IV SA/Wa 1226/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) maja 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 29 września 2008 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca A. F. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego do reprezentowania jej w sprawie skargi na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) maja 2008 r. nr (...). Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Obecna sytuacja materialna skarżącej przedstawia się następująco: - dochody ( miesięcznie)- wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 3 676,11 zł netto - wydatki ( miesięcznie): rata I kredytu- 797,47 zł rata II kredytu- 1820, 27 zł rata pożyczki z ZFM- 508, 00 zł ubezpieczenie kredytu- 279, 02 zł czynsz i fundusz remontowy- 305,14 zł Skarżąca jest właścicielką domu o pow. 163 m2 oraz mieszkania ( kawalerki), na które zaciągnęła kredyt hipoteczny o pow. 32 m2. W rubryce dotyczącej zasobów pieniężnych wskazała, iż na koniec sierpnia 2008 r. stan dostępnych środków na jej rachunku bankowym wynosił 18 381, 51 zł, jednak kwotę tę jak oświadczyła zamierza przeznaczyć na opłaty u notariusza. Uzasadniając swój wniosek skarżąca podniosła, iż jest wyczerpana walką z administracją, natomiast sama nie posiada środków na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego. Wyjaśniła również, iż planowała sprzedać kawalerkę i dom zamieszkiwany wspólnie z rodzicami po przeniesieniu własności domu w J., ale z powodu powstałych nieprawidłowości nie może tego uczynić, gdyż pozbawiłaby mieszkania rodziców albo siebie. Wnioskodawczyni ponadto wskazała, iż środki zgromadzone na rachunku bankowym pochodzą od jej rodziców oraz z pożyczki udzielonej przez zakład pracy. Środki te przeznaczone są na opłaty u notariusza i umowę z zakładem energetycznym o dostawę prądu oraz gazownią na dostawę gazu, które miały być poniesione w marcu 2008 r. Pismem Sądu z dnia 27 października 2008 r. wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych kont bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy. Z nadesłanych wyciągów wynika, że saldo końcowe na rachunku bankowym skarżącej na dzień 30 września 2008 r. wskazywało kwotę 17 286, 62 zł. Rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszego wniosku ma fakt, że o przyznaniu prawa pomocy decyduje stan majątkowy i dochody w chwili orzekania przez Sąd w tym przedmiocie, bez względu na przyczyny takiego stanu. Należy mieć na uwadze, iż wnioskodawczyni ma stałe źródło dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę w wysokości 3 676,11 zł netto miesięcznie. Oprócz comiesięcznego wynagrodzenia skarżąca okresowo uzyskuje dodatkowe dochody w postaci nagrody ( w miesiącu lipcu w wysokości 3 976,68 zł). Nie jest zatem osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Poza tym skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i nie posiada nikogo na utrzymaniu. Zasadniczą również kwestią jest, iż na koncie wnioskodawczyni znajdują się dostępne środki w wysokości 17 286, 62 zł, czyli znacznie przekraczającej koszty ewentualnego zastępstwa procesowego. Uwzględniając nawet stałe wydatki i obciążenia spoczywające na skarżącej z tytułu zaciągniętych pożyczek oraz koszty bieżącego utrzymania należy stwierdzić, iż wysokość uzyskiwanych przez skarżącą dochodów oraz kwota posiadanych oszczędności pozwala na przyjęcie, że dysponuje ona wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego. W związku z powyższym po przeanalizowaniu wniosku skarżącej, stwierdza się, że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, będące warunkiem niezbędnym do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, nie występują. Już na marginesie sprawy zaznaczyć należy, iż procedura sądowo – administracyjna nie przewiduje obowiązku ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika do dokonywania czynności procesowych przed sądem I instancji. Sąd ten nie będąc związany granicami skargi, zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich ewentualnych naruszeń prawa dokonanych przez organ administracji, którego akt lub czynność zostały zaskarżone (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Ponadto przepis art. 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązuje Sąd do udzielania stronie występującej bez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Zatem strona działająca bez fachowego pełnomocnika nie zostanie pozbawiona obrony swoich praw. W świetle powyższego oraz w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.