IV SA/Wa 1212/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-02
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Marta Laskowska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę aktu własności ziemi, który stał się ostateczną decyzją administracyjną, podlega umorzeniu na podstawie art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, nawet jeśli wnioskodawca podnosi zarzuty dotyczące błędnego określenia powierzchni nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji postąpiły prawidłowo, umarzając postępowanie w sprawie zmiany aktu własności ziemi. Zgodnie z art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, do ostatecznych decyzji o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów KPA dotyczących wznowienia, stwierdzenia nieważności ani uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie w takich przypadkach podlega umorzeniu. Oznacza to, że droga administracyjna kontroli aktów własności ziemi jest wyłączona.Stan faktyczny
R. G. złożył wnioski o zmianę aktu własności ziemi z 1976 r., twierdząc, że błędnie określono w nim powierzchnię jego gruntów. Wójt Gminy J. umorzył postępowanie, powołując się na art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie procedury i zaniżenie powierzchni nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska,, asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2006 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zmiany aktu własności ziemi - oddala skargę -
R. G. pismami z dnia 25 lutego 2005 r. i z dnia 4 maja 2005 r. zwrócił się do Wójta Gminy J. o zmianę aktu własności ziemi z dnia [...] listopada 1976 r. wydanego przez Naczelnika Gminy J. podnosząc, że w przedmiotowym akcie własności ziemi błędnie określono powierzchnię gruntów stanowiących własność wnioskodawcy. Zdaniem R. G. prawidłowa powierzchnia nieruchomości powinna wynosić 2, 435 ha, a nie – jak to wynika z aktu - 2,38 ha.
Wójt Gminy J. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] umorzył postępowanie wszczęte wskazanym wyżej wnioskiem o zmianę aktu własności ziemi.
W uzasadnieniu decyzji podał, że Naczelnik Gminy J. wydał w dniu [...] listopada 1976 r. akt własności ziemi, mocą którego R. G. nabył własność gruntów we wsi A. gm. J. o powierzchni 2,17 ha. Następnie, postanowieniem z dnia [...] listopada 1976 r. Naczelnik w powyższym akcie własności ziemi dokonał zmiany powierzchni gruntów z 2,17 ha na 2,38 ha. Wobec niezaskarżenia przedmiotowego aktu własności ziemi, stał się on decyzją ostateczną.
Zgodnie z art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., nr 208, poz. 2128 ze zm.) do aktu własności ziemi, który jest decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji a toczące się w tej sprawie postępowanie administracyjne podlega umorzeniu.
Odwołanie od omawianej decyzji Wójta Gminy J. wniósł R. G. podnosząc, że powierzchnia działek objętych aktem własności ziemi została zaniżona.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] marca 2006 r.
nr [...] po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Podniesiono, że zgodnie z przepisem, na który powołuje się organ I instancji, tj. art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, organy administracji publicznej nie mogą stosować przepisów kpa dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji i uchylenia lub zmiany decyzji do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Postępowanie toczące się w tego typu sprawach podlega umorzeniu (art. 63 ust. 3 omawianej ustawy). Zatem - w ocenie SKO - decyzja Wójta Gminy J. jest rozstrzygnięciem prawidłowym.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. G., zarzucając organom orzekającym w sprawie naruszenie procedury administracyjnej poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych w postaci protokołu uwłaszczeniowego z dnia 13 lutego 1975 r., z którego wynika, że skarżący miał otrzymać połowę nieruchomości o pow. 4,87 ha. Zatem winien nabyć działki o pow. 2,435 ha. Tymczasem w akcie własności mowa jest o nieruchomości o pow. 2,38 ha, co oznacza, że zaniżono powierzchnię nieruchomości o 550 m². Skarżący stwierdził ponadto, że nie brał udziału w postępowaniu uwłaszczeniowym i w jego ocenie przedmiotowy akt własności ziemi został wydany niezgodnie z prawem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska, wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 1078, poz. 464), do decyzji ostatecznych wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.), nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji.
Powyższe oznacza, że z woli ustawodawcy nie stosuje się trybów nadzwyczajnych przewidzianych w postępowaniu administracyjnym w zakresie wzruszenia aktów własności ziemi, chociażby były one dotknięte takimi kwalifikowanymi wadami, które w innych sytuacjach niż uregulowane ww. przepisie skutkowałyby stosowaniem tych trybów. Innymi słowy, akty własności ziemi nawet mimo kwalifikowanych wad będą funkcjonowały w obrocie prawnym.
Organ postąpił zatem zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami, gdyż bez analizowania kwestii prawidłowości wydanego aktu własności ziemi, obowiązany był umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o zmianę tego aktu.
Powyższe wywody znajdują oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wielokrotnie wypowiadał się, iż od dnia 1 stycznia 1992 r. wyłączona jest droga administracyjna kontroli aktów własności ziemi. Dodać nadto należy, iż w tej sprawie niejednokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy stwierdzając, iż z dniem
1 stycznia 1992 r. wyłączona jest zarówno administracyjna, jak i sądowa kontrola aktów własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r.
o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (wyrok SN z dnia 20 października 1999 r., III CKN 603/98, LEX 79935).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że z punku widzenia sądowej kontroli administracji, nie można postawić organom orzekającym w przedmiotowej sprawie zarzutu wydania decyzji z naruszeniem prawa.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło