IV SA/Wa 1223/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję IV SA/Wa 1223/09 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2009r, którą po rozpatrzeniu wniosku E. K., A. K. i A. K. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w D. z dnia [...] października 1978r. o przejęciu na własność Państwa części gospodarstwa rolnego o pow. 6,101 ha bez zabudowań, położonego na terenie wsi W. gmina D. stanowiącego własność W. K. W uzasadnieniu swojej decyzji organ naczelny podał, że prawo własności W. K. do przedmiotowej nieruchomości rolnej ustalono na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] marca 1976r. Nieruchomość ta została przejęta na rzecz Państwa decyzją Naczelnika Gminy w D. z dnia [...] października 1978r., wydaną w oparciu o przepisy art. 53 i 57 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. z 1977r. Nr 32, poz. 140). Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, że zostały spełnione warunki określone w art. 53 ww. ustawy z dnia 27 października 1977 r. do przejęcia przedmiotowej nieruchomości. Wskazano, że W. K. nie spełniał warunków do uzyskania emerytury lub renty inwalidzkiej na podstawie ustawy i złożył stosowny wniosek o przejęcie gospodarstwa przez Państwo. Minister wskazał w uzasadnieniu decyzji, że w swym wniosku W. K. wystąpił o nieodpłatne przejęcie nieruchomości i jednocześnie we wniosku oświadczył, że na podstawie art. 508 kodeksu cywilnego zwalnia Skarb Państwa z obowiązku uregulowania należności za przekazaną nieruchomość. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podał, że w tych okolicznościach nie można uznać, że decyzja Naczelnika Gminy w D. z dnia [...] października 1978r. o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego stanowiącego własność W. K. wydana została z rażącym naruszeniem prawa i dlatego należało odmówić stwierdzenia jej nieważności. E. K. we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze podał, że stanowisko organu naczelnego jest niezgodne z prawem ponieważ, zdaniem skarżącego, całe postępowanie poprzedzające IV SA/Wa 1223/09 wydanie kwestionowanej decyzji o przejęciu nieruchomości było niezgodne z prawem i oparte na spreparowanych dokumentach. Zdaniem skarżącego prowadzący postępowanie nadzorcze organ nie wziął pod uwagę istotnych w sprawie okoliczności jak też nie odniósł się do dowodów przedstawionych przez wnioskodawców. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydana została z naruszeniem prawa. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją prowadzone było w trybie nadzwyczajnym tj. dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w D. z dnia [...] października 1978r. o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego stanowiącego własność W. K.. Następcy prawni byłego właściciela nieruchomości wskazywali, w swym wniosku, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z powszechnym w doktrynie i orzecznictwie poglądem rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie IV SA/Wa 1223/09 chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Zdaniem składu orzekającego taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Badana w trybie nadzoru decyzja Naczelnika Gminy w D. z dnia [...] października 1978r., wydana została w oparciu o przepisy art. 53 i 57 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. z 1977r. Nr 32, poz. 140). Przepis art. 53 ust. 1 tej ustawy stanowił, że jeżeli właściciel gospodarstwa rolnego nie spełnia warunków do uzyskania emerytury lub renty inwalidzkiej na podstawie ustawy, nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogą być na jego wniosek w całości lub w części przejęte odpłatnie przez Państwo. Z powyższego jednoznacznie wynika, że przejęcie całości gospodarstwa lub jego części przez Państwo na podstawie tego przepisu mogło nastąpić tylko odpłatnie. Przepis art. 53 i inne przepisy ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin nie przewidywały żadnych wyjątków od tej zasady. Tymczasem z uzasadnienia decyzji Naczelnika Gminy w D. z dnia [...] października 1978r. wynika, że nieruchomość położona na terenie wsi W. gmina D. stanowiąca własność W. K. została przejęta na rzecz Państwa nieodpłatnie. Wprawdzie w punkcie 2 sentencji tej decyzji ustalono wartość przejmowanej nieruchomości na kwotę 70.416 zł jednak nie określono, że kwota ta będzie wypłacona właścicielowi nieruchomości zaś w uzasadnieniu wskazano, że przejęcie nieruchomości jest nieodpłatne. W tym miejscu należy wskazać, że bez znaczenia w sprawie badania zgodności z prawem decyzji Naczelnika Gminy w D. z dnia [...] października 1978r. jest okoliczność, że we wniosku o przejęcie nieruchomości W. K. wystąpił o jej nieodpłatne przejęcie i jednocześnie na podstawie art. 508 kodeksu cywilnego zwolnił Skarb Państwa z obowiązku uregulowania należności za przekazaną nieruchomość. Ta kwestia miałaby znaczenie dopiero przy ewentualnej wypłacie należności nie zaś przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 53 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. IV SA/Wa 1223/09 Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika zatem, że decyzja Naczelnika Gminy w D. z dnia [...] października 1978r. ewidentnie naruszała art. 53 ww. ustawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu w tej sprawie organ winien zastosować się do wskazań co do dalszego postępowania zawartych w niniejszym wyroku i jednocześnie ustalić czy decyzja z dnia [...] października 1978r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).