatkowy okres w celu wyprzedaży, składowania, wprowadzania do obrotu i zużycia istniejących zapasów środków ochrony roślin. Okres ten jest ograniczony i nie może przekroczyć: 6 miesięcy dla sprzedaży i dystrybucji środków ochrony roślin wprowadzonych do obrotu przed dniem wycofania zezwolenia oraz dodatkowych 12 miesięcy, w trakcie których środek ten może być przechowywany, stosowany, a także unieszkodliwiony przez ostatecznego użytkownika. Przy określaniu okresu na zużycie zapasów środka ochrony roślin R. uwzględniono m.in. okres na zużycie zapasów obowiązujący dla referencyjnego środka ochrony roślin A.. Jednocześnie wskazano, że nie można uznać, iż przedmiotowa decyzja wydana jest bez podstawy prawnej, sankcjonującej rozstrzygnięcie organu w zakresie określenia terminów odnośnie zużycia zapasów środka ochrony roślin R., z uwagi na fakt, że podstawa taka istnieje - stanowi ją art. 46 rozporządzenia nr 1107/2009. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym czy środek o nazwie A. spełnia wymagania art. 29 rozporządzenia nr 1107/2009 oraz naruszenia art. 52 ust. 6 rozporządzenia 1107/2009 poprzez przyjęcie, iż przedmiotowy przepis nie ma zastosowania do środka R. stanowiska strony skarżącej nie podzielono. We wniesionej skardze p. P. G. pełnomocnik R. Sp. z o.o. z siedzibą w S. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - przepisu art. 9, art. 10 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na niezapewnieniu skarżącemu czynnego udziału w sprawie przez zaniechanie wysłuchania skarżącego przed wydaniem zaskarżonej decyzji oraz zaniechanie wysłuchania skarżącego przed organem II instancji, jak również polegające na uznaniu wszelkich okoliczności faktycznych za udowodnione w sytuacji, kiedy skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów; - przepisu art. 107 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie uzasadnienia decyzji w przedmiocie, które przesłanki z art. 29 rozporządzenia 1107/2009 miałyby nie zostać spełnione co do środka A.; - przepisu art. 77 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji bez zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego na okoliczność, iż środek A. nie spełnia wymagań określonych w art. 29 rozporządzenia nr 1107/2009; - jak również innych przepisów procedury administracyjnej tj. art. 6, art. 8, art. 11 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie przez organ administracji w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, odnosząc się dodatkowo do zarzutów skargi. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik strony skarżącej zarzucił dodatkowo, że zaskarżona decyzja została podpisana w zastępstwie Ministra, a nie z jego pisemnego upoważnienia. Pełnomocnik Ministra wyjaśnił, że piastuna wskazanej funkcji nie było w tym czasie, a decyzja ta została podpisana przez osobę uprawnioną do jego zastępowania. Na poparcie swego stanowiska nadesłał dokumenty poświadczające wskazane na rozprawie okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wbrew zarzutowi strony skarżącej, zaskarżona decyzja została podpisana przez osobę uprawnioną - zastępującą nieobecnego wówczas Ministra RiRW, a mianowicie Podsekretarza Stanu p. T. N., wyznaczonego pismem z dnia [...].03.2013 r. nr [...] i uprawnionego do zastępowania Ministra we wszystkich sprawach, co zostało wykazane stosownymi dokumentami przez pełnomocnika organu. Sekretarze Stanu, jak wyjaśnił w swym piśmie pełnomocnik Ministra, byli w tym czasie nieobecni w Ministerstwie. Jednocześnie z § 1 ust. 3 Regulaminu organizacyjnego MRiRW z dnia 13.07.2010 r. wynika, że Ministra w zakresie przez niego ustalonym zastępuje Sekretarz Stanu lub wskazany Podsekretarz Stanu. Pozostałe zarzuty skargi również nie zasługują na uwzględnienie. Trafnie wywiódł organ, że środek ochrony roślin A. będący środkiem referencyjnym dla środka R., który został dopuszczony do obrotu zezwoleniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...].06.2005 r. na etapie jego rejestracji nie był oceniany zgodnie z jednolitymi zasadami dokonywania oceny środków ochrony roślin określonymi w załączniku nr VI do dyrektywy 91/414/EWG implementowanej do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.05.2005 r. w sprawie zakresu badań informacji i danych dotyczących środka ochrony roślin i substancji aktywnej oraz zasad sporządzania ich oceny (Dz. U. Nr 100, poz. 839 ze zm.) i następnie przyjętych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 546/2011 z dnia 10.06.2011 r. wykonującego rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do jednolitych zasad oceny i udzielania zezwolenia na środki ochrony roślin (Dz. Urz UE L 155 z 11.06.2011). Po wydaniu zezwolenia nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. na dopuszczenie środka ochrony roślin A. do obrotu nastąpiła zmiana statusu prawnego substancji czynnej pirymifos metylowy wchodzącej w jego skład, poprzez jej zatwierdzenie przez Komisję Europejską do stosowania w środkach ochrony roślin dyrektywą Komisji 2007/52/WE z dnia 16 sierpnia 2007 r. zmieniająca dyrektywą Rady 91/414/EWG w celu włączenia do niej etoprofosu, pirymifosu metylowego i fipronilu jako substancji czynnych (Dz. Urz. UE L 206/107 z dnia 27.07.2006), dyrektywą Komisji 2011/31/UE z dnia 7.03.2011 r. zmieniającą dyrektywę Rady 91/414/EWG w odniesieniu do ograniczenia stosowania substancji czynnej pirymifos metylowy (Dz. Urz UE L61 z 8.3.2011) oraz rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 540/2011 z dnia 25.05.2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 w odniesieniu do wykazu zatwierdzonych substancji czynnych (Dz. Urz UE L 153 z dnia 11.06.2011 r.). Na podstawie przepisów dyrektywy Komisji nr 2007/52/WE państwa członkowskie zostały zobowiązane do dokonania przeglądu obowiązujących zezwoleń na środki ochrony roślin zawierające w swoim składzie substancję czynną pirymifos metylowy, zgodnie z jednolitymi zasadami oceny środków ochrony roślin na podstawie dokumentacji zgodnej z wymogami określonymi w załącznikach II i III do dyrektywy 91/414/EWG. Załączniki te zostały implementowane do polskiego prawa cyt. rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.05.2005 r. i następnie przyjęte w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 544/2011 z dnia 10.06.2011 r. wykonującym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 w odniesieniu do wymogów dotyczących danych dla substancji czynnych (Dz. Urz. UE L 155 z 11.6.2011) oraz rozporządzeniu Komisji (UE) nr 545/2011 z dnia 10.06.2011 r. wykonującym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 w odniesieniu do wymogów dotyczących danych dla środków ochrony roślin (Dz. Urz. UEL 155 z 11.6.2011). Z uwagi na to, środek ochrony roślin A. poddany został ocenie zgodnie z jednolitymi zasadami oceny środków ochrony roślin, wynikiem czego było wydanie nowego zezwolenia nr [....] z dnia [...].06.2012 r. na jego wprowadzanie do obrotu i jednoczesne cofnięcie zezwolenia nr [...] z dnia [...].06.2005 r. W zezwoleniu nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi określił warunki, zakres i sposób stosowania przedmiotowego preparatu, spełniające kryteria art. 29 rozporządzenia nr 1107/2009 tj. bezpieczeństwa dla zdrowia człowieka, zwierząt i dla środowiska. Porównując etykietę środka ochrony roślin A. stanowiącą załącznik do zezwolenia nr [...] oraz etykietę środka R. wykazano istotne różnice w zakresie bezpieczeństwa dla zdrowia człowieka, zwierząt i środowiska. W zezwoleniu nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi określił warunki, zakres i sposób stosowania środka A. spełniające kryteria art. 29 rozporządzenia nr 1107/2009, tj. bezpieczeństwa dla zdrowia człowieka, zwierząt i dla środowiska w oparciu o ocenę, zgodnie z jednolitymi zasadami oceny środków ochrony roślin i na podstawie szczegółowej dokumentacji przedstawionej przez posiadacza zezwolenia tj. spółkę S.. Podkreślenia wymaga, że warunki te zostały określone inaczej niż w zezwoleniu nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., co szczegółowo wykazał Minister. Podstawą stosowania każdego środka ochrony roślin jest jego etykieta. Ostateczna treść etykiety jest wynikiem oceny środka pod względem stwarzanych zagrożeń dla zdrowia człowieka, zwierząt i dla środowiska i ma podstawowe znaczenie. Minister zasadnie wskazał, że obecnie środek ochrony roślin A., polecany jest do dezynsekcji nasion pszenicy, pszenżyta, jęczmienia, oraz owsa w maksymalnej dawce 8 ml środka w 0,75 1 do 1,0 1 wody na 1 tonę nasion. Natomiast środek ochrony roślin R. może być stosowany do dezynsekcji wszystkich nasion siewnych w maksymalnej dawce 12 ml środka w 1 I wody na 1 tonę nasion, co może wiązać się z możliwością stwarzania zagrożenia dla zdrowia konsumenta (poprzez pozostałości substancji czynnej) i operatora sprzętu ochrony roślin. Ponadto etykieta środka A. zawiera dodatkowe zwroty i informacje odnośnie bezpieczeństwa stosowania środka ochrony roślin: - zwroty: "Może powodować uczulenie w kontakcie ze skórą", "Pary mogą wywoływać uczucie senności i zawroty głowy", "Nie myć aparatury w pobliżu wód powierzchniowych. "Unikać zanieczyszczenia wód poprzez rowy odwadniające z gospodarstw i dróg"; - uwagi: "Środek może gorzej działać w magazynach z cementu włóknistego", "W przypadku ochrony składowania jęczmienia słodowego niezbędne jest przeprowadzenie badań oceniających zdolność słodowania"; - informacje dot. stosowania środka: "ilość wody dostosować do prędkości taśmy produkcyjnej. Przy ilości ziarna 22,5-45 ton na godzinę stosować 0,75 litra wody, przy przepływie poniżej 22,5 tony 1,5 litra. Opryskiwanie średnio lub grubokropiiste." Jednocześnie przepisy dyrektywy nr 2011/31/WE wykluczają możliwość stosowania środków ochrony roślin zawierających w swoim składzie pirymifos metylowy za pomocą urządzeń ręcznych. Natomiast środek ochrony roślin R. w przypadku dezynsekcji pustych pomieszczeń polecany jest do stosowania przy użyciu opryskiwaczy plecakowych lub motorowych. Powyższe jest niezgodne z zaleceniami dyrektywy Komisji 2011/31/UE odnośnie bezpieczeństwa operatora sprzętu ochrony roślin. Przytoczone okoliczności zostały stronie wskazane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo należy stwierdzić, że zgodnie z art. 52 ust. 5 rozporządzenia nr 1107/2009 środek ochrony roślin, dla którego zostało wydane pozwolenie na handel równoległy jest wprowadzany do obrotu i stosowany zgodnie z postanowieniami zezwolenia na wprowadzanie środka referencyjnego do obrotu. W myśl art. 52 ust. 6 rozporządzenia nr 1107/2009 pozwolenie na handel równoległy obowiązuje przez okres ważności zezwolenia na wprowadzanie środka referencyjnego do obrotu. Jeśli posiadacz zezwolenia na wprowadzanie środka referencyjnego do obrotu składa wniosek o wycofanie zezwolenia - zgodnie z art. 45 ust. 1 - i wymogi art. 29 są nadal spełnione, ważność pozwolenia na handel równoległy wygasa z upływem terminu, w którym zezwolenie na wprowadzenie środka referencyjnego wygasłoby w trybie zwykłym. W rozpatrywanej sprawie jednakże wymogi te nie były spełnione, co trafnie wykazał organ. Nie jest także trafny zarzut skargi naruszenia przepisu art. 77 § 1 K.p.a., polegający na wydaniu zaskarżonej decyzji bez zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność, iż środek ochrony roślin A. nie spełnia wymagań określonych w art. 29 rozporządzenia nr 1107/2009. Materiał dowodowy w postępowaniu objętym skargą został zebrany w sposób wyczerpujący, wyciągnięto z niego logiczne wnioski i dano im wyraz w prawidłowo sformułowanym uzasadnieniu decyzji. Zatem za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów procesowych, w tym także art. 6, art. 8 oraz art. 11 K.p.a. Innych uchybień przedmiotowych decyzji, które miałyby prowadzić do ich uchylenia, Sąd z urzędu nie stwierdził. Z przytoczonych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U.z 2012r., poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji .