IV SA/Wa 1226/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-08
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Agnieszka Wójcik, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obawa przed prześladowaniem z powodu zaangażowania politycznego i religijnego, a także sytuacja rodzinna i aklimatyzacja dziecka w Polsce, mogą stanowić podstawę do nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Skarżąca nie wykazała uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w rozumieniu Konwencji Genewskiej, a podnoszone przez nią okoliczności miały charakter ekonomiczny lub nie stanowiły indywidualnego zagrożenia. Aklimatyzacja dziecka w Polsce nie była wystarczającą przesłanką do udzielenia pobytu tolerowanego, a możliwość relokacji wewnętrznej w kraju pochodzenia podważała istnienie uzasadnionej obawy.Stan faktyczny
Skarżąca L. L. wniosła o nadanie statusu uchodźcy, argumentując obawą przed prześladowaniami politycznymi i religijnymi w kraju pochodzenia oraz zagrożeniem związanym z konfliktem zbrojnym. Organy administracji odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany, uznając, że obawy skarżącej nie są uzasadnione w rozumieniu Konwencji Genewskiej, a jej wyjazd miał podłoże ekonomiczne. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując m.in. na brak uwzględnienia jej indywidualnej sytuacji oraz sytuacji jej małoletniej córki, która zintegrowała się ze społeczeństwem polskim.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2015 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. Nr [...] Rada do Spraw Uchodźców działając na podstawie art. 89p ust 1 oraz art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust 1 pkt 1, art 48 ust 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 680) w zw. z art. 513 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 484 w zw. z art. 514 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania Pani L. L., obywatelki [...] utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] listopada 2014r. orzekającą o:
1. odmowie nadania statusu uchodźcy,
2. odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej,
3. nie udzieleniu zgody na pobyt tolerowany,
Niniejsza decyzja obejmowała również: męża Wnioskodawczyni - Pana O. L., ur. [...].1.1971r. oraz dziecko: A. L., ur. [...].5.2004r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Pani L. L. - obywatelka [...], deklarująca narodowość [...] (podczas wywiadu - [...]), w dniu 1 kwietnia 2014r. złożyła wniosek o nadanie jej statusu uchodźcy; Cudzoziemka wnioskiem objęła męża oraz małoletnią córkę (vide k. 38 i nast.). W uzasadnieniu wniosku Cudzoziemka oświadczyła, że wywodzi się z [...] i obawia się tam życia z uwagi na swoje zaangażowanie w środowisku sprzeciwiającym się inkorporacji [...] (vide k. 34). Pani L. L. oświadczyła jednocześnie, że była prześladowana w kraju pochodzenia; nie była poddana żadnej z form przemocy, a także nie uczestniczyła w działaniach wojennych (vide k. 34).
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2014 roku postanowił odmówić nadania Pani L. L. statusu uchodźcy w rozumieniu Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28.07.1951 r. oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców, sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31.01.1967 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119 poz. 515 i 517), odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i nie udzielił zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Pani L. L. nie podała żadnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców.
W odwołaniu od decyzji skierowanym do Rady do Spraw Uchodźców Pełnomocnik Pani L. L. - Pan S. S. zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 13, art. 15, art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP) oraz prawa procesowego (art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 Kpa). W uzasadnieniu Strona przedstawiła argumenty mające jej zdaniem uzasadnić udzielenie jej ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Strona podkreśliła przede wszystkim, że Cudzoziemka została uznana za obywatelkę [...]; Strona aktywnie poszukiwała możliwości osiedlenia się w [...]; Strona była faktycznie zagrożona podczas pobytu w [...] (ocena konkluzji wynikających z przedstawionego przez Stronę pisma sekretarza rady miejskiej, [...]); zagrożenie Cudzoziemki na terytorium [...] (porwania, zaginięcia).
W dniu 17 grudnia 2014 roku Rada do Spraw Uchodźców poinformowała Stronę o możliwości wypowiedzenia się w trybie art. 10 k.p.a. Strona skorzystała z tej możliwości i dwukrotnie przekazała do Rady uzupełnienie odwołania. Strona powołała się też na zagrożenia związane z ewentualnym naruszeniem praw małoletniej córki Pani L. L. W późniejszym czasie do Rady przesłano także dwie opinie psychologiczne małoletniej córki Cudzoziemki.
Rozpatrując odwołanie Strony od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniesione w terminie, Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że postępowanie w sprawach o nadanie statusu uchodźcy toczy się zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ale z uwagi na jego specyfikę szczególną rolę i znaczenie ma w tym postępowaniu dowód z przesłuchania strony. W postępowaniu tym wiarygodność wnioskodawcy nabiera szczególnego znaczenia, tym bardziej, że weryfikacja przytaczanych w trakcie przesłuchań okoliczności jest utrudniona.
W aktach sprawy znajduje się stenogram wywiadu z Panią L. L. z dnia [...] maja 2014 roku (vide k. 57-50). Podczas przeprowadzonej wówczas rozmowy w języku [...] Cudzoziemka opisała swoją sytuację - potwierdziła ustalenia znane organowi z wniosku o nadanie statusu uchodźcy, a ponadto wyraziła obawę przed reemigracją na [...] - podkreślała niebezpieczeństwo związane z ogólną sytuacją w regionie.
Podczas wywiadu Pani L. L. nie wskazała w ocenie organu na żadne okoliczności mogące - świadczyć o jej potencjalnym rzeczywistym zagrożeniu w przypadku reemigracji. Okoliczności, które wskazywała jako przesłankę do emigracji organ ocenił zaś z perspektywy realnego zagrożenia, wskazując, że strona opuściła [...] i osiadła czasowo w [...] (hotel "[...]"), gdzie wraz z mężem dorabiali, zaś córka uczęszczała do szkoły. [...] opuścili po zapoznaniu się z pogłoską wyrażoną przez koleżankę Cudzoziemki – T. K. (sprawa [...]) o rzekomym deportowaniu imigrantów z [...] na obszar kontrolowanego już przez [...] (vide k. 55). Zdarzenie to i wynikające z niego decyzje zdaniem organu nie miały żadnego realnego uzasadnienia wynikającego z podjęcia przez państwowe lub lokalne władze jakichkolwiek działań zmierzających do przeprowadzenia transferu ludności.
W aktach sprawy znajduje się również kopia wywiadu z Panią T. K. (vide k. 48-37). Z wywiadu z Cudzoziemką wynika, że nie tylko władze angażowały się w zapewnienie imigrantom warunków życiowych w hotelu "[...]", ale nawet wolontariusze znaleźli jej następną kwaterę w [...], gdzie miała też zapewnioną pracę (vide k, 46).
Rada zapoznała się także z przekazanymi przez Stronę materiałami w postępowaniu przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców (m.in. płyta cd: artykuły internetowe, pliki filmowe; lista osób aktywnych politycznie oraz funkcjonariuszy służb specjalnych [...] będących klientami "agencji towarzyskiej").
Przed wydaniem decyzji Rada zapoznała się z materiałami dotyczącymi sytuacji w kraju i regionie pochodzenia Pani L. L. Uwzględniono opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców (opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia nr [...], z dnia [...].09.2014 r. zaktualizowane dn. [...].09.2014 r., dotyczące ogólnej sytuacji bezpieczeństwa na [...] oraz opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia nr [...], z dnia [...]10.2014 r.
Wskazano, że w centralnej, zachodniej, południowej i znacznej części wschodniej [...] całkowitą kontrolę sprawują władze [...]. Sytuacja bezpieczeństwa jest tam stabilna i nie różni się znacząco w zależności od obwodu. Nie toczą się tam obecnie walki zbrojne, nie dochodzi również do poważniejszych incydentów o takim charakterze, choć zdarzają się różnego rodzaju prowokacje, (jednak ich liczba zmalała). Sytuacja pod względem praw człowieka na tym obszarze nie zmieniła się znacząco od sytuacji z okresu sprzed wystąpienia konfliktu [...]. Istnieją pewne problemy w tym zakresie, wynikające m.in. z powszechnej korupcji, słabości systemu sądowniczego i organów ścigania, prób ograniczenia wolności słowa itp. To, co charakteryzuje ten obszar, to również duża i stale rosnąca liczba uciekinierów z [...] oraz wschodniej [...], w przypadku których pojawiają się coraz większe potrzeby w zakresie udzielanej im pomocy.
Rada - po zapoznaniu się z wnioskiem, oświadczeniami Cudzoziemki, a także materiałami opisującymi sytuację w kraju pochodzenia Wnioskodawczyni, stwierdziła więc, że Pani L. L. nie jest zagrożona w kraju pochodzenia żadnymi prześladowaniami. W kontynentalnej części tego państwa bezpiecznie żyła i nie doświadczała żadnych form prześladowań - wręcz przeciwnie: wraz z innymi przesiedleńcami z [...] mogła liczyć na pomoc i wsparcie zarówno władz lokalnych jak też wolontariuszy. Cudzoziemka w swoich oświadczeniach wykazywała przede wszystkim obawę wynikającą z subiektywnego przekonania oraz powoływała się na okoliczności nie mieszczące się w katalogu przesłanek zawartych w Konwencji Genewskiej. W taki sposób należy ocenić materiały przekazane przez Cudzoziemkę podczas postępowania - w tym materiały filmowe oraz ogólnikowe opracowania, z których bynajmniej nie wynika zagrożenie bezpośrednim naruszeniem dobrostanu fizycznego lub psychicznego Cudzoziemki lub jej bliskich. Strona nie przekazała także - pomimo upływu wielu miesięcy - żadnego dowodu mogącego świadczyć, że jej nagła emigracja z [...] do Polski wynikała z zaistnienia rzeczywistego zagrożenia jej bezpieczeństwa. Rada podkreśliła, że dystans z [...] do przejścia granicznego w [...] wynosi [...] km (ok. [...] godz. jazdy samochodem) i prowadzi w zależności od trasy przez miejscowości takie jak: [...]. W każdej z wymienionych miejscowości Cudzoziemcy mogli liczyć na pomoc [...] środowisk, a przynajmniej spróbować tam znaleźć warunki do życia. [...]. Należy zatem przyjąć, że jeśli przesiedleńcy faktycznie szukaliby bezpiecznego schronienia i ewakuowali się z [...] w panice, zapewne wybraliby drogę do [...]. W kontekście powyższego Rada odmawia wiarygodności oświadczeniom Strony związanym z zaistnieniem nagłej sytuacji, która zmusiła do pospiesznej ewakuacji z [...]. Wręcz przeciwnie - kierunek przemieszczania się wskazuje jednoznacznie na celowe przebycie wielogodzinnej trasy przez kolejne jednostki administracyjne państwa [...]. W ocenie Rady powyższe zaświadcza nie tyle o faktycznym poszukiwaniu schronienia, co o wyborze miejsca oferującego lepsze warunki ekonomiczne.
Organ podkreślił, że konwencja dotycząca statusu uchodźców sporządzona w Genewie dnia 28 lipca 1951r. w art. 1 A zawiera wyczerpujący katalog przesłanek jakie winny być spełnione przez osobę ubiegającą się o nadanie jej statusu uchodźcy. Zgodnie z art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w Polsce może być nadany cudzoziemcowi, który spełnia przesłanki zawarte Konwencji Genewskiej.
W trakcie prowadzonego postępowania, Pani L. L. zdaniem organu nie przedstawiła żadnych okoliczności wskazujących na to, że była (lub będzie) prześladowana z przyczyn, o których mówi Konwencja Genewska - taką też ocenę swojej sytuacji przedstawiła w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy. W świetle postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji i zebrane w sprawie dowody, organ stwierdził, że Pani L. L. nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej.
Organ wskazał także, że powszechne zagrożenie wynikające z wojny lub zakłócenie porządku publicznego nie może zostać uznane za okoliczność przemawiającą za udzieleniem ochrony międzynarodowej w sytuacji, gdy nie istnieje zindywidualizowana obawa prześladowania. Twierdzenie to znajduje odzwierciedlenie m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w podobnej sprawie o nadanie statusu uchodźcy, sygn. akt V SA 1765/97 z dn. 6 maja 1998r., Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy. Pani L. L. w toku postępowania o nadanie statusu uchodźcy w Polsce takich obaw nie wykazała.
W związku z powyższym organ stwierdził, że w przypadku Wnioskodawczyni nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w rozumieniu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, wobec czego, zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, Szef Urzędu postanowił odmówić nadania Cudzoziemce statusu uchodźcy. W ocenie bowiem Rady powody, dla których Strona obawia się powrotu do kraju pochodzenia nie mogą być uznane za "uzasadnioną obawę" i nie stanowią podstawy do nadania jej statusu uchodźcy. Cudzoziemka nie udowodniła, jak też nie uprawdopodobniła, że władze [...] bądź inne podmioty wymienione w art. 16 ust 1 pkt 2-3 cytowanej ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP podejmowały i mogłyby podejmować w przyszłości wobec niej jakiekolwiek działania krzywdzące na tle jej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, czy poglądów politycznych. Zgodnie z przywołanymi powyżej oświadczeniami Pani L. L. tego rodzaju zagrożenia należy wykluczyć, zaś akcja wolontariuszy i kwaterowanie w hotelu "[...]" dowodzą zaangażowania władz państwowych wobec swoich obywateli. Rada pragnie podkreślić, że wskazane w odwołaniu przepisy dotyczące obywatelstwa nie mają znaczenia w sytuacji Cudzoziemki lub jej bliskich, bowiem jest to akt jednostronny i nadal na [...] i w państwach UE traktowana jest jako obywatelka [...]. Warto też podkreślić, że jej teściowie bezpiecznie żyją na [...], o czym poinformowała podczas wywiadu.
W ocenie Rady okoliczności wskazane przez Stronę w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy mają wyłącznie ekonomiczny charakter. Organa państwa [...], którego pozostaje obywatelką nie działały na jej niekorzyść. Pani L. L. przedstawiła w odwołaniu jedynie subiektywną sytuacji w kraju pochodzenia - w żaden sposób nie odmówiono jej pomocy, choć zapewne nie zawsze organa te działają w sposób zgodny z oczekiwaniami przesiedleńców.
Rada odniosła się także do okoliczności związanej z sytuacją małoletniej córki Cudzoziemki. Wskazano, że poza okresem nie wychodzenia z domu na [...] nie spotkała się ona z żadnymi działaniami przeciwko jej zdrowiu lub bezpieczeństwu, w [...] uczęszczała do szkoły. Trudno zatem mówić o występowaniu jakiegokolwiek zagrożenia. Przedstawione przez Stronę na etapie postępowania odwoławczego opinie psychologiczne w żaden sposób nie stanowią o takim zagrożeniu. Mają charakter opisowy i nie odnoszą się do wystąpienia realnego zagrożenia w przypadku reemigracji.
Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia, czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, bądź ochrony uzupełniającej.
W ocenie Rady zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że w przypadku reemigracji do kraju pochodzenia Strona nie byłaby narażona na prześladowanie ani innego rodzaju represje. Nie można uznać za wiarygodne, że w przypadku powrotu Pani L. L. na [...] mogłoby grozić jej orzeczenie kary śmierci, tortury lub nieludzkie traktowanie czy karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenia dla życia i zdrowia.
Zdaniem organu Cudzoziemka może skutecznie podjąć próbę osiedlenia się w innej części [...], która jest krajem jej pochodzenia. Rada ocenia, że nie jest ona poszukiwana przez władze swego kraju. Ponadto w żaden wiarygodny sposób nie uzasadniła niemożności życia w innym miejscu/regionie kraju pochodzenia, a przesłanki do opuszczenia [...] brzmią niewiarygodnie. Rada zakwestionowała przedstawiony przez stronę opis zajść jakie miały miejsce w kraju jej pochodzenia, wskazując, że niedopuszczalne jest budowanie poczucia zagrożenia na podstawie jednostkowych i incydentalnych zdarzeń, wynikających z działań prowokatorów lub będących wynikiem przypadkowego zaniedbania ze strony lokalnych władz. Podkreślono przy tym, że sama skarżącą podczas wywiadu przyznała, że nie słyszała i nie znalazła żadnych reportaży na temat zatrzymania i deportowania kogokolwiek po akcji w [...] (vide k. 54). W świetle powyższego należy uznać za tak samo prawdopodobne zagrożenie w wyniku sytuacji na [...] obecnie, jak też wówczas podczas pobytu w [...] - ma ono wyłącznie charakter subiektywnego odczucia. Ponadto Strona poza aktywnością społeczną w początkach ubiegłego roku na [...], nie zajmowała się polityką, a także nie prowadziła na znaczącą skalę działalności gospodarczej. Nie istnieją trwałe przesłanki do twierdzenie, że będzie zagrożona prześladowaniem po przekroczeniu granicy [...].
W konkluzji przeprowadzonego postępowania Rada stwierdziła, że nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania przez Wnioskodawczynię poważnej i realnej krzywdy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.
Z tych też względów organ uznał, że Pan L. L. nie spełnia przesłanek do objęcia jej ochroną uzupełniającą na terytorium RP i zgodnie z art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP i należy odmówić jej udzielenia.
Rada do Spraw Uchodźców po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego stwierdziła także, że w przypadku powrotu Pani L. L. do kraju pochodzenia nie można uznać za wiarygodne, aby znalazła się w sytuacji rzeczywistego ryzyka zagrożenia jej prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub też aby została poddana torturom albo nieludzkiemu traktowaniu, karaniu, zmuszana do pracy lub pozbawiona prawa do rzetelnego procesu sądowego czy ukarana bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i obywatela sporządzonej Rzymie dnia 4.11.1950r., zaś Strona ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Przesłanki o charakterze humanitarnym, w tym zamiar zapewnienia sobie lepszych warunków bytowych niż. posiadane w kraju pochodzenia nie stanowią podstawy do objęcia Strony ochroną uzupełniającą, ani udzielenia jej zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Pani L. L., domagając się jej uchylenia. Decyzji tej zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1) art. 13 ust. 1, art. 15 oraz art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: ustawa o udzielaniu ochrony), poprzez uznanie, że obawa skarżącego związana z perspektywą powrotu do kraju pochodzenia nie jest uzasadniona oraz, że powrót Cudzoziemki do kraju pochodzenia nie wiąże się z ryzykiem doznania krzywdy a jej wydalenie nie nastąpi do kraju, gdzie zagrożone będą jej prawa przewidziane w Konwencji sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950;
2) art. 14 ust. 3 ustawy o udzielaniu ochrony - poprzez jego niezastosowanie;
3) art. 15 ustawy o udzielaniu ochrony - poprzez jego niezastosowanie;
4) art. 15 pkt 3 ustawy o udzielaniu ochrony - poprzez uznanie, że wobec Cudzoziemki brak jest poważnego i zindywidualizowanego zagrożenia dla życia lub zdrowia wynikającego z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego
5) art. 16 ustawy o udzielaniu ochrony - poprzez jego niezastosowanie;
6) art. 44 ustawy o udzielaniu ochrony - poprzez jego niezastosowanie;
7) art. 68 § 1 ustawy o udzielaniu ochrony- poprzez jego niezastosowanie;
8) art. 97 ust. 1 pkt 1 i la ustawy o udzielaniu ochrony - poprzez jego niezastosowanie;
II. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
1) art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) - w ten sposób, że organy administracji publicznej niewłaściwie zastosowały lub nie zastosowały przepisy prawa o udzielaniu ochrony cudzoziemcom oraz przepisy o postępowaniu administracyjnym;
2) art. 7 i 77 kpa - poprzez niedopełnienie nałożonego na organy administracji obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
3) art. 80 kpa w ten sposób, że nie dokonano oceny okoliczności faktycznych w postępowaniu dowodowym w oparciu o całokształt materiału dowodowego sprawy;
4) art. 107 § 3 kpa - poprzez niewskazanie lub niedostateczne wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których oparto orzeczenia oraz powodów, dla których odmówiono uwzględnienia innych dowodów;
5) art. 15 kpa - w ten sposób, że postępowanie przed organem II instancji me doprowadziło do rzeczywistej kontroli poprzednio wydanego orzeczenia.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że nie zgadza się z w/w decyzją i oczekuję objęcia jej ochroną międzynarodową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - uzasadnioną zarówno subiektywnie, jak i obiektywnie.
Skarżącą zwróciła uwagę, że w dotychczas prowadzonym postępowaniu uchodźczym wystąpiły braki w zakresie gromadzenia materiału dowodowego w toku postępowania. W szczególności, nie zastosowano się do treści dyspozycji przepisu art. 68 § 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. "o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej", stanowiącego że, cytuję: "Cudzoziemcowi, który informuje organ prowadzący postępowanie, że był poddany przemocy, jest niepełnosprawny, lub którego stan psychofizyczny stwarza domniemanie, że był poddany przemocy, Szef Urzędu zapewnia przeprowadzenie badań lekarskich lub psychologicznych w celu potwierdzenia tych okoliczności." Należy wziąć także pod uwagę to, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychologa umożliwiłoby ustalenie, czy Cudzoziemka była w rzeczywistości poddawana przemocy. Nieuwzględnienie tych okoliczności stanowi więc naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 kpa. Przez sam fakt niezastosowania art. 68 ustawy o udzielaniu ochrony, pomimo stwierdzenia przesłanek przewidzianych w tym przepisie, stanowi także naruszenie art. 6 kpa. Organy I i II instancji nie uwzględniły przy tym w uzasadnieniu podstaw ani dowodów, na jakich się oparły w tym zakresie, przez co doszło do naruszenia art. 107 § 3 kpa. Istotnym brakiem postępowania dowodowego jest także zdaniem skarżącej niemal zupełne pominięcie części okoliczności, podnoszonych przez Stronę, przy niezwykle wybiórczym potraktowaniu pozostałych, istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnień dotyczących sytuacji w kraju pochodzenia Cudzoziemki.
Wskazała, że nieprawdziwa jest teza jakoby jej obawa przed prześladowaniem nie była uzasadniona. Powodem jej ucieczki z [...] było poszukiwanie schronienia przed prześladowaniami tam doznanymi wynikającymi z przesłanek politycznych i religijnych. Podstawą wniosku była także przemoc psychiczna w kraju pochodzenia, związana z uzasadnioną obawą przed działaniami wojennymi na [...]. Obawa ta jest tym bardziej uzasadniona, mając na uwadze zwiększenie zasięgu działań wojennych i bezpośredni wpływ tychże działań na śmiertelność ludności cywilnej.
Skarżąca podkreśliła, że urodziła się w [...]. Byłam uczestniczką [...]. Należy do zgrupowania przeciwko sytuacji [...]. Jej mąż także uczestniczył na [...]. Razem brali udział w demonstracjach przeciwko [...]. W czasie tych demonstracji byli fotografowani przez zwolenników [...]. Gdy pojawiała się [...] flaga, byli bici pałkami, grożono im i ich obrażano. Do skrzynki na listy wrzucono skarżącej jej zdjęcie z demonstracji, z napisem "zdrajca [...], amerykańska agentka".
Skarżąca wywodzi także w skardze, powołując się ma informacje medialne, że sytuacja w jej kraju pochodzenia nadal nie jest stabilna. Jej obawy o życie i zdrowie są więc jej zdaniem uzasadnione. Tymczasem organ I instancji zakwestionował także zagrożenie na terenach kontrolowanych przez władze w [...] i to pomimo listu polecającego od sekretarza rady miejskiej w [...] - załączonego do akt postępowania uchodźczego - w którym zawarta jest urzędowa informacja, że obecna władza nie może w pełni ochronić aktywistów, uznał ją za niewystarczającą. Przywołała więc komentarz autorstwa M. J.,: ,,(...) Polityka władz [...] próbuje stworzyć system pomocy osobom wewnętrznie przesiedlonym. jednak jest on fragmentaryczny i przede wszystkim niedostatecznie finansowany. (...) Największym problemem jest brak systemowej wizji pomocy przesiedlonym. [...] czerwca [...] zawetował przyjętą przez parlament ustawę o osobach wewnętrznie przesiedlonych. Powodem weta była niska jakość ustawy (m. in. nie przewidywała procedury uproszczonej rejestracji przesiedlonych) i krytyka ze strony organizacji społecznych. Nowa ustawa jest w przygotowaniu. Oznacza to jednak, że termin "osoba wewnętrznie przesiedlona" nie funkcjonuje w prawie [...] i z budżetu państwa nie wydzielono dodatkowych środków na system rejestracji i pomocy IDPs. "
W ocenie skarżącej narażona jest ona również na terenach kontrolowanych przez [...] z uwagi m.in. na odnalezienie jej przez dotychczasowych prześladowców z [...] oraz ze względu na jawne krytykowanie przez nią obecnych władz [...] za zaniechanie obrony [...]. Dla sprawy istotne jest także to, że dysponuje ona "czarną listy" klientów jednej z agencji towarzyskich w [...]. Zawiera ona dane (adresy, numery telefonów) [...] polityków i funkcjonariuszy MSW i SBU. Informacje tam zawarte są bardzo niewygodne dla wielu prominentnych osób z różnych szczebli władzy [...] a ich posiadanie rodzi dla skarżącej potencjalne realne niebezpieczeństwo. Tymczasem w ocenie strony skarżącej Rada do Spraw Uchodźców nie zapoznała się w pełni z indywidualną sytuacją Pani L. L., czego skutkiem jest wydana decyzja, będąca przedmiotem niniejszej skargi. Obawa Cudzoziemki opiera się zaś na indywidualnych, realnych przeżyciach a nie wyobrażeniach. Kluczową kwestią jest, że obawa przed prześladowaniem jest powodowana głównie osobistymi doświadczeniami, traumą związaną z tymi doświadczeniami oraz świadomością, że powrót na [...] będzie wiązał się z niebezpieczeństwem i zagrożeniem życia i zdrowia. Jej obawa jest zindywidualizowana i realna. Jak wynika zaś z podręcznika UNHCR dotyczącego zasad i trybu ustalania statusu uchodźcy, który wyznaczająca standard postępowania uchodźczego (pkt. 43): "obawa niekoniecznie musi wynikać z osobistych doświadczeń cudzoziemca, czyli takich które stały się już jego udziałem. Może wynikać też z tego, co spotkało jego przyjaciół, krewnych, innych członków rodziny czy innych członków grupy społecznej, do której i on się zalicza" (Paweł Dąbrowski, Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Komentarz z orzecznictwem). Oznacza to, że obawę Cudzoziemki należy rozpatrywać szeroko i gdyby ona nawet nie doznawała osobiście krzywdzących działań - co w przypadku Pani L. L. nie występuje - to istotne znaczenie ma również jej świadomość co do doznanych krzywd bliskich jej osób. W tym przypadku sama Pani L. L. osobiście doświadczała działań osób trzecich. które spowodowały jej obawę- co jest lekceważone przez organy rozstrzygające w tak ważnej dla Cudzoziemki sprawie, jak pozostanie przy życiu poza krajem pochodzenia.
Skarżąca zaprzeczyła, stanowisku Rady, iż przyjechała do Polski z przyczyn ekonomicznych. Posiada ona wraz z mężem majątek na [...] i prowadziła tam swój biznes w postaci najmu nieruchomości przyjeżdżającym [...] turystom. Cudzoziemka opuściła kraj pochodzenia pod przymusem - spowodowanym zagrożeniem zdrowia i życie jej samej oraz jej najbliższej rodziny - a nie dobrowolnie i ze względów ekonomicznych, co sugeruje Rada do Spraw Uchodźców, stwierdzając w swojej decyzji, że opuszczenie terytorium [...] Pani L. L. traktowała jako możliwość zaspokojenia potrzeb materialnych swego gospodarstwa domowego, po utracie źródeł dochodu uzyskiwanego z wynajmu kwater. Spełnia ona zatem przesłanki do uzyskania statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej w Polsce, a także w jej sytuacji spełnione są warunki do uzyskania chociażby zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. Jej powrót do kraju pochodzenia może wiązać się z rzeczywistym ryzykiem doznania poważnej krzywdy.
Dodatkowo wskazała, że z uwagi na to, że przebywa w Rzeczypospolitej Polskiej wraz ze swoją najbliższą rodziną, tj. mężem O. L. (ur. [...].01.1971r.).oraz małoletnią córką, tj. A. L. (ur. [...].05.2004r.), spełnia przesłankę wynikającą z art. 97 ust. 1 pkt 1 a ustawy o udzielaniu ochrony, zgodnie z którym cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. W uzasadnieniu tegoż stanowiska skarżąca wywiodła, że jej córka uczęszcza do [...] klasy Szkoły Podstawowej [...] w O. Zawarła tu przyjaźnie i zasymilowała się ze społeczeństwem polskim. Na dowód czego skarżąca przedłożyła opinię psychologiczną ,sporządzoną dnia [...] stycznia 2015r. przez specjalistę w zakresie pomocy psychologicznej dla ofiar tortur, przemocy i prześladowań mgr N. B. Podkreślono także, że zaprzestanie nauki w Polsce ewidentnie doprowadzi do naruszenia prawa dziecka do nauki wynikających z przedmiotowej Konwencji, chociażby ze względu na barierę językową i konieczność wznowienia edukacji w zupełnie innym systemie oświaty. Powyższe naruszy jego prawa do nauki w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu, zgodnie z kryterium przewidzianym w art. 97 ust. 1 pkt 1 a -ustawy o udzielaniu ochrony. Wynika to z faktu, że wymusi to nie tylko zmianę miejsca zamieszkania małoletniego dziecka, ale także całego systemu oświaty i języka. Ponadto spowoduje to przerwę w edukacji, spowodowaną koniecznością przeniesienia i znalezienia nowej placówki oświatowej w kraju pochodzenia Strony oraz przerwanie cyklu nauki w tzw. roku szkolnym, co może spowodować konieczności powtarzania nauki na danym etapie. W początkowej fazie edukacji tak istotne zmiany i utrudnienia wpłyną zdecydowanie negatywnie na rozwój psychofizyczny dziecka i mogą spowodować nieodwracalne skutki dla jego rozwoju, samooceny i postrzegania świata. Jest to w oczywisty sposób sprzeczne z kierunkami edukacji, które zobowiązała się wyznaczyć Rzeczypospolita Polska, zgodnie z art. 29 ust. 1 Konwencji. Przymusowy powrót dziecka do ojczystego kraju o narusza także inne normy Konwencji o prawach dziecka. Artykuł 2 Konwencji przewiduje bowiem, że Państwa Strony, w granicach swojej jurysdykcji, będą respektowały i gwarantowały prawa zawarte w tej konwencji wobec każdego dziecka, bez jakiejkolwiek dyskryminacji, niezależnie od m.in. rasy, koloru skóry, cenzusu urodzenia lub jakiegokolwiek innego tego dziecka albo jego rodziców bądź opiekuna prawnego. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, Państwa-Strony będą podejmowały właściwe kroki dla zapewnienia ochrony dziecka przed wszelkimi formami dyskryminacji m.in. ze względu na status prawny członków rodziny.
W odpowiedzi na skargę organ odnosząc się do zawartych w niej zarzutów, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 z późn. zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517), a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącej ochrony międzynarodowej - statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany.
Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma on charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. W tym miejscu wskazać należy, że w myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w RP nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę, określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim.
Stosownie do postanowień art. 1 ust. A pkt 2 powołanej Konwencji i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa, wskazuje, że - w świetle tych postanowień - chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa przez nie stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych.
Art. 1 ust. A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy i podkreślenia wymaga to, że wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 1998 r., sygn. akt V SA 1765/97, niepubl.) przesłanki do nadania statusu uchodźcy, wskazane w Konwencji Genewskiej, należy interpretować wąsko. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy.
Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się powszechnie, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości).
Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba - jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.
Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że z uzasadnień zapadłych orzeczeń wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń Cudzoziemki zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść jej wypowiedzi złożonych podczas późniejszych przesłuchań. Analiza tych wypowiedzi jest wyczerpująca i obejmuje całość oświadczeń cudzoziemca. Wskazać nadto należy, że uzasadnienia decyzji tak pierwszej, jak i drugiej instancji zawierają wnioski wypływające z tej analizy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że powodem opuszczenia przez skarżącą kraju pochodzenia jest obawa przed prześladowaniem z uwagi na jej zapatrywania polityczne- przynależność do zgrupowania występującego przeciwko [...], uczestnictwo na [...], w demonstracjach przeciwko [...]. Skarżąca wskazała, że grożono jej -do skrzynki na listy wrzucono zdjęcie z demonstracji, z napisem "zdrajca [...]. [...] agentka".
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi, organy, prawidłowo uznały, że skarżąca nie wykazała, aby władze kraju pochodzenia skarżącej, prowadziły wobec niej działania noszące znamiona prześladowań w rozumieniu art. 13 powołanej ustawy. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że powód, który wskazała skarżąca, nie stanowi wystarczającej przesłanki nadania jej statusu uchodźcy, gdyż nie ma on charakteru prześladowań ze strony władz, ani prześladowań, przed którymi władze nie byłyby w stanie zapewnić obywatelowi należytej ochrony. Skarżąca nie była nigdy zatrzymana, aresztowany, bądź skazana wyrokiem sądu. Okoliczność, jaką podnosi - wrzucenie jej do skrzynki jej zdjęcie z demonstracji, z napisem "zdrajca [...]. [...] agentka", nie można uznać za prześladowanie, czy też uzasadnioną obawę. Obawy te żywione w odniesieniu do działań nieznanych jej osób, nie można uznać za prześladowania w rozumieniu konwencyjnym i nie mogą stanowić podstawy do objęcia takiej osoby ochroną międzynarodową. Mając na uwadze powyższe Sąd w pełni podzielił argumentację organów administracyjnych, że skarżąca nie spełnia przesłanki do nadania jej statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.
W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Organy słusznie przyjęły, że w stosunku do skarżącej nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażona na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.
W związku z powyższym, organy administracji orzekające w sprawie słusznie uznały, że cudzoziemka nie potrzebuje międzynarodowej ochrony bowiem nie spełnia ona przesłanek uzasadniających uznanie jej za uprawnioną do nadania statusu uchodźcy ani udzielenia jej ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust. 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 48 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę oraz odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1a.
Przechodząc do oceny istnienia w niniejszej sprawie przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany wskazać należy, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
Mając zatem na uwadze ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego w ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca nie uwiarygodniła, że jest narażona na wymienione naruszenia praw człowieka, podczas gdy to na ubiegającym się o status uchodźcy spoczywa ciężar wykazania istnienia tych obaw. Żywione przez nią obawy, szczególnie w świetle jej zeznań wskazujących na okoliczności w jakich opuściła kraj pochodzenia i z [...] przeniosła się do Polski, można jedynie rozpatrywać w kategoriach domniemania, które nie zostało potwierdzone faktami opartymi na materiałach dowodowych zgromadzonych w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca nie wykazała ani nie uprawdopodobniła faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidualne prześladowania lub mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. Nie przedstawiła bowiem żadnego wiarygodnego dowodu potwierdzającego znalezienie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń oraz, że władze kraju pochodzenia lub inne podmioty podejmowały krzywdzące wobec niego działania mające związek z wyjazdem z kraju pochodzenia. Podnoszone przez skarżącą okoliczności, świadczące o nieustabilizowanej sytuacji w jej kraju pochodzenia, nie przekładają się na indywidualne położenie skarżącej i nie będą skutkować zagrożeniami, które art. 97 powołanej ustawy wymienia, tym bardziej, że przedmiotem oceny jest sytuacja skarżącej, a nie jej ojczyzny.
Zatem, w ocenie Sądu, organ trafnie orzekł, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że przytoczone przez skarżącą okoliczności nie dają podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, o których mówi art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji Genewskiej oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Nie można bowiem podzielić stanowiska skargi, że sam fakt udanej aklimatyzacji dziecka skarżącej w Polsce, potwierdzony opinią psychologa, świadectwem szkolnym, uzasadnia udzielenie skarżącej zgody na pobyt tolerowany w związku ze spełnieniem się przesłanki wymienionej w art.97 § 1a ustawy. W myśl tego przepisu cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Wprawdzie nie może ulegać wątpliwości, że co do zasady doświadczenie przez małoletnie dziecko istotnej zmiany w codziennym funkcjonowaniu (jako zmianę o takim charakterze należałoby niewątpliwie traktować ewentualny powrót do kraju pochodzenia i osiedlenie się w jego innej części) łączy się z ryzykiem wystąpienia przejściowych trudności adaptacyjnych, niemniej zbyt daleko idącym byłoby utożsamianie tej sytuacji z istotnym zagrożeniem rozwoju psychofizycznego dziecka skarżącej. Podkreślenia wymaga w szczególności, że nie występuje tu perspektywa rozdzielnia rodziny, czy też opuszczenia przez dziecko środowiska i kręgu kulturowego, w którym przebywało od urodzenia, czy też od wielu lat i przeniesienie go do środowiska i kręgu, w którym nigdy nie funkcjonowało. Wobec nie wykazania przez skarżącą, że zachodzą inne okoliczności, mogące uprawdopodabniać istotne zagrożenie rozwoju psychofizycznemu dziecka w razie powrotu do kraju pochodzenia, brak jest podstaw do uznania, że przesłanki z art.97 § 1a ustawy są spełnione.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że nawet udowodnienie przez skarżącą zagrożenia prześladowaniami w kraju pochodzenia nie prowadziłoby automatycznie do przyznania jej statusu uchodźcy, albowiem ewentualność ta byłaby uzależniona od wykazania braku możliwości relokacji wewnętrznej, przewidzianej w art.18 ustawy. Zagadnienie relokacji wewnętrznej reguluje na gruncie ustawy art.18, w myśl którego, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia (ust.1). Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca (ust.2). Sąd podziela w tym względzie stanowisko Rady, iż w świetle zgromadzonej w sprawie dokumentacji w tym aktualnej informacji o kraju pochodzenia na obszarze [...] relokacja tego rodzaju jest możliwa w odniesieniu do skarżącej i jej rodziny, czego dowodem jest chociażby ich czasowy pobyt w [...]. Gdzie mieszkali, znaleźli zatrudnienie a dziecko uczęszczało do szkoły. Podnoszone zaś przez skarżącą wyjaśnienia odnoście okoliczności, które w jej ocenie zmusiły ją wraz z rodziną do opuszczenia tego miejsca, jak słusznie wskazał organ odwoławczy nie znajdują potwierdzenia w żadnych materiałach dowodowych. Co potwierdza jedynie, iż zagrożenie o którym mówi skarżąca uznać należy za obawę ale nie uzasadnioną. W tym miejscu wskazać także należy, że na powyższe stanowisko nie mogło mieść wpływu przedłożone przez skarżącą na etapie postępowania pismo Sekretarza [...] Rady Miejskiej. W sytuacji bowiem gdy ktoś faktycznie ucieka przed realnym zagrożeniem życia, zdrowia swojego i swojej rodziny to szuka bezpiecznego schronienia w najbliższym otoczeniu. Sąd podziela w tym względzie stanowisko Rady, która okoliczności, wskazywane przez skarżącą, jako przesłankę do emigracji oceniła z perspektywy realnego zagrożenia, wskazując, zdarzenie przez nią opisane i wynikające z niego decyzje nie miały żadnego realnego uzasadnienia wynikającego z podjęcia przez państwowe lub lokalne władze jakichkolwiek działań zmierzających do przeprowadzenia transferu ludności. Dodatkowo organ powołał się na kopię wywiadu z Panią T. K. (vide k. 48-37), z którego wynika, że nie tylko władze angażowały się w zapewnienie imigrantom warunków życiowych w hotelu "[...]", ale nawet wolontariusze znaleźli jej następną kwaterę w [...], gdzie miała też zapewnioną pracę (vide k, 46).
Podkreślić także należy, że Rada zapoznała się również z przekazanymi przez Stronę materiałami w postępowaniu przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców (m.in. płyta cd: artykuły internetowe, pliki filmowe; lista osób aktywnych politycznie oraz funkcjonariuszy służb specjalnych [...] będących klientami "agencji towarzyskiej"). Uwzględniono także, co już było podkreślane, materiały dotyczące sytuacji w kraju i regionie pochodzenia skarżącej. W konsekwencji zasadnie w ocenie Sądu uznano, że skarżąca i jej rodzina nie są w kraju pochodzenia narażeni na prześladowania ze względu na ich przekonania polityczne, czy też posiadania w/w "kompromitujących materiałów".
Słusznie również organ wskazał, że skarżąca nie przekazała żadnego dowodu mogącego świadczyć, iż jej nagła emigracja z [...] do Polski wynikała z zaistnienia rzeczywistego zagrożenia jej bezpieczeństwa na obszarze całego kraju jej pochodzenia.
Podważając wiarygodność oświadczeń skarżącej w tym zakresie, organ wskazał, że w sytuacji gdy skarżąca opuszczając kraj pochodzenia skierowała się do Polski ([...] km), a nie [...] jako najbliżej położonego kraju UE (ok. [...] km), zaś po drodze w zależności od trasy przejeżdżano przez miejscowości takie jak: [...], w których to w ocenie organu strona mogła liczyć na pomoc [...] środowisk, a przynajmniej spróbować tam znaleźć warunki do życia, podważa oświadczenia skarżącej do realnego zagrożenia jej życia, czy też jej rodziny. Słusznie tym samym wywodzi organ, że jeśli przesiedleńcy faktycznie szukaliby bezpiecznego schronienia i ewakuowali się z [...] w panice, wybraliby najbliższą drogę czyli do [...]. Tymczasem - kierunek przemieszczania się w niniejszej sprawie wskazuje jednoznacznie na celowe przebycie wielogodzinnej trasy przez kolejne jednostki administracyjne państwa [...]. Tym samym Sąd podziela stanowisko Rady, iż powyższe świadczy nie o faktycznym poszukiwaniu schronienia przez skarżącą i jej rodzinę, ale o wyborze miejsca oferującego lepsze warunki ekonomiczne. W odniesieniu do strony skarżącej nie ma więc żadnych rzeczywistych powodów, oprócz zamiaru osiedlenia się na obszarze Unii Europejskiej powstrzymujących ją przed reemigracją do kraju pochodzenia. Tym bardziej, że posiada ona prawo pobytu na terytorium [...] i jak zostało wykazane w wyniku postępowania, brak dowodów na to aby sytuacja w kraju pochodzenia Cudzoziemki mogła ważyć na jej faktycznym poczuciu bezpieczeństwa.
Odnosząc się z kolei do zarzutu niezastosowania w odniesieniu do strony skarżącej art. 68 ust. 1 ustawy. Należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem cudzoziemcowi, który informuje organ prowadzący postępowanie, że był poddany przemocy, jest niepełnosprawny, lub którego stan psychofizyczny stwarza domniemanie, że był poddany przemocy, Szef Urzędu zapewnia przeprowadzenie badań lekarskich lub psychologicznych w celu potwierdzenia tych okoliczności.
Interpretacja tego przepisu nie budzi wątpliwości. Znajduje on zastosowanie w trzech przypadkach, tj. w odniesieniu do cudzoziemców: 1. poddanych przemocy, 2 niepełnosprawnych, 3. których stan psychiczny stwarza domniemanie, że byli poddani przemocy.
Jak wynika zaś z akt sprawy przepis ten nie odnosi się do skarżącej, bowiem jak sama oświadczyła- była prześladowana w kraju pochodzenia; nie była poddana żadnej z form przemocy, a także nie uczestniczyła w działaniach wojennych (vide k. 34 akt administracyjnych). Wobec powyższego nie można uznać za zasadny zarzut zawarty w skardze, co do naruszenia przez organ w/w przepisu.
Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. i 15 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącej. Nie zwalnia to ją z obowiązku dostarczania takich materiałów, z których chce on wyciągać korzystne dla siebie skutki zwłaszcza w sytuacji, gdy ze względu na specyfikę sprawy takiej jak przedmiotowa, organ nie ma możliwości zdobywania z urzędu dowodów wskazujących na prześladowania czy zagrożenia jego praw do życia, w tym również życia rodzinnego, wolności i bezpieczeństwa. Słusznie więc organy oparły się na materiałach dowodowych dostarczonych przez skarżącą, ale też i na dokonanej ponownej ocenie sytuacji w kraju pochodzenia.
W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ poinformował skarżącą o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym wyczerpał dyspozycję art. 10 § 1 k.p.a.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.
W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło