IV SA/Wa 1221/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-01
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która zawarła kontrakt socjalny i otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna mieć przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym. Zawarcie kontraktu socjalnego i otrzymywanie świadczeń z pomocy społecznej, które służą przezwyciężeniu trudnych sytuacji życiowych, może stanowić dowód na brak środków do poniesienia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca H. Z. wniosła skargę na decyzję Wojewody o wymeldowaniu. Skarga nie została opłacona, w związku z czym skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu. W odpowiedzi wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację materialną, brak środków, bezrobotność, korzystanie z kontraktu socjalnego i wsparcie finansowe od brata. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2). ustanowić radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W..
Skarżąca H. Z. wniosła do Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. Decyzją tą organ odwoławczy uchylił decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] marca 2012 r. o odmowie wymeldowania skarżącej z pobytu stałego i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Ponieważ skarga nie została opłacona, Przewodniczący Wydziału IV tut. Sądu zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2012 r. wezwał H. Z. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (100 zł.)
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca – w dniu 16 lipca 2012 r. - nadesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy. Następnie, w dniu 27 lipca 2012 r., nadesłała do Sądu wypełniony formularz wniosku (PPF) oraz zaświadczenie wystawione przez pracownika socjalnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] lipca 2012 r., z którego wynika, że H. Z. bierze udział w projekcie systemowym pod nazwą [...], W dniu [...] maja 2012 r. ośrodek pomocy społecznej podpisał ze skarżącą tzw. kontrakt socjalny.
Skarżąca podniosła, ze żyje bardzo skromnie. Niezbędne potrzeby życiowe zaspokaja dzięki wsparciu brata, u którego mieszka i który wspiera ją finansowo (300 zł. miesięcznie). Podała, że jest osobą bezrobotną i korzysta z tzw. kontraktu socjalnego (300 zł. miesięcznie). Wyjaśniła również, że nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Stwierdzono, co następuje:
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wnioskujący o tę pomoc wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1). Sąd może również przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, o ile strona (osoba fizyczna) wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o przyznanie pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) z urzędu, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Powinna zatem wykazać (uprawdopodobnić), że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy).
Zdaniem referendarza sądowego rozpoznającego wniosek, skarżąca wywiązała się w sposób należyty z tego obowiązku.
Skarżąca znajduje się w skomplikowanej sytuacji życiowej. Co istotne – jest zainteresowana pokonywaniem trudności życiowych. Zawarła bowiem kontrakt socjalny, co było podstawą przyznania jej świadczenia z pomocy społecznej (art. 6 pkt 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.). Nie rozstrzygając o zasadności tej decyzji, należy zauważyć, że ośrodek pomocy społecznej jako jednostka organizacyjna wykonująca zadania pomocy społecznej w gminie ocenia wszechstronnie sytuację materialną strony ubiegającej się o świadczenia w kontekście obciążenia Skarbu Państwa kosztami tych świadczeń z uwagi na jej trudną sytuację bytową. Ponadto – podkreślić trzeba, że świadczenia z pomocy społecznej, z zasady służą umożliwieniu przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których rodzina (osoba) nie jest w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ustawy o pomocy społecznej) i przyznawane są w oparciu o kryterium niskiego dochodu bądź osoby, bądź rodziny (art. 8 tej ustawy). Świadczenia te przyznawane są na konkretne cele, nieobejmujące co do zasady uiszczania kosztów sądowych.
W świetle powyższego, stwierdzić należy, że H. Z. nie ma jakichkolwiek środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło