IV SA/Wa 1221/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie informacji o zameldowaniu uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z dnia [...] października 2003 r. – w oparciu o art. 104 kpa oraz art. 44i pkt 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych Burmistrz Miasta i Gminy B. odmówił D. G. udzielenia informacji dotyczącej okoliczności zameldowania Z. B. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji dotyczącej okoliczności zameldowania Z. B. zostało wszczęte z wniosku D. G. Zgodnie z treścią art. 44h pkt 4 w/w ustawy organ zwrócił się do Z. B. z zapytaniem czy żądana informacja może zostać udzielona. W/w nie wyraził zgody, czego konsekwencją było wydanie decyzji jw. Po rozpoznaniu odwołania D. G. działającego jako pełnomocnik J. G. Wojewoda [...] – decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy B. została podjęta z rażącym naruszeniem prawa materialnego. Zgodnie z ust. 1 art. 44i ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy udostępnia dane ze zbiorów meldunkowych na wniosek, który składa się na odpowiednim formularzu, którego wzór określa załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 listopada 2002 r. w sprawie wzoru formularza wniosku o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych (Dz.U. z 2002 r. nr 201 poz. 1702). Udostępnienie danych osobowych następuje po wcześniejszym ustaleniu przez organ rozpatrujący wniosek czy osoba wnioskująca ma interes faktyczny w otrzymaniu danych a osoba, której dane dotyczą wyrazi na to zgodę. W przypadku niespełnienia tych warunków zgodnie z art. 44i pkt 5 zachodzi konieczność wydania odmownej decyzji administracyjnej,. W opinii organu odwoławczego brak było podstaw do wydania decyzji w przedmiocie udostępnienia danych osobowych. Złożone przez D. G. podanie nie odpowiada warunkom formalnym wniosku o udostępnienie danych osobowych. Istniały zatem wątpliwości czy rzeczywiście wniosek dotyczył udostępnienia danych osobowych. W celu wyjaśnienia tych wątpliwości po otrzymaniu podania organ I instancji winien był wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania żądania. Organ odwoławczy wskazał także, że dopuszczenie przez organ danej osoby do udziału w postępowaniu nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. O tym bowiem czy jest się stroną danego postępowania nie decyduje wola czy samo subiektywne przekonanie danej osoby, ale czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny tj. stan, w którym osoba jest wprawdzie zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania czynności organu. Rozpatrując sprawę ponownie – decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Burmistrz Miasta i Gminy B. umorzył postępowanie w sprawie wniosku D. G. o udzielenie informacji dotyczącej okoliczności zameldowania Z. B. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe gdyż: 1. z treści złożonego przez D. G. wniosku należało ocenić, iż nie dotyczy on informacji ze zbioru meldunkowych a ma charakter wniosku o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania Z. B. w przedmiotowym lokalu co nie może być konstytuowane w niniejszym postępowaniu; 2. D. G. nie wykazał interesu prawnego jako strona postępowania o uchylenie czynności materialno- technicznej zameldowania Z. B. Złożony wniosek należało traktować jako wniosek złożony we własnym imieniu i na swoją rzecz przez D. G. Wobec powyższego – w oparciu o art. 105 kpa organ umorzył postępowanie. Wskutek wniesionego odwołania przez D. G. działającego jako pełnomocnik J. G. Wojewoda [...] – decyzją z dnia [...] marca 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. W uzasadnieniu tej decyzji organ opisał stan sprawy jak wyżej oraz wskazał, że stosownie do art. 105§1 kpa umorzenie postępowania następuje gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania wyraża się natomiast w tym gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego i wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. J. G. reprezentowany przez pełnomocnika D. G. złożył skargę na decyzję Wojewody [...] wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wniosek o udzielenie informacji o zameldowaniu Z. B. w przedmiotowym lokalu został złożony w związku z toczącym się postępowaniem o wymeldowanie skarżącego z tego lokalu, nie żądał wszczęcia nowego postępowania, nie składał także nowego pełnomocnictwa gdyż ustanowił brata pełnomocnikiem w "sprawie meldunkowej" i w takiej sprawie składał wnioski będące przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. ( art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153 poz. 1270). Kierując się powyższym unormowaniem Sąd ocenił, że skarga prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji lecz nie tylko z przyczyn w niej wskazanych. Jedną z naczelnych zasad prawa, którą winny kierować się organy administracji jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa. Zgodnie z treścią tego art. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W ocenie Sądu organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie wyjaśniły należycie okoliczności sprawy. W każdej sprawie wszczynanej na wniosek zainteresowanego podmiotu organ administracji ma obowiązek zbadać zakres żądania oraz legitymację podmiotu do składania takiego wniosku. W niniejszej sprawie organy administracji nie poczyniły niezbędnych ustaleń mających na celu zarówno określenia zakresu żądania jak też podmiotu składającego wniosek. Jak wynika z pisma wszczynającego postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie- wniosek o udzielenie informacji "kto, dlaczego i na jakiej podstawie dokonał zameldowania Z. B. w lokalu przy ul. [...] w B." został złożony przez D. G., który wskazał, że działa jako pełnomocnik swojego brata J. G. Wprawdzie do wniosku tego nie zostało dołączone pełnomocnictwo jednakże organ miał obowiązek należycie wyjaśnić kwestię umocowania. Jak bowiem wynika z treści korespondencji kierowanych do Burmistrza Miasta i Gminy B. przez D. G. żądanie udzielenia informacji jw. składał w związku z toczącą się sprawą o wymeldowanie J. G. W sprawie tej zostało natomiast złożone pełnomocnictwo dla D. G. Jeśli – w ocenie organów administracji –złożone pełnomocnictwo nie obejmowało swym zakresem żądania udzielenia informacji w przedmiocie zameldowania – obowiązkiem organu było wezwanie do złożenia właściwego umocowania. Z korespondencji między organem a D. G nie wynika natomiast ażeby organ żądał przedłożenia takiego pełnomocnictwa. Nie może także ujść uwadze, że zgodnie z treścią art. 33§4 kpa w sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa jeżeli pełnomocnikiem jest członek najbliżej rodziny lub domownik strony a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony. Organ winien był zatem rozważyć czy pomimo niezłożenia pełnomocnictwa w formie przewidzianej w §2 art. 33 kpa – istnieją wątpliwości co do zakresu umocowania D. G. składającego wniosek o udzielenie informacji. Przyjęcie natomiast przez organy, że postępowanie zostało wszczęte wnioskiem D. G., który działał w imieniu własnym i na swoją rzecz jest ustaleniem dowolnym, nieznajdującym uzasadnienia w aktach postępowania administracyjnego. Dowolnym ustaleniem jest także przyjęcie przez organy, że wniosek "o udzielenie informacji.." należało potraktować jako wniosek o wszczęcie postępowania o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania Z. B. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. Zgodnie z treścią przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 listopada 2002 r. w sprawie wzoru formularza wniosku o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych (Dz.U. z 2002 r. nr 201 poz. 1702) -wniosek o udostępnienie danych osobowych winien być sporządzony na stosownym formularzu. Bez wątpienia wniosek D. G. nie spełniał tego formalnego warunku. Organy administracji jednakże nie poczyniły żadnej próby wyjaśnienia ze skarżącym zakresu wniosku. Natomiast sam fakt, że wniosek ten nie został sporządzony na stosownym formularzu nie przesądza, że zamiarem strony było żądanie uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania. Nienależyte wyjaśnienie przez organy tych okoliczności stanowiło takie naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, mocą której – na podstawie art. 105 kpa zostało umorzone postępowania w sprawie. Jednocześnie wskazał, że postępowanie to należało uznać za bezprzedmiotowe albowiem wniosek nie dotyczył informacji ze zbiorów meldunkowych a ma charakter wniosku o uchylenie czynności materialno – technicznej zameldowania Z. B. natomiast D. G. nie wykazał swojego interesu prawnego w złożeniu takiego wniosku. Ustalenia organu w tym zakresie – w ocenie Sądu -są przedwczesne, dopiero wyjaśnienie wskazanych wyżej okoliczności będzie mogło doprowadzić do wydania decyzji znajdującej oparcie w przepisach prawa. Wobec powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa procesowego – art. 7, 77§1 i 107§3 kpa w zw. z 105 kpa a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wymaga przy tym podkreślenia, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada warunkom określonym w art. 107§3kpa, zgodnie z którym powinno ono zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zaś uzasadnienie prawne- wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji ograniczył się jedynie do przedstawienia stanu sprawy, nie wyjaśnił natomiast przyczyn, dla których przyjął, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 kpa. Nie może przy tym ujść uwadze Sądu, że zasada dwuinstancyjności postępowania prowadzi do konieczności dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy a postępowanie odwoławcze nie ma na celu jedynie weryfikacji decyzji organu I instancji. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika ażeby sprawa ta była dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien wyjaśnić przede wszystkim zakres żądania skarżącego i w zależności od wyników ustaleń rozpoznać wniosek. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wnioskodawcą w postępowaniu administracyjnym a zatem podmiotem, który żąda dokonania przez organ przeprowadzenia określonych czynności jest J. G. Organ winien natomiast rozważyć czy D. G. jest należycie umocowany do reprezentowania brata w niniejszej sprawie i ewentualnie wezwać go do złożenia prawidłowego pełnomocnictwa. Rozważy przy tym możliwość zastosowania środków prawnych określonych w art. 64§2 kpa. Jedynie na marginesie niniejszych rozważań wskazać należy, że zaskarżoną decyzją wydaną -jak wskazuje organ [...] marca 2003 r. – została utrzymana w mocy decyzja organu I instancji z [...] stycznia 2004 r. Sąd przyjął, iż wskazanie w w/w dacie przez organ odwoławczy roku "2003" stanowi oczywistą omyłkę pisarską organu, mimo że brak jest w aktach sprawy postanowienia o sprostowaniu tego błędu w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze- na mocy art. 145 §1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd orzekł jak w sentencji.