IV SA/Wa 1216/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA - Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Województwa M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia: - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Województwo M., pismem z 21 grudnia 2009 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie reformy rolnej, która została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wa 169/10. Postanowieniem z dnia 8 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił ww. skargę wobec wniesienia jej z uchybieniem terminu. Sąd wskazał, iż zaskarżona decyzja została doręczona stronie skarżącej w dniu 30 listopada 2009 r. W decyzji tej organ prawidłowo pouczył o sposobie i terminie wniesienia skargi na przedmiotową decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Województwo M. wniosło skargę, bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w dniu 23 grudnia 2009 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym). Sąd ten zaś, w dniu 7 stycznia 2010 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skierował skargę do organu właściwego, tj. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W tej sytuacji za datę wniesienia skargi uznano datę nadania w urzędzie pocztowym skargi skierowanej do właściwego organu, co uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 7 stycznia 2010 r. W tej sytuacji Sąd uznał, iż skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Termin ten upłynął bowiem w dniu 30 grudnia 2009 r. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się strona skarżąca i wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która postanowieniem tego Sądu z 17 czerwca 2010 r. została oddalona. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji odnośnie ww. ustaleń faktycznych i w konsekwencji uznał, iż postanowienie z 8 marca 2010 r. zostało wydane zgodnie z prawem. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 9 lipca 2010 r. stwierdził, iż postanowienie z 8 marca 2010 r. jest prawomocne od 17 czerwca 2010 r. Następnie Województwo M. reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika ponownie złożyło - w dniu 7 lipca 2010 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) - skargę z 21 grudnia 2009 r. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r. wnosząc jednocześnie - po wyczerpaniu IV SA/Wa 1216/10 drogi kontroli instancyjnej - o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wa 1216/10. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podniesiono, iż do błędu w postaci nadania skargi z 21 grudnia 2009 r. bezpośrednio do Sądu, doszło z powodu zastosowania się przez Ministra niepraktykowanej dotąd procedury doręczenia zaskarżonej decyzji. Otóż decyzja z [...] listopada 2009 r. została przesłana do Urzędu Marszałkowskiego faxem w dniu 27 listopada 2009 r., a jako adresata wskazano pracownika Urzędu Panią P., która nie występowała w sprawie jako pełnomocnik strony. Następnie organ w dniu 30 listopada 2009 r. przesłał zaskarżoną decyzję za pośrednictwem poczty, w rozdzielniku wpisując Marszałka Województwa M., a nie Zarząd Województwa M. jako organ uprawniony. Powstała więc, w ocenie strony skarżącej, uzasadniona wątpliwość skutku doręczenia decyzji faxem, następnie potwierdzonej przesyłką pocztową, a w konsekwencji co do terminu w jakim należy nadać skargę. Dalej strona skarżąca wskazała, iż przygotowanie skargi było bardzo utrudnione w związku z nieaktualnym już dziś oznakowaniem przez organy nieruchomości, wielość podmiotów prawnych i różnych funkcji poszczególnych składników majątkowych. Wymagały więc wzajemnych konsultacji i ustaleń z pozostałymi uczestnikami postępowania. Po przygotowaniu skargi termin końcowy wysyłki przypadł na okres świąteczny (24 grudnia 2009 r. - 27 grudnia 2009 r.), a zatem na okres masowych nieobecności pracowników. W tych warunkach skarga została przesłana bezpośrednio do Sądu, jednakże w opisanych okolicznościach błąd ten należy, zdaniem skarżącego, uznać za niezawiniony. Sąd zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż prawomocnym postanowieniem z 8 marca 2010 r. Sąd odrzucił skargę Województwa M. na decyzję z [...] listopada 2009 r. A zatem postępowanie wszczęte skargą zarejestrowaną pod sygn. akt IV SA/Wa 169/10 zostało zakończone. Tym niemniej wcześniejsze prawomocne odrzucenie skargi nie ma skutku powagi rzeczy osądzonej i nie stanowi przeszkody prawnej w ponownym prowadzeniu sprawy. Skoro strona skarżąca ponownie wniosła skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, to Sąd zobligowany był do jej zarejestrowania pod nową sygnaturą akt i - w pierwszej kolejności - do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Przedstawiony wyżej IV SA/Wa 1216/10 stan sprawy wskazuje jednak, iż ocenie Sądu podlegają okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu, a które miały miejsce w grudniu 2009 r., a zatem wtedy, gdy strona po raz pierwszy wniosła skargę na decyzję z [...] listopada 2009 r. Wynika to z tego, iż od postanowienia z 8 marca 2010 r. do dnia wniesienia skargi po raz drugi strona realizowała swoje uprawnienia w kontroli instancyjnej, które miały na celu ostateczne przesądzenie kwestii uchybienia terminowi. W tej sytuacji dopiero postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2010 r. otworzyło drogę stronie do ewentualnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu, skoro wskazano w nim jednoznacznie, iż skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 i § 3 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.f zwana dalej: P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. A zatem przywrócenie terminu jest możliwe gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1. zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, 2. zainteresowany dopełni czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, 1. gdy zostanie uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu skarżący spełnił przesłanki wskazane w pkt 1 i 2 tj. złożył wniosek w ustawowym terminie (licząc od dnia doręczenia stronie postanowienia NSA z 17 czerwca 2010 r.) oraz dopełnił czynności, której przywrócenia terminu się domaga (złożył ponownie skargę na decyzję z [...] listopada 2009 r). Sąd uznał jednak, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wniosek o przywrócenie terminu wskazuje na następujące okoliczności, które zdaniem strony skarżącej przymawiają za niezawinionym uchybieniem terminu do wniesienia skargi: IV SA/Wa 1216/10 1. błędy przy doręczaniu zaskarżonej decyzji, a konsekwencji wątpliwość co do daty jej doręczenia, od której biegnie 30-dniowy termin do wniesienia skargi, 2. skomplikowany stan sprawy, który utrudniał przygotowanie skargi, 3. przypadający okres świąteczny. Odnosząc się do podniesionych argumentów wskazać należy, iż kwestia daty doręczenia zaskarżonej decyzji została już ostatecznie przesądzona w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2010 r. Sąd ten zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż decyzja z [...] listopada 2010 r. została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 30 listopada 2010 r. i od tej daty rozpoczął bieg 30- dniowy termin do wniesienia skargi. Co więcej Naczelny Sąd Administracyjny wydając ww. postanowienie znał stanowisko skarżącego, albowiem analogiczne zarzuty w tym zakresie zostały również przedstawione w skardze kasacyjnej od postanowienia z 8 marca 2010 r. Sąd odwoławczy nie podzielił wątpliwości strony skarżącej co do przyjętej przez Sąd I instancji daty doręczenia decyzji z [...] listopada 2009 r. Okoliczność ta była również znana skarżącemu (pełnomocnikowi skarżącego) w chwili formułowania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a mimo to we wniosku ponownie została podniesiona ta kwestia. W tej sytuacji Sąd nie jest uprawniony do dokonywania oceny zasadności stanowiska skarżącego, a już tym bardziej formułowania odmiennych wniosków aniżeli przedstawione w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2010 r. Również skomplikowany stan sprawy i związane z tym utrudnienia w przygotowaniu skargi, nie mogą być podstawą niezawinionego uchybienia terminu do jej wniesienia. Termin 30- dniowy to termin ustawowy (art. 53 § 1 P.p.s.a.). Ustawodawca nie przewidział rozróżnienia terminów dla spraw "prostych" i takich które są "skomplikowane". Tym bardziej, że skarga do sądu administracyjnego nie jest obwarowana jakimiś szczególnymi warunkami ale winna jedynie czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 57 § 1, art. 45, 46, 47 § P.p.s.a.), a strona ma możliwość w każdym czasie złożenia do sądu kolejnych pism procesowych i uzupełnienia swojego stanowiska, czy przedstawienia dodatkowych zarzutów. Okres świąteczny i nieobecność nawet znacznej części pracowników również nie stanowi przesłanki przywrócenia terminu. Tak określona przyczyna uchybienia terminu ustała przecież z dniem zakończenia okresu świątecznego tj. w dniu 28 IV SA/Wa 1216/10 grudnia 2010 r. Termin do złożenia skargi upłynął w dniu 30 grudnia 2009 r. Należy także przypomnieć, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący nadał skargę w dniu 23 grudnia 2010 r. A więc skarżący miał możliwość dokonania czynności (wysłanie przesyłki) a jedynie dokonał jej na niewłaściwy adres. Czym innym jest brak możliwości działania, a czym innym działanie wadliwe (wykluczając wadliwość niezawinioną). Nie można również zapomnieć, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo pouczył strony postępowania o sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podsumowując wskazać należy, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia sytuacji niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Biorąc pod uwagę ww. stan sprawy oraz okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przyjąć należy, iż działanie skarżącego z całą pewnością nie wskazuje, że dopełnienie obowiązku w postaci złożenia skargi w terminie, stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a zatem na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a postanowiono jak w sentencji. Jedynie na marginesie dodać należy, iż w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 169/10 toczy się nadal postępowanie, albowiem skargi na decyzję z [...] listopada 2009 r. wniosły także inne podmioty. Województwo M. - po prawomocnym odrzuceniu skargi - jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33§ 1 P.p.s.a.).