IV SA/Wa 1226/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-09
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Agnieszka Wójcik, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy, oparte na tych samych podstawach faktycznych i prawnych, co poprzednie wnioski, które zakończyły się decyzjami ostatecznymi, uzasadnia umorzenie postępowania jako niedopuszczalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne złożenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy, oparte na tych samych podstawach faktycznych i prawnych, co poprzednie wnioski, które zakończyły się decyzjami ostatecznymi, stanowi podstawę do umorzenia postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Organ administracji publicznej prawidłowo ocenił, że wniosek skarżącego był niedopuszczalny na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, ponieważ nie wykazał on nowych okoliczności uzasadniających ponowne rozpatrzenie sprawy.Stan faktyczny
Skarżący złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, po tym jak jego poprzednie wnioski zostały ostatecznie odrzucone lub umorzone. Organ pierwszej instancji (Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców) umorzył postępowanie, uznając wniosek za niedopuszczalny z powodu oparcia go na tych samych podstawach, co poprzednie. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak weryfikacji aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia oraz nieprawidłową ocenę tożsamości kolejnego wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano ze środków budżetowych WSA wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego J. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
IV SA/Wa 1226/13
U Z A S A D N I E N I E
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Rada do Spraw Uchodźców (dalej "Rada"), po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej "skarżącego") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy wobec stwierdzenia niedopuszczalności wniosku, utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy.
II. Zaskarżona decyzja Rady zapadła w następującym stanie faktycznym:
1. W obrocie prawnym znajduje się ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja Rady nr [...] z dnia [...] listopada 2011 roku, utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu nr [...] z dnia [...] września 2011 roku, orzekającą o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.
2. W dniu 17 grudnia 2012 roku skarżący został zatrzymany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w S. podczas próby nielegalnego przewiezienia przez granicę polsko - niemiecką czterech mężczyzn pochodzenia [...] bez wymaganych dokumentów. Skarżący nie posiadał także żadnych dokumentów uprawniających do pobytu na terytorium RP. W związku z tym postanowieniem Sądu Rejonowego w S. Wydział II Karny z dnia [...] grudnia 2012 roku Sygn. akt [...] został on umieszczony w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w B. w celu wydalenia.
3. Skarżący, obywatel Federacji [...], deklarujący narodowość awarską, podczas pobytu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w dniu 21 stycznia 2013 roku, złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.
4. Po rozpatrzeniu wniosku cudzoziemca o nadanie statusu uchodźcy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 roku postanowił umorzyć postępowanie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny.
5. Skarżący wniósł do Rady odwołanie od decyzji Szefa Urzędu, zarzucając decyzji Szefa Urzędu naruszenie przepisów art.13 ust.1, art.14 ust.3, art.15, art.16 ust.1 pkt 1 i ust.2 oraz art.97 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania skarżący podtrzymał stanowisko, że jego obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia są w pełni uzasadnione przede wszystkim z powodu działalności rodziców na rzecz organizacji zajmującej porwaniami i naruszaniem praw człowieka w D. , co winno stanowić wystarczającą podstawę dla udzielenia mu ochrony międzynarodowej.
W dniu 14 kwietnia 2013 roku skarżący w odpowiedzi na pismo Rady informujące o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie zgodnie z art. 10 Kpa zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie wszystkich dowodów w sprawie, z uwagi na poważne obawy przed powrotem do kraju pochodzenia. Równocześnie poinformował, że w jego sprawie przed sądem może wystąpić bliżej nieokreślony człowiek z R. , który mógłby przedstawić także jakieś dowody (bliżej nie określone), jeżeli będzie mógł przyjechać do Polski. Skarżący nie podał żadnych danych w tej sprawie oraz nie określił jakie dowody miałyby być przedstawione.
III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. odwołanie skarżącego od decyzji Szefa Urzędu, Rada utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję, Rada wskazała w szczególności, co następuje:
Podzielić należy stanowisko organu I instancji, że skarżący po raz kolejny złożył wniosek w istocie oparty na tych samych podstawach.
W obrocie prawnym znajduje się ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja Rady z dnia [...] listopada 2011 roku utrzymująca w mocy decyzję Szef Urzędu z dnia [...] września 2011 roku o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Decyzja ta rozstrzygnęła ostatecznie sprawę wniosku skarżącego o nadanie statusu uchodźcy.
Składając w dniu 21 stycznia 2013 roku kolejny wniosek skarżący między innymi oświadczył: " Chcę uzyskać status uchodźcy w Polsce ponieważ moja matka została zabita z D. w 2007 roku, ponieważ pracowała w organizacji "[...]". Pisałem w Internecie, gdy byłem w D. , że służby specjalne zabijają ludzi. Po tym wpisie zostałem zatrzymany. Trzymali mnie 5-6 godzin, nie byłem bity, rozmawiali tylko ze mną. (. ... .) " Po dwóch tygodniach ponownie został zatrzymany i oskarżony o zabójstwo zastępcy naczelnika milicji. Zwolniono go po interwencji trenera z miejscowego klubu sportowego (akta k. 18).
Równocześnie wnioskodawca oświadczył, że w kraju pochodzenia nie brał udziału w działaniach wojennych i nie był aresztowany lub skazany wyrokiem sądu. Nie prowadzono wobec niego żadnego postępowania administracyjnego lub sądowego. Nie należał do żadnej organizacji politycznej, społecznej lub etnicznej. Stwierdził natomiast, że był prześladowany i poddawany przemocy podczas zatrzymania w związku z zabójstwem zastępcy naczelnika milicji w 2008 roku (akta k. 16).
Składając w dniu 8 listopada 2010 roku po raz pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy skarżący złożył pisemnie następujące oświadczenie:" Po pożarze domu starałem się wyrobić nowe dokumenty dotyczące własności domu jak również tożsamości. Próbując dochodzić swoich praw byłem poddawany prześladowaniom psychicznym i fizycznym przez miejscowe władze." Ponadto wnioskodawca stwierdził, że jego problemy wystąpiły już w 2005 roku w związku z działalnością matki. Potem zmarli jego rodzice. Według wnioskodawcy rodzice zostali otruci przez miejscowe służby, gdyż zajmowali się oni licznymi przypadkami naruszeń praw człowieka i zaginięć ludzi w D. Po śmierci rodziców podpalono jego dom w którym spaliły się wszystkie dokumenty. Potem utrudniano mu wydanie nowych dokumentów tożsamości. W związku z tym postanowił on bez dokumentów wyjechać do Polski. Jako ostatnie miejsce zamieszkania wnioskodawca wymienił miejscowość M. w D. (akta Nr [...]).
Równocześnie skarżący oświadczył, że nie brał udziału w działaniach wojennych i me aresztowany, więziony lub skazany wyrokiem sądu. Nie było także prowadzone przeciwko niemu żadne postępowanie sądowe lub administracyjne. Nie należał do żadnej organizacji politycznej, kulturalnej, społecznej lub etnicznej.
W związku z powyższym w ocenie Rady, odwołanie jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Rady cudzoziemiec powołał się na te same okoliczności, które były już przedmiotem wnikliwej oceny organów orzekających. Zaszła zatem tożsamość spraw, zarówno podmiotowa, gdyż kolejne wnioski złożył skarżący, jak i przedmiotowa. Także na podstawie wniesionego odwołania i aktualnych informacji na temat sytuacji w kraju pochodzenia, brak było jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że kolejny wniosek dawał podstawę do wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.
W uzupełnieniu do odwołania skarżący poinformował, że w jego sprawie przed sądem może wystąpić jakiś człowiek z R. , który mógłby przedstawić także jakieś dowody, jeżeli będzie mógł przyjechać do Polski. Jednakże z uwagi na brak konkretnych danych w tej sprawie, a także podania o jakie dowody chodzi, informację powyższą należy uznać za niewiarygodną. Szczególnie, że nie można wykluczyć, że cudzoziemiec świadomie wykorzystuje tryb postępowania uchodźczego dla przedłużenia swego pobytu w Polsce oraz uniknięcia wydalenia do kraju pochodzenia.
Należy podkreślić, iż sytuacja w D. nie zmieniła się od czasu wydania ostatniej decyzji rozstrzygającej, co do istoty do dnia złożenia ostatniego wniosku oraz do dnia dzisiejszego, w taki sposób, by można było mówić o jej pogorszeniu względem sytuacji cudzoziemca. Nie wskazują na to żadne dostępne opracowania. W związku z tym sytuacja w kraju pochodzenia nie może stanowić nowej podstawy wniosku uzasadniającej obawę strony przed prześladowaniem.
Zdaniem Rady, cudzoziemiec nie wykazał we wniosku żadnych okoliczności dających podstawę do rozważania nowych podstaw wniosku, a zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 wniosek jest niedopuszczalny, gdy wnioskodawca po otrzymaniu decyzji ostatecznej złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Dodać również należy, że w sytuacji ponownego wniosku opartego na tej samej podstawie - postępowanie umarza się zgodnie z literalnym brzmieniem 40 ust. 1 ustawy o ochronie.
Nie prowadzi się zatem postępowania w zakresie dowodzenia stawianych we wniosku tez, gdyż byłyby to czynności naruszające powagę rzeczy osądzonej.
Organy administracji publicznej prowadzą jedynie postępowanie w zakresie stwierdzenia, czy rzeczywiście wniosek oparty jest na tych samych podstawach, a w przypadku potwierdzenia tej tezy, co ma miejsce w niniejszej sprawie, postępowanie podlega umorzeniu.
Rada pragnie wskazać, że także zgodnie z art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 200S/8S/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy.
Ponadto, jak słusznie podkreślił WSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2009 r. (V SAlWa 832/09), przepisy Dyrektywy Rady 2005/85/WE, które nie wprowadzały zakazu składania przez cudzoziemca kolejnych wniosków, wymagają aby rozpatrzenie kolejnego wniosku było zgodne z obowiązującymi regułami procesowymi. W ww. Dyrektywie przewidziano zaś, iż kolejny wniosek najpierw podlega wstępnemu badaniu i winien zawierać nowe elementy, aby mógl być dalej rozpatrywany. Wydając skarżoną decyzję zdaniem Sądu organ administracyjny dokonał prawidłowej oceny formalnej kolejnego wniosku Skarżącego. W świetle przedstawionych bowiem przez Skarżącego okoliczności nie dawały one jednak podstaw do merytorycznego rozpatrzenia jego żądania. Stąd umorzenie postępowania wszczętego tym żądaniem było jak najbardziej uzasadnione.
Rada pragnie także wyjaśnić, że wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest jedynym wnioskiem inicjującym postępowanie w sprawie cudzoziemca, którego celem jest przyznanie mu ochrony i dowodzi tego jasno treść art. 23 ust. 1 ustawy, jak i art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, z którego wynika, że w warunkach w nim określonych cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej. Zasadzie określonej w tym przepisie nie przeczy treść art. 23 ust. 2 ustawy, z którego wynika, że wniosek o nadanie statusu uchodźcy rozpatruje się równocześnie jako wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej.
Z zestawienia treści art. 15 i 23 ust. 2 ustawy należy wyprowadzić jedynie taki wniosek, że rozpatrywanie wniosku o nadanie statusu uchodźcy równocześnie jako wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej nakłada na organ konieczność rozpoznania takiego wniosku z urzędu, ale tylko w sytuacji, gdy istnieje podstawa rozpoznania wniosku o status uchodźcy. Nie zmienia to jednak zasady rozpoznania wniosku o status uchodźcy.
Treść art. 15 ustawy jednoznacznie wskazuje na pierwszeństwo rozstrzygania wniosku o nadanie statusu, a dopiero gdy okoliczności sprawy wskazują, że możliwość udzielenia statusu nie wchodzi w grę, w tym samym postępowaniu wniosek ten należy rozpoznać obligatoryjnie, w ramach już poczynionych pod tym względem ustaleń, jako wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej.
Konsekwencją takiego uregulowania jest obecne brzmienie przepisu art. 48 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, który stanowi: w przypadku, gdy wnioskodawcy (...) odmawia się nadania statusu uchodźcv, w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu: 1) ochrony uzupełniającej ( ... ) albo 2) zgody na pobyt tolerowany ( ... ).
W związku z tym w decyzji o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku, wydanej na podstawie przepisu art. 40 ust.1 i ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, organy nie orzekają o odmowie nadania statusu uchodźcy, nie mogą zatem znaleźć się w mej rozstrzygnięcia w przedmiocie ochrony uzupełniającej, czy w przedmiocie pobytu tolerowanego, bo nie ma podstaw prawnych do samoistnego rozstrzygania w tym zakresie. Takie stanowisko wyraził też WSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2009 r. (V SAlWa 832/09).
Mając powyższe na uwadze Rada do Spraw Uchodźców uznała, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o umorzeniu postępowania w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny jest właściwa, została wydana zgodnie z prawem i wyczerpująco uzasadniona zgodnie z dyspozycją przepisu art. 107 par.3 k.p.a.
IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Rady, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
- art.7 w związku z art.77 § 1 k.p.a. oraz art.107 § 3 k.p.a. poprzez brak weryfikacji aktualnej sytuacji w D. , zmiany sytuacji w D. po wydaniu poprzedniej decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, brak wskazania w uzasadnieniu decyzji dowodów, na których oparł się organ II instancji, ustalając że sytuacja w D. nie uległa zmianie, zaniechanie ustalenia zmiany okoliczności z punktu widzenia możliwości udzielenia ochrony uzupełniającej, bądź zgody na pobyt tolerowany,
- art.40 ust.2 pkt 2, art.48 ust.1 oraz 23 ust.1 i 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez ich nieprawidłową interpretację i zastosowanie poprzez przyjęcie, iż umorzenie postępowania wobec przyjęcia, iż wniosek jest niedopuszczalny powoduje brak możliwości weryfikacji zmiany okoliczności z punktu widzenia udzielenia ochrony uzupełniającej, bądź zgody na pobyt tolerowany,
- art.7 w związku z art.77 § 1 k.p.a. oraz art.80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę tożsamości kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, opartą nie na porównaniu stanu faktycznego ustalonego podczas pierwszego postępowania toczącego się w przedmiocie nadania skarżącemu statusu uchodźcy ze stanem obecnym, lecz na porównaniu treści wyjaśnień skarżącego złożonych w toku pierwszego i kolejnego postępowania w przedmiocie nadania statusu uchodźcy.
Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:
1. Matka skarżącego, działająca w organizacji społecznej została otruta, jego ojciec zginął kilka miesięcy później. W 2006 r. spłonął w M. dom rodzinny skarżącego. W związku z faktem, że skarżący publikował w Internecie treści, wskazujące na odpowiedzialność funkcjonariuszy struktur siłowych za zajście wskazanych wyżej tragicznych wydarzeń, skarżący został zatrzymany przez funkcjonariuszy tych służb i torturowany. Ponowne zatrzymanie miało miejsce w 2007 r. Władze nie chciały wydać skarżącemu żadnych dokumentów, w tym paszportu.
2. W postępowaniu administracyjnym, zakończonym obecnie zaskarżoną decyzją Rady nie rozpatrzono wniosku skarżącego pod kątem zaistnienia przesłanek do udzielenia skarżącemu pomocy uzupełniającej, ewentualnie udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
3. Organy dokonały niewłaściwej oceny aktualnej sytuacji panującej w D., bezpodstawnie przyjmując, że nie zmieniła się ona od czasu rozpatrzenia poprzedniego wniosku skarżącego o nadanie statusu uchodźcy i że sytuacja ta nie rodzi zagrożeń dla skarżącego. Liczne publikowane źródła odnotowują tymczasem rosnącą niestabilność D., starcia zbrojne oraz rosnącą przemoc ze strony wojsk rządowych.
4. Na terenie D. podejmuje się działania odwetowe wobec osób prowadzących działalność niezgodną z polityką rządu. Skarżący, z uwagi na działalność nieżyjącej matki oraz z uwagi na obawę władz przed podejmowaniem przez skarżącego działań, mających na celu wyjaśnienie okoliczności śmierci rodziców i spalenia domu rodzinnego, jest w oczywisty sposób zagrożony represjami ze strony władz po powrocie do D..
V. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
VI. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Rady nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady prowadzi do następujących wniosków:
Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Rady, a wszczętego kolejnym wnioskiem skarżącego o nadanie statusu uchodźcy, było w pierwszej kolejności ustalenie, czy zachodzą przesłanki do merytorycznego rozpoznania wniosku.
Obowiązujący od 29 maja 2008 r., a wprowadzony ustawą z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw art. 40 w ust. 1 stanowi bowiem, iż gdy organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Stosownie do art.40 ust.2 pkt 2 wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach.
A zatem na gruncie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP należy wysnuć wniosek iż, gdy istotne elementy poprzednio wydanej decyzji (tożsamość stron, stan faktyczny, stan prawny) nie zmieniły się, to wniosek wszczynający nową sprawę o nadanie statusu uchodźcy jest niedopuszczalny. Tak więc nowy wniosek oparty na tych samych podstawach to wniosek oparty na tych samych podstawach faktycznych i prawnych.
W obrocie prawnym znajduje się ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja Rady z dnia [...] listopada 2011 roku, utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu z dnia [...] września 2011 roku, orzekającą o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Sprawa powyższa została rozpatrzona przez organy na skutek złożenia przez skarżącego w dniu 8 listopada 2010 r. pierwszego wniosku o nadanie statusu uchodźcy (dalej "pierwszy wniosek").
Wniosek z dnia 21 stycznia 2013 r., w związku ze złożeniem którego toczyła się sprawa rozpatrywana obecnie, dotyczący również nadania skarżącemu statusu uchodźcy, jest trzecim z kolei wnioskiem, zawierającym tego rodzaju żądanie (dalej "trzeci wniosek"). Poprzedni, drugi z kolei wniosek skarżącego, złożony w dnia 12 grudnia 2011 r., został rozpatrzony, podobnie jak wniosek trzeci, rozpatrzony decyzją umarzającą postępowanie z przyczyny wskazanej w art.40 ust.2 pkt 2 ustawy.
W ocenie Sądu Szef Urzędu oraz Rada, rozpatrując trzeci wniosek skarżącego w przedmiocie nadania statusu uchodźcy, dokonały prawidłowej oceny, że wniosek ten oparty jest na tych samych podstawach faktycznych i prawnych, co wniosek rozpatrzony merytorycznymi decyzjami Szefa Urzędu z dnia [...] września 2011 r. oraz Rady z dnia [...] listopada 2011 r.
W obu wskazanych wyżej postępowaniach skarżący konsekwentnie powołuje się bowiem na obawę przed represjami w kraju pochodzenia, związanymi ze społeczną działalnością nieżyjącej matki skarżącego oraz z zamieszczanymi w internecie publikacjami skarżącego, w których skarżący wyrażał przypuszczenia, że za śmierć jego rodziców oraz spalenie domu rodzinnego odpowiadają służby specjalne. Powyższe twierdzenia skarżącego zostały wnikliwie ocenione przez Szefa Urzędu i Radę w decyzjach, o których mowa powyżej.
W orzeczeniach tych uznano zeznania skarżącego za całkowicie niewiarygodne. W ocenie organów skarżący nie uprawdopodobnił bowiem, że jego rodzice rzeczywiście zginęli, nie przedstawił dokumentów tożsamości, natomiast dokumenty, które przedstawił należało uznać za niewiarygodne. W świetle danych zawartych w informacji o kraju pochodzenia nie potwierdziła się informacja o istnieniu w latach 1997-2003 organizacji "[...]". Organizacja o podobnej nazwie "[...]" powstała natomiast w 2007 r., czyli dwa lata po śmierci rodziców skarżącego. W materiałach źródłowych nie potwierdziła się też informacja o jakiejkolwiek działalności rodziców skarżącego.
Uzasadniając złożenie w dniu 12 grudnia 2011 r. drugiego wniosku o nadanie statusu skarżący jako powód ubiegania się o ochronę międzynarodową wskazał, że w kraju pochodzenia był poddawany przemocy psychicznej i fizycznej. Stracił wszystkie dokumenty w pożarze domu. Skarżący ponownie oświadczył, że jego rodzice nie żyją, a on miał problemy bo napisał do miejskiej gazety młodzieżowej artykuł o strukturach korupcyjnych administracji w M.. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Szef Urzędu umorzył postępowanie o nadanie skarżącemu statusu uchodźcy z powodu niedopuszczalności wniosku, uznając że drugi wniosek oparty jest na tych samych podstawach, co wniosek pierwszy. Skarżący nie odwołał się do Rady od decyzji Szefa Urzędu.
W trzecim wniosku, tj. wniosku, którego dotyczy zaskarżona decyzja obecnie Rady skarżący wskazał te same co poprzednio okoliczności, mające uzasadniać przyznanie mu statusu uchodźcy przyczyny ubiegania się o przyznanie statusu uchodźcy. Powyższa okoliczność została prawidłowa zakwalifikowana przez Szefa Urzędu oraz Radę, jako przesłanka do umorzenia postępowania o nadanie statusu uchodźcy z powodu niedopuszczalności wniosku, wynikające z oparcia go o te same podstawy, co wniosek zakończony decyzją Szefa Urzędu z dnia [...] września 2011 r. oraz Rady z dnia [...] listopada 2011 r.
Organ dokonał prawidłowej oceny sytuacji w kraju podchodzenia skarżącego. Informacje, na które powołał się w skardze skarżący niewątpliwie potwierdzają, że sytuacja w D. , podobnie jak i w całym regionie [...], cechuje się pewnym stopniem okresowej niestabilności, która co do zasady stanowi potencjalne ryzyko dla ludności cywilnej, niemniej brak jest przesłanek pozwalających na uznanie, że stopień tego ryzyka jest na tyle wysoki, że w stosunku do skarżącego zachodzą przesłanki do objęcia go ochroną uzupełniającą lub udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany.
W świetle powyższych okoliczności skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.
Z uwagi na to, iż w sprawie skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, a koszty tej pomocy nie zostały uiszczone, w pkt 2 sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, na podstawie § 2 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. Nr 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło