IV SA/Wa 1224/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-18
Skład orzekający: Marian Wolanin, Alina Balicka, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdzająca nieważność decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia 1979 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa, wydana po postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego o niewłaściwości organu, jest wadliwa w świetle art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 170 PPSA?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymująca w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Z. z 1979 r., jest dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. jako wydana z naruszeniem właściwości organu, która została jednoznacznie określona w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2005 r. rozstrzygającym spór kompetencyjny. Postanowienie NSA wiąże w niniejszej sprawie, co oznacza, że Minister nie był uprawniony do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
Skarżący J. S. i K. S. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Z. z 1979 r. o przejęciu ich gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją decyzję z 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Skarżący zarzucili m.in. braki dowodowe w ocenie, czy gospodarstwo było opuszczone, oraz naruszenie właściwości organu. Naczelny Sąd Administracyjny w 2005 r. postanowieniem rozstrzygającym spór kompetencyjny wskazał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r.; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego S. W. kwotę 240 złotych oraz kwotę 52,80 złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2010 r. sprawy ze skargi J. S. i K. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego S. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] września 1979 r. w przedmiocie przejęcia na rzecz Państwa gospodarstwa rolnego - jako opuszczonego - oznaczonego nr działki [...] o pow. 1,93 ha, położonego we wsi S., stanowiącego byłą własność S. K.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż przedmiotowe gospodarstwo zostało przejęte na podstawie art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174). Protokół przejęcia tego gospodarstwa - spisany w dniu [...] października 1979 r. wskazuje na niezabudowanie tego gospodarstwa, dlatego nie mogło być ono zamieszkane przez jego właściciela, jego dzieci i rodziców. Z "Kwestionariusza w sprawie opuszczonego gospodarstwa rolnego" wynika zaś, że nieruchomości rolne wchodzące w jego skład leżały odłogiem. Właściciel gospodarstwa nie odwołał się od decyzji o przejęciu, jak również jego następcy prawni nie kwestionują ustalonego stanu faktycznego. Nie wynika również z akt, aby gospodarstwo to było komukolwiek wydzierżawione. Wobec nie wykazania, aby orna część gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha (czyli większa część tego gospodarstwa) była prawidłowo uprawiana i poddawana właściwym zabiegom agrotechnicznym, nie można uznać, aby decyzja o jego przejęciu na rzecz Państwa pozostawała w oczywistej sprzeczności ze stanem prawnym obowiązującym w dniu jej wydania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. J. S. i K. S. zarzucili m.in. braki materiału dowodowego odnośnie oceny, czy przedmiotowe gospodarstwo rolne było opuszczone, zwłaszcza, iż w 1974 r. właściciel tego gospodarstwa uzyskał decyzję o zalesieniu znacznej części jego gruntów. W uzasadnieniu skargi podniesiono również inne okoliczności faktyczne mające uzasadniać wadliwość zaskarżonej decyzji Ministra. W piśmie procesowym z dnia 2 października 2010 r. skarżący uzupełnili zarzuty skargi o wskazanie naruszonych przepisów procedury administracyjnej i Konstytucji RP. Podnieśli również, że postanowieniem z dnia 18 października 2005 r. sygn. akt I OW 213/05 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., jako organ właściwy do rozpoznania sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] września 1979 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa.
Sygn. akt IV SA/Wa 1224/10
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] lutego 2009 r. dotknięte są wadą nieważności określoną w art. 156 §1 pkt 1 kpa, jako wydane z naruszeniem właściwości określonej w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2005 r. sygn. akt I OW 213/05.
W powołanym postanowieniu rozstrzygającym spór kompetencyjny pomiędzy Wojewodą [...], a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku K. S. i J. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] września 1979 r. nr [...] w sprawie przejęcia na Skarb Państwa jako opuszczonego gospodarstwa rolnego położonego w S. gm. Z.
Skoro więc z mocy art. 170 w zw. z art. 160 i art. 193 oraz art. 15 §1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) powołane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2005 r. sygn. akt I OW 213/05 wiąże w niniejszej sprawie, ponieważ jej przedmiotem jest ocena decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydanej z wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] września 1979 r. nr [...], to Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie był organem uprawnionym do rozpatrzenia powołanego wniosku skarżących.
Z powyższych przyczyn obie decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydane z wniosku skarżących w postępowaniu nieważnościowym wobec decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] września 1979 r. nr [...] dotknięte są wadą nieważności określoną w art. 156 §1 pkt 1 kpa, dlatego na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło