IV SA/Wa 1217/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-28

Skład orzekający: Alina Balicka, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieje podstawa do ustalenia i pobrania jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (tzw. renty planistycznej), jeśli zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie spowodowała zmiany przeznaczenia nieruchomości, a jedynie potwierdziła dotychczasowe przeznaczenie wynikające z wcześniejszego planu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do ustalenia renty planistycznej. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie spowodowała wzrostu wartości nieruchomości, ponieważ nie zmieniła jej przeznaczenia, które było już określone w poprzednim planie jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Brak spełnienia tej przesłanki uniemożliwia pobranie renty planistycznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta O. o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (renty planistycznej) dla K. B. Opłata została naliczona w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w 2004 r. i późniejszym zbyciem nieruchomości w 2008 r. Skarżąca kwestionowała zasadność naliczenia opłaty, argumentując, że zmiana planu w 2006 r. nie wpłynęła na przeznaczenie jej działki, która już wcześniej była budowlana.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta O. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta O. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej K. B. kwotę 190 (sto dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza O. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia dla K. B. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wysokości [...] zł, w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 23 czerwca 2008 r. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], położonej w O., przy ul. [...] w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. uchwałą Nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] kwietnia 2004r. oraz jej sprzedażą przez K. B. aktem notarialnym w dniu [...] lutego 2008 r. na rzecz osoby trzeciej. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i stwierdził, iż istota obowiązku, stanowiącego formę tzw. renty planistycznej, sprowadza się do poniesienia przez właściciela opłaty w razie łącznego spełnienia dwu przesłanek, tj. wzrostu wartości nieruchomości – określonego przez biegłego według kryteriów ustawy o gospodarce nieruchomościami i przepisów szczególnych- w następstwie zmiany bądź uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu lub dokonanej w nim zmiany. Kolegium wskazało, że podstawą ustalenia i pobrania renty planistycznej był wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości spowodowany uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. uchwałą nr [...] Rady Miasta z dnia [...] kwietnia 2004r.( opubl. w Dz. Urz. Nr [...], poz. [...]), która weszła w życie z dniem 2 czerwca 2004r.), pomimo że obecnie dla tej nieruchomości obowiązuje miejscowy plan miejscowy, uchwalony uchwałą Nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] maja 2006r. ( Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]). Według planu z 2004 roku nieruchomość ta znajduje się na obszarze przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, oznaczonym symbolem 22 MN 2. Przed wejściem w życie tego planu była nieruchomością rolną i leśną. W uchwale z 2004 roku przyjęto 20 % stawkę do naliczenia opłaty jednorazowej dla terenów wolnostojącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w stosunku do których nastąpi wzrost ich wartości w wyniku uchwalenia planu. Kolegium podniosło, wprawdzie zbycie przedmiotowej nieruchomości przez K. B. nastąpiło w dniu [...] lutego 2008r., a więc po dacie wejścia w życie uchwały z dnia [...] maja 2006 roku o zmianie planu miejscowego, to ustalenie i pobranie renty planistycznej z tytuły wzrostu jej wartości spowodowanego uchwaleniem planu miejscowego w 2004 roku jest dopuszczalne, skoro zmiana planu miejscowego w 2006 roku nie spowodowała zmiany przeznaczenia tej nieruchomości. W chwili zbycia nieruchomość była przeznaczona na cel określony w uchwale z 2004 roku w sprawie planu miejscowego. Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do treści art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przy ustalaniu wzrostu wartości tej nieruchomości winno być uwzględnione faktyczne jej przeznaczenie, bezpośrednio przed uchwaleniem planu w związku z tym, że poprzedni plan zagospodarowania przestrzennego utracił ważność z dniem [...] grudnia 2003r. Zgodnie z art. 92 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne, grunty zadrzewione i zakrzewione oraz wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Z ewidencji gruntów wynika, że działka nr [...] przed wejściem w życie planu użytkowana była jako użytek leśny i rolny. W operacie szacunkowym prawidłowo przyjęto daty do określenia wartości tej nieruchomości, gdyż zgodnie § 50 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzaniu operatu szacunkowego, przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wejścia w życie miejscowego planu lub jego zmiany, a ceny z dnia zbycia nieruchomości. W konkluzji Kolegium stwierdziło, że prawidłowo organ pierwszej instancji ustalił jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z ustaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę na powyższą decyzję wniosła K. B., podnosząc, iż nie zgadza się z decyzją ustalającą opłatę planistyczną z tego względu, że jej działka już w 2004 roku była działką budowlaną a obecnie obowiązujący nowy plan zagospodarowania przestrzennego, uchwalony przez Radę Miasta O. uchwałą z dnia [...] maja 2006r., nie zmienił jej przeznaczenia. Skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Burmistrza Miasta O.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związane - stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Zgodnie z treścią art. 36 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm), zwanej dalej ustawą, obowiązek uregulowania przez właściciela nieruchomości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstaje w razie łącznego wystąpienia dwóch przesłanek, tj.: a) wzrostu wartości nieruchomości w następstwie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany, b) zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu bądź dokonanej w nim zmiany. Z powyższego wynika, że w sprawie ustalenia renty planistycznej konieczne jest ustalenie, że w wyniku wejścia w życie planu albo jego zmiany nastąpiła zmiana przeznaczenia nieruchomości i że wskutek uchwalenia planu albo jego zmiany wzrost jej wartości doszło do wzrostu wartości nieruchomości. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że działka nr ew. [...], stanowiąca własność K. B., została objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego miasta O., przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miasta w O. z dnia [...] kwietnia 2004 r., ( opubl. w Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]). która weszła w życie z dniem 2 czerwca 2006 r. Następnie Rada Miasta w O. uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. zatwierdziła zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. ( opubl. w Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]), która weszła w życia 31 lipca 2007 r. Jak wynika z § 2 tej uchwały zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego objęto obszar znajdujący się w granicach administracyjnych miasta O. o łącznej powierzchni [...] km 2. W treści § 2 uchwały z dnia [...] kwietnia 2004 roku zawarty jest zapis, iż miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego objęto obszar znajdujący się w granicach administracyjnych miasta O. o łącznej powierzchni [...] km 2. Z powyższego jednoznacznie wynika, że zmiana miejscowego planu uchwalona w 2006 roku obejmowała dokładnie ten sam obszar, dla którego w 2004 roku został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, co oznacza, że zmianą planu, wbrew stanowisku organów objęta była również działka skarżącej. Wobec powyższego ustalenia wymagało czy i jaką zmianę wprowadziła zmiana planu z 2006 roku w stosunku do ustaleń planu z 2004 roku, które wpłynęły na wzrost wartości nieruchomości skarżącej, tj. przede wszystkim czy przez uchwalenie zmiany planu miejscowego doszło do przekwalifikowania nieruchomości. . W planie ogólnym z 2004 roku przedmiotowa działka położona była na terenach oznaczonym symbolem 22 MN 2, stanowiących zgodnie z treścią § 5 ust. 2 pkt 5 lit.c uchwały Nr [...] tereny wolnostojącej jednorodzinnej zabudowy mieszkaniowej. Według § 5 ust. 2 pkt 7 lit.d uchwały z 2006 roku niniejsza nieruchomość leży na terenach wolnostojącej jednorodzinnej zabudowy mieszkaniowej oznaczonych symbolem 22 MN 2. Zatem nieruchomość skarżącej zarówno według ogólnego planu i po jego zmianie znajdowała się na tych samych terenach przeznaczonych pod wolnostojącą zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, co prowadzi do oczywistego wniosku, że w wyniku zmiany planu miejscowego nie doszło do zmiany przeznaczenia nieruchomości skarżącej. Organy obu instancji stwierdzają, że w wyniku zmiany w 2006 roku planu miejscowego miasta O. z 2004 roku nie doszło do zmiany przeznaczenia nieruchomości skarżącej, gdyż zmiana planu nie obejmowała terenu nieruchomości skarżącej. Natomiast do zmiany przeznaczenia tej nieruchomości doszło wskutek uchwalenia w 2006 roku nowego planu miejscowego, w myśl którego działka skarżącej stała się działką budowlaną. Przed uchwaleniem tego planu działka ta wchodziła w skład działki nr [...] stanowiła według ewidencji gruntów i budynków użytki leśne i rolne RVI. Skoro zmiana przeznaczenia działki skarżącej była wynikiem uchwalenia planu w 2004 roku, a zmiana tego planu z 2006 r. nie obejmowała tej działki, to zdaniem organów obu instancji podstawą ustalenia renty planistycznej stanowiła uchwała nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta O.. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Bezspornym jest, że skarżąca przedmiotową działkę zbyła w dniu [...] lutego 2008r., a więc po dacie wejścia w życie uchwały nr [...] z dnia [...] maja 2006r. zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i uchwała ta nie zmieniła przeznaczenia tej działki wynikającego z ustaleń planu przyjętego przez Radę Miasta w 2004 roku. W związku z tym, trafnie zostało podniesione w skardze, że skoro działka według planu z 2004r. była działką przeznaczoną pod wolnostojącą zabudowę jednorodzinną a zmiana planu w 2006 roku nie zmieniła tego przeznaczenia nie było podstaw do obciążenia skarżącej rentą planistyczną. Z przepisu art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że rentę planistyczną pobiera się w sytuacji, gdy w wyniku planu albo zmiany planu wzrosła wartość nieruchomości. Treść tego przepisu należy rozumieć w ten sposób, że jeżeli zmiana planu, tak jak w tym przypadku, nie zmieniła przeznaczenia działki wynikającego z obowiązującego miejscowego planu, to nie ma podstaw do obciążenia byłego właściciela zbytej działki, w tym przypadku skarżącej, rentą planistyczną, gdyż nie została spełniona jedna z niezbędnych przesłanek do jej ustalenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło