IV SA/Wa 1224/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.),, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa Oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. wydaną w sprawie [...] Minister Rolnictwa i rozwoju Wsi stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Gminę L. własności nieruchomości położonych w obrębie B. i oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki o numerach : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], i [...] o łącznej powierzchni [...] W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że w dniu [...] czerwca 1992r. Wojewoda [...] wydał decyzją Nr [...] mocą, której orzekł o likwidacji G. Kombinatu Rolno – Przemysłowego " [...]" w G. Kombinat ten uległ likwidacji z dniem [...] czerwca 1992r., przy czym składniki mienia Skarbu Państwa zlikwidowanego przedsiębiorstwa w tym działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], i [...] przekazane zostały na podstawie protokołu zdawczo - odbiorczego Agencji własności rolnej Skarbu Państwa. W dniu [...] grudnia 1993r. Wojewoda [...] wydał decyzję Nr [...] na podstawie, której przekazał na rzecz Agencji jako nieruchomość Państwowego Funduszu Ziemi działką Nr [...] położoną w obrębie B. W dniu [...] grudnia 2000r. Wojewoda [...] powołując się na przepis art. 13 ust 2-4 ustawy z dnia 19 października o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wydał decyzję stwierdzającą nieodpłatne nabycie z mocy prawa przez Gminę L. własności wyżej wymienionych nieruchomości i to mimo tego, iż wcześniej grunty te zostały przez niego przekazane do zasobu własności rolnej Skarbu Państwa. Zdaniem organu przejecie przez AWRSP praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności o stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 ustawy miało nastąpić nie później niż do 30 czerwca 2000r. Z kolei nieruchomości rolne nieprzekazanie do zasobu własności rolnej Skarbu Państwa w trybie art. ust 3 art. 17 ust 1 w powyższym terminie stały się z mocy prawa własnością gmin na terenie, których są położone. Nabycie własności takich nieruchomości stwierdzał Wojewoda w drodze decyzji. Jednakże w podmiotowej sprawie działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] przekazane zostały AWRSP na podstawie art. 14 oraz 15 ustawy protokołem zdawczo - odbiorczym z dnia 1 sierpnia 1992r. Zastosowanie art. 14 i 15 skutkowało przekazaniem mienia na rzecz AWRSP w trybie odrębnym od określonego w art. 17 i 16 ustawy. Zdaniem organu art. 13 ustawy nie odnosi się do nieruchomości, które podlegają przekazaniu na podstawie art. 14 ustawy i to nawet w sytuacji gdyby zostały one pominięte przy przekazaniu. Co do działki nr [...] wykazano że zgodnie z art. 17 ust 1 i art. 19 ustawy nieruchomości rolne Powiatowego Funduszu Ziemi przekazywane były Agencji przez Wojewodów w drodze decyzji, co w przedmiotowej sprawie również miało miejsce. W ocenie organu powyższe oznacza, iż decyzja wydana przez Wojewodę [...] w dniu [...] grudnia 2000r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Z chwilą przekazania przedmiotowych nieruchomości AWRSP weszły one do zasobu własności rolnej Skarbu Państwa. To zaś oznacza, że jedynie Agencja jest dysponentem tychże nieruchomości. Pismem z dnia 10 maja 2004r. Gmina L. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając powyższej decyzji naruszenie art. 7, art. 10 § 1 oraz art. 107 § 1 kpa. W następstwie rozpoznania powyższego wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu [...] marca 2005r. decyzję mocą, której zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia powołano wszystkie te argumenty, które legły u podstaw wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2004r. Powyższa decyzja została zaskarżona w całości przez Gminę L... Zarzucono jej: 1). naruszenie art. 13 ust 2 ustawy z dnia 19 października 1991r., (Dz. U. Nr 57 z 2001r. poz 603 z późn. zm.) przez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że nieruchomości objęte decyzją Wojewody [...] nie są nieruchomościami nieprzekazanymi do zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3 lub nieprzekazanymi Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust 1 w terminie określonym w ust 1 i że nie stały się one z mocy prawa własnością gminy na terenie, której są położone w sytuacji, gdy żadna taka decyzja dotycząca przekazania nieruchomości nie została wydana, 2). naruszenie art. 16 ust 3 w/w ustawy przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że została wydana jakakolwiek decyzja przekazująca nieruchomości na rzecz, AWRSP w oparciu, o którą Agencja mogłaby nabyć własność przedmiotowych nieruchomości. Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że do dnia dzisiejszego nie została wydana żadna decyzja, która stanowiłaby o przekazaniu spornych nieruchomości na rzecz Agencji. Za taką nie można uznać decyzji nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992r. Stanowi ona jedynie o likwidacji G. Kombinatu Rolno – Przemysłowego "[...]" w G.. Decyzja ta w części dyspozytywnej nie zawiera sformułowania mówiącego o tym, że przekazuje się na rzecz Agencji określone mienie, nie precyzuje również tego, jakie to jest mienie. Zdaniem skarżącego warunkiem przekazania nieruchomości stosownie do art. 16 ust 3 ustawy jest wydanie decyzji przez właściwy organ, która określałaby konkretne nieruchomości podlegające przekazaniu. Poza tym w księgach wieczystych odnoszących się do spornych działek nie została ujawniona żadna ostateczna decyzja w oparciu, o którą działki te miały zostać przekazane we władanie AWRSP. W ocenie skarżącego niezależnie od powyższego nabycie prawa własności nieruchomości następuje w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego. Od tej zasady ustawa z dnia 19 października 1991r. nie ustanawia wyjątków. Wszystko to oznacza, że decyzja Wojewody [...] uwłaszczająca skarżąca gminą spornymi nieruchomościami była prawidłowa. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i jako taka została oddalona. Jak wynika z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy decyzja Nr [...] wydana przez Wojewodę [...] w dniu [...] czerwca 1992r. dotyczyła likwidacji G. Kombinatu Rolno – Przemysłowego " [...]" w G.. Kombinat ten był państwowym przedsiębiorstwem gospodarki rolnej w rozumieniu art. 14 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 107 z 1991r. poz 464). Mienie tego przedsiębiorstwa w postaci nieruchomości nie stanowiło tych nieruchomości, których dotyczył art. 16 ust 1 w/w ustawy. Tenże przepis odnosił się, bowiem tylko do nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, które znajdowały się w użytkowaniu spółdzielni, osób fizycznych, a także innych niepaństwowych jednostek organizacyjnych. To, że ustawodawca nie wymienił w art. 16 ust 1 także państwowych przedsiębiorstw gospodarstw rolnych przesądza o tym, że procedury określone w art. 16 ust 2 i 3 takich gospodarstw nie dotyczyły. To, w jaki sposób należało postępować z ich mieniem przewidywał wspomniany wyżej art. 14. Analiza treści tego przepisu prowadzi do wniosku, że wymagał on decyzji, ale jedynie w przedmiocie likwidacji przedsiębiorstwa. Data podjęcia decyzji w tej kwestii była zarazem datą wykreślenia przedsiębiorstwa z rejestru. Taką właśnie decyzją była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992r. [...]. Żaden przepis ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie wymagał, aby decyzja w sprawie likwidacji zawierała szczegółowy wykaz majątku likwidowanemu podmiotu. Do tej kwestii odnosił się art. 14 ust 3, który stanowi ze organ założycielski przedsiębiorstwa przekazuje Agencji jego mienie po likwidacji. Owo przekazanie nie wymaga jednak formy szczególnej. Gdyby taka forma była rzeczywiście wymagana to ustawodawca zastrzegłby ją wyraźnie w ustawie. Oznacza to, iż np. nałożyłby wymóg wydania decyzji o przekazaniu mienia podobnie jak w art. 16 ust 3 ustawy. Skoro jednak takowych wymogów nie ma uznać należy, iż przekazanie mienia mogło się skutecznie odbyć na podstawie protokołu zdawczo – odbiorczego tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie. Powyższe oznacza również, iż nie jest zasadny także i ten zarzut skarżącego, który sprowadza się do sugestii naruszenia przez organ art. 13 ust 2 ustawy. Tenże przepis nie dotyczy, bowiem nieruchomości przekazywanych w trybie art. 14 ust 3, a więc tych, które stanowiły mienie zlikwidowanych państwowych przedsiębiorstw gospodarstw rolnych. Jego literalna wykładnia w sposób jednoznaczny przesądza o tym, że odnosi się on jedynie do nieruchomości rolnych wyszczególnionych w art. 16 ust 1 ustawy. Nie są trafne także i takie zarzuty, które odnoszą się do braku właściwych wpisów w księgach wieczystych, oraz niemożliwości nabycia prawa własności w formie innej niż notarialna. Ujawnienie w dziale II księgi wieczystej innego podmiotu niż właściciel może zostać skorygowane w następstwie rozpoznania żądania zawartego w pozwie o uzgodnienie treści księgo wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Natomiast samo nabycie prawa własności nieruchomości nie musi być koniecznie poprzedzone aktem notarialnym, aczkolwiek ta forma prawna jest najbardziej znana i najczęściej występuje w obrocie. Zdarza się jednak uzyskanie tego prawa w formie decyzji administracyjnej, co przewiduje, np. ustawa z dnia 19 października 1991r. oraz w formie tzw. nabycia pierwotnego, którego podstawą jest orzeczenie sądu wydane np. w sprawie o uwłaszczenie czy zasiedzenie. Reasumując należy uznać, że do przekazania mienia G. Kombinatu Rolno – Przemysłowego "[...]" nie była wymagana decyzja. Wystarczyło jedynie przekazanie mienia w rozumieniu art. 14 ust 3 ustawy poprzedzone wydaniem decyzji Wojewody w sprawie likwidacji tegoż, Kombinatu. Nie sposób, zatem uznać, iż brak owej decyzji pociągnął za sobą możliwość wydania innej decyzji mocą, której nieruchomości Kombinatu stały się z mocy prawa własnością gminy na obszarze, której były położone. Podstawa rozstrzygnięcia Sadu jest przepis art. 151 ppsa.