IV SA/Wa 1218/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. L. T. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2014 r. w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że w maju 2014 r. zdawała maturę. Nie pracuje, nie ma dochodów. Jest na utrzymaniu rodziców. Będzie kontynuować naukę w szkole wyższej. W rubryce nr 7 formularza (majątek) wpisała "działka 948 m² w Z., ul. [...] z budynkiem warsztat. (128 m²) do kapitalnego remontu". Zarządzeniem z 14 lipca 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez: - złożenie oświadczenia dotyczącego źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskuje Skarżąca oraz pozostałe osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami, - przedstawienie rachunków bankowych będących w posiadaniu Skarżącej oraz jej rodziców, - nadesłanie oświadczenia o wysokości i przeznaczeniu ponoszonych przez jej rodzinę wydatków, - złożenie oświadczenia, z kim prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, - złożenie oświadczenia o wysokości posiadanych przez nią i jej rodziców oszczędności. W piśmie z 7 sierpnia 2014 r. Skarżąca oświadczyła, że: - nie posiada dochodów, jej matka nie pracuje, a ojciec prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi stratę, - nie posiada rachunków bankowych, z informacji jakie uzyskała od ojca, jego rachunki zajęte są przez ZUS, - utrzymaniem mieszkania zajmują się dziadkowie, - mieszka z matką, - zarówno ona, jak i jej rodzice, nie posiadają oszczędności. Kolejnym wezwaniem z 13 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy ponownie wezwał Skarżącą do uzupełniania wniosku poprzez nadesłanie: - wyciągów z wszystkich posiadanych przez ojca skarżącej W. T. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz udokumentowania zajęcia rachunków przez ZUS (co podniesiono w piśmie z 7 sierpnia 2014 r.); - odpisów zeznań podatkowych W. T. za ostatnie dwa lata kalendarzowe, - udokumentowania aktualnych dochodów z tytułu prowadzenia przez W. T. działalności gospodarczej, - oświadczenia, czyją własność stanowi mieszkanie/dom przy ul. [...] w Z., - szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych na utrzymanie (miesięczne) Skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł pokrycia tych wydatków, - zaświadczenia z urzędu pracy o zarejestrowaniu matki skarżącej jako osoby bezrobotnej, - wskazania zakresu pomocy dziadków Skarżącej w utrzymaniu mieszkania. W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca oświadczyła, że w związku z jej udziałem na turnieju szachowym nie mogła się skontaktować z ojcem, dlatego też nie jest w stanie przedłożyć wyciągów z jego kont bankowych i odpisu zeznań podatkowych. Skarżąca nadesłała kopię pisma biura rachunkowego z 2 września 2014 r. zawierającego informację, że firma [...] z siedzibą w Z. w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 3 lipca 2014 r. wygenerowała stratę w wysokości 19.306,02 zł. Skarżąca podała, że nie posiada rachunków dotyczących wydatków na utrzymanie, a jej matka nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy. Ponadto oświadczyła, że jest skonfliktowana z dziadkami i nie jest w stanie przedstawić dokumentów dotyczących utrzymania mieszkania. Postanowieniem z 20 listopada 2014 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła sprzeciw od wyżej wskazanego postanowienia podnosząc m. in., że: 1. kosztem jedzenia i opłacenia kosztów nauki nie może opłacić kosztów sądowych; 2. uczelnia, na której studiuje, przyznała jej najwyższe możliwe stypendium socjalne. Skarżąca nadesłała kopie: decyzji o przyznaniu powyższego stypendium socjalnego oraz zaświadczeń z urzędu skarbowego w zakresie zerowych dochodów swego ojca i matki w 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw nie został odrzucony sprawa, zgodnie z powyższym przepisem, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Ponadto, zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym należy zaznaczyć, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu Wnioskodawczyni powyższej okoliczności nie wykazała. Dane zawarte we wniosku nie pozwalały na jego rozpoznanie. Skarżąca wskazała jedynie, że nie posiada dochodów i jest na utrzymaniu rodziców. W tej sytuacji uzasadnione było wezwanie Skarżącej do nadesłania dodatkowych informacji. Dlatego też wezwaniami z 14 lipca 2014 r. i 13 sierpnia 2014 r. zobowiązano ją do nadesłania dodatkowych informacji i oświadczeń, w tym do wyjaśnienia, z kim Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, wskazania wydatków przeznaczonych na utrzymanie oraz źródeł pokrycia tych wydatków, odpisów zeznań podatkowych jej ojca oraz wyciągów z jego rachunków bankowych, a także udokumentowania zajęcia rachunków bankowych przez ZUS, na co Skarżąca powoływała się w piśmie z 7 sierpnia 2014 r. Skarżąca mimo dwóch wezwań do uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie nadesłała wyjaśnień, dokumentów i oświadczeń, które pozwoliłyby na rzetelną ocenę jej sytuacji materialnej. Z jej wyjaśnień nie sposób nawet ustalić, z kim prowadzi gospodarstwo domowe (najpierw podała, że z rodzicami, potem - że z matką, ale także oświadczyła, że utrzymaniem mieszkania zajmują się dziadkowie, choć nie wskazała w jakim stopniu), nie wskazała ani wydatków ponoszonych na utrzymanie ani źródeł ich pokrycia. Aby móc ocenić sytuację materialną Skarżącej niezbędne jest zapoznanie się z całokształtem jej wydatków oraz wyjaśnienie skąd czerpie środki na ich zaspokajanie. Skarżąca poza informacją o stracie, jaką poniosła firma prowadzona przez jej ojca, nie przedstawiła dokumentów, do złożenia których została zobowiązana (wyciągów z rachunków bankowych ojca skarżącej, dokumentów potwierdzających zajęcie rachunków bankowych jej ojca przez ZUS). Odnośnie argumentów zawartych w sprzeciwie należy wskazać, że: 1. mimo wezwania do podania szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych na utrzymanie miesięczne Skarżącej nie nadesłała ona żadnych informacji w tym zakresie (ani na wydatki żywnościowe ani na naukę), 2. dla rozstrzygnięcia nie ma znaczenia, że uczelnia, na której Skarżąca studiuje, przyznała jej najwyższe możliwe stypendium socjalne, ponieważ Sąd dokonuje oceny sytuacji majątkowej i dochodowej w trybie P.p.s.a., stąd nie może mieć znaczenia przyznanie stypendium na bliżej nieokreślonych zasadach w sytuacji nieustosunkowania się przez Skarżącą do wezwań do nadesłania dokumentów mogących wykazać jej sytuację, 3. dla rozstrzygnięcia nie może mieć również znaczenia, że z zaświadczeń z urzędu skarbowego w zakresie dochodów ojca i matki Skarżącej w 2013 r. wynika, że były one zerowe; Skarżąca bowiem na wezwanie nie nadesłała dokumentów mogących świadczyć o ich rzeczywistej sytuacji majątkowej (wyciągów z kont bankowych, dokumentów potwierdzających zajęcie rachunków bankowych jej ojca przez ZUS). Jeżeli strona uchyla się od przedstawienia danych i dokumentacji, o które ją wezwano, powinna liczyć się z tym, że brak będzie wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym przyjęcia, że wykazała przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. W związku z tym należało przyjąć, że Skarżąca nie wykazała, że poniesienie kosztów sądowych (na obecnym etapie - wpisu od skargi w wysokości 100 zł) przekracza jej możliwości finansowe. Z tych przyczyn, na podstawie art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.