IV SA/Wa 1217/16

WyrokWSA w Warszawie2016-10-28

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Anna Szymańska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia może zostać wydana w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane przez organizację społeczną?
Ratio decidendi
Decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt zapada wówczas, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane właścicielowi, a organ orzeka o tym odebraniu następczo. Organ odwoławczy błędnie uznał, że Stowarzyszenie nie może zapewnić opieki zwierzętom, mimo posiadania schroniska, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności i obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "P." wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy O. o czasowym odebraniu 6 psów właścicielowi K. R. i przekazaniu ich do schroniska. Kolegium zmieniło podstawę prawną decyzji Wójta, wskazując na art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, zamiast art. 7 ust. 1. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie przepisów ustawy o ochronie zwierząt oraz brak uwzględnienia przekazania psów pod opiekę Stowarzyszenia do czasu wydania decyzji. Stowarzyszenie twierdziło również, że prowadzi schronisko dla zwierząt.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy O. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska,, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant spec. Karolina Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie czasowe odebrania psa 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] stycznia 2016 roku nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołana Stowarzyszenia "P.", uchyliło decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], o: 1) czasowym odebraniu 6 psów będących własnością K. R., 2) przekazaniu umieszczeniu ww. psów w Schronisku dla Bezdomnych Zwierząt w S. "[...]", 3) nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w części dotyczącej powołania w podstawie prawnej art. 7 ust. 1 ustawy z dna 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt ( j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 856 z późn. zm.) i w tym zakresie orzekło o powołaniu w podstawie prawnej art. 7 ust. 3 ww. ustawy, w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że Wójt Gminy w wydanej decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. wskazał, iż zebranych dokumentów wynika, że K. R. nie jest w stanie zapewnić odpowiednej opieki i godnych warunków bytowania 6 psom, których jest właścicielem. Z powodu trudnej sytuacji zdrowotno-materialnej niedostatecznie zajmował się on swoimi zwierzętami. W odwołaniu Stowarzyszenie " P." zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie art. 7, 9, 10, 79, 81 i 83 k.p.a., wskazując na brak przekazania Stowarzyszeniu psów, przynajmniej do czasu ich odbioru do czasu wydania decyzji. Kolegium rozpoznając odwołanie przytoczyło treść art. 5 ustawy o ochronie zwierząt i wskazało, że w niniejszej sprawę ustalono, że K. R. nie radził sobie z opieką, odpowiednim utrzymaniem i wyżywaniem 6 psów z powodu trudnej sytuacji zdrowotno-materialnej. Były one utrzymywane w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywano psy w stanie rażącego niechlujstwa, na uwzięci, która spowodowała u nich uszkodzenie cała, cierpnie oraz nie zapewniono im możliwość niezbędnego ruchu. W zaskarżonej decyzji organ powołał art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 2 a ustawy, podczas gdy właściwym było powołanie art. 7 ust. 3 ustawy. Z akt sprawy i wniosku Stowarzyszenia wynika, że zwierzęta zostały odebrane przez Stowarzyszenie właścicielowi przed złożeniem wniosku o wydane decyzji, za brak jest zatem podstaw zdaniem Kolegium, do orzekana na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, gdyż z treści tego przepisu wynika, że odebrane zwierzęcia następuje po wydaniu decyzji przez organ. W niniejszej sprawę ma zastosowanie art. 7 ust. 3 ustawy, zgodne z którym w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminy lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem jest działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Kolegium za niezasadne uznało zarzuty odwołania, wskazując, iż ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii w C. z dnia [...] stycznia 2016 r. wynika, że Stowarzyszenie nie prowadzi schroniska i nie współpracuje z Inspekcją Weterynaryjną. Wobec tego, jeżeli Stowarzyszenie nie prowadzi schroniska to nie może we własnym zakresie zapewnić zwierzętom właściwej opieki. Zatem, zdaniem Kolegium, słusznie organ I instancji orzekł o czasowym odebraniu 6 psów i przekazaniu ich do Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt w S. – podmiotu mogącego zapewnić właściwą opiekę odebranym zwierzętom. Organ dodał, że odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknę w trybie art. 35 ust. 3 ustawy przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone ( art. 7 ust 6 ustawy). Dopiero sąd w postępowaniu karnym zdecyduje o dalszym losie zwierzęcia czasowo odebranego właścicielowi lub posiadaczowi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie " P." z siedzibą w T. zaskarżonej decyzji zarzuciło: - naruszenie ustawy o ochronie zwierząt przez błędne jej zrozumienie, iż psy odebrane K. R. nie mogły zostać przekazane do schroniska dla zwierząt z uwagi na przepis art. 7 ust. 1c ustawy, - naruszenie ustawy o ochronie zwierząt przez niewłaściwe zastosowana poprzez brak uwzględnienia w decyzji przekazania psów co najmniej do dnia ich odebrania do wydania decyzji Stowarzyszeniu, - naruszenie art. 77 § 2 k.p.a. poprzez brak realizacji przez organ I instancji wyczerpującego zebrana i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w tym m.in., błędnym przyjęciu, iż Stowarzyszenie w dniu interwencji nie prowadziło schroniska, pomimo, ż tak podmiot był prowadzony. Stowarzyszenie wniosło uchylenie decyzji organów obu instancji i zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( j.t. Dz. U. z 2016 r, poz. 1066 ) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzje organów obu instancji zostały wydane naruszeniem prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Na wstępie przypomnieć należy, iż naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Tak, więc organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Realizację tej zasady zapewniają przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Jak stanowi art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W ocenie Sądu organy obu instancji w niniejszej sprawie nie sprostały obowiązkom wynikającym z powołanych wyżej przepisów. Na wstępie wymaga podkreślenia, że trafnie uznał organ odwoławczy, że w okolicznościach niniejszej sprawy, podstawę prawną decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], powinien stanowić art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Decyzja o odebraniu zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 tej ustawy, odmiennie niż w trybie art. 7 ust. 1 ustawy, zapada wówczas, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ prowadząc postępowanie i wydając decyzję z trybie art. 7 ust. 3 ustawy orzeka o czasowym odebraniu zwierzęcia, jeżeli spełnione są przesłanki, określone w tym przepisie, wtedy gdy w dacie wydawania decyzji, zwierzę nie przebywa już u swego właściciela. W konsekwencji postępowanie organu nakierowane jest w tym przypadku na wnikliwe, następcze zbadanie dokonanego już odebrania zwierzęcia. (por. np. wyroki NSA z dnia 11 czerwca 2013r., sygn. akt II OSK 2417/12 , CBOSA). Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że z wnioskiem z dnia [...] listopada 2015 r. o wydanie decyzji o czasowym odebraniu 6 psów w trybie art. 7 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10, 12 i 19 ustawy wystąpiło Stowarzyszenie "P.", wnosząc jednocześnie o przekazanie psów pod czasową opiekę Pogotowia dla Zwierząt w T. i obciążenia kosztami utrzymania psów w kwocie 1500 zł za jedno zwierzę. Z ustaleń organu I instancji wynika, że K. R. właściciel 6 psów wymienionych ww. wniosku Stowarzyszenia nie jest w stanie zapewnić im odpowiedniej opieki i godnych warunków bytowania. Z powodu niezapewnienia im właściwych warunków bytowania, utrzymywania w stanie rażącego niechlujstwa, jak i na uwięzi, psy te doznały uszkodzenia ciała, cierpienia oraz braku niezbędnego ruchu. Z akt sprawy wynika, że wszystkie 6 psów zostało właścicielowi odebrane przez Stowarzyszenie, które zapewniło im stosowną opiekę, w tym opiekę weterynaryjną. Przedstawiciel Stowarzyszenia na rozprawie oświadczył, że zwierzęta zostały właścicielowi odebrane w dniu [...] listopada 2015 r. i zostały umieszczone najpierw w klinice weterynaryjnej w O. i W., a także w gabinecie weterynaryjnym w S.. Dwa psy zostały umieszczone w domach czasowych, a cztery przebywają w azylu Pogotowia dla Zwierząt w S.. Oświadczył również, że Stowarzyszenie zgodnie decyzją nr [...] Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. z dnia [...] kwietnia 2014 r. prowadzi schronisko dla bezdomnych zwierząt zlokalizowane w T. (nr identyfikacyjny [...]). W tych warunkach za pozbawione uzasadnionych podstaw należy uznać stwierdzenie organu odwoławczego w zaskarżonej decyzji, że Stowarzyszenie nie prowadzając schroniska, nie może we własnym zakresie zapewnić zwierzętom właściwej opieki. Oznacza to, że Kolegium rozpatrując odwołanie Stowarzyszenia nie wyjaśniło wszystkich istotnych okoliczności sprawy, naruszając tym art. 136 k.p.a., i zarazem art. 15 k.p.a., stanowiącym zasadę dwuinstancyjności postępowania. Przypomnieć należy, że istotą tej zasady jest dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie zarówno pod kątem przepisów prawa materialnego oraz procesowego i w związku z tym organ odwoławczy ma obowiązek zbadania wszystkich okoliczności sprawy jak i odniesienia się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Sądu w zaistniałych w rozpoznawanej okolicznościach, w których Stowarzyszenie dokonało odebrania właścicielowi 6 psów i zapewniło i nadal zapewnia im właściwą opiekę, w tym leczenie weterynaryjne, jak również prowadzi schronisko dla zwierząt rzeczą organów obu instancji było rozważenie czasowego ich oddania Stowarzyszeniu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lub na podstawie ust. 1c art. 7 ustawy, na który to przepis wskazywała organizacja społeczna. W tych warunkach należało uznać, że decyzje organów obu instancji zostały wydane bez dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, dopuszczając się tym naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mającym wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło