IV SA/Wa 1231/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-23
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji jest ważna, jeśli została wydana w wyniku rozpoznania odwołania, które nie spełniało wymogów formalnych (brak podpisu jednego z wnoszących), a organ odwoławczy nie wezwał do jego uzupełnienia?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego jest dotknięta wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności, jeśli została wydana w wyniku rozpoznania odwołania, które nie zostało podpisane przez jednego z wnoszących, a organ odwoławczy nie wezwał do usunięcia tego braku formalnego zgodnie z art. 63 § 3 i art. 64 § 2 k.p.a. Brak podpisu uniemożliwia wywołanie skutków prawnych przez podanie, a rozpoznanie takiego odwołania stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów, polegającej na przywróceniu stanu sprzed odnowy ewidencji, tj. zamiast jednej działki ewidencyjnej wykazania trzech. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując na planowy charakter modernizacji ewidencji. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że obecny stan prawny wynika z aktu notarialnego i organ nie jest uprawniony do zmiany jego treści. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się przywrócenia działek według mapy sporządzonej przez biegłego. Sąd stwierdził nieważność decyzji organu odwoławczego z powodu wad formalnych odwołania.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji. 2. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na rzecz skarżących M. N. i J. N. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Michał Sowiński (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. N. i J. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na rzecz skarżących M. N. i J. N. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] września 2008 r. nr [...] Burmistrz Gminy K. odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów wsi T., polegającej na przywróceniu stanu sprzed odnowy ewidencji gruntów i budynków, tj. zamiast działki nr [...] z obrębu T. wprowadzić działki nr [...], [...] i [...].
W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z § 80 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) modernizację ewidencji gruntów przeprowadza się w sposób planowy i dla terenów wiejskich termin jej wykonania określono do dnia 31 grudnia 2010 r.
Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania J. N. i M. N. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją z [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję
W uzasadnieniu podniesiono, iż aktualny stan prawny nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] wynika z aktu notarialnego umowy darowizny z [...] sierpnia 1999 r. rep. [...], na podstawie którego nastąpiło przeniesienie praw do nieruchomości. Podkreślono, iż dokument ten wiąże organ prowadzący ewidencję gruntów, który nie jest uprawniony do zmiany treści umowy notarialnej. Z powyższych względów, na podstawie posiadanych przez organ dokumentów, przywrócenie w ewidencji gruntów stanu sprzed 1985 r. i wykazanie przedmiotowej nieruchomości jako trzy działki ewidencyjne byłoby działaniem nieuprawnionym.
Na powyższe rozstrzygnięcie M. N. i J. N. wnieśli skargę, uzupełnioną pismem procesowym z 24 września 2009 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnieśli o zasądzenie przywrócenia działek według mapy sporządzonej przez uprawnionego geodetę – biegłego sądowego K. O. oraz przyjęcie prac z rozgraniczenia i podziału do zasobu map geodezyjnych w P.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek podejmując rozstrzygnięcie Sąd uwzględnił okoliczności, które nie zostały w niej podniesione. Możliwość taką stwarza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które nie zostały w niej podniesione.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z [...] maja 2009 r. Sąd uznał, że decyzja ta obarczona jest wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących z 16 października 2008 r., które nie zostało podpisane przez jednego z wnoszących.
Wymagania formalne, jakie musi spełniać strona, by jej czynność procesowa – podanie - spowodowało skutek prawny, reguluje art. 63 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego, w zakresie formy i treści podania, przyjmuje co prawda zasadę ograniczonego formalizmu, jednakże zasada ta nie oznacza całkowitego odstąpienia od wymagań formalnych co do formy. Przestrzeganie tych ograniczonych wymagań formalnych i ustalenie przez organ administracji publicznej, czy czynność procesowa – np. odwołanie wypełnia je, ma podstawowe znaczenie dla ochrony interesu prawnego strony. Zgodnie z treścią przepisu art. 63 § 3 k.p.a. "podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego (...)". Spełnienie wymagań formalnych wynikających z cytowanego przepisu, tzn. podpisanie pisma przez wnoszącego gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez osobę określoną jako wnosząca podanie (odwołanie). Brak podpisu osoby wnoszącej podanie, jeśli nie zostanie usunięty poprzez wezwanie do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania powoduje niemożność jego rozpoznania przez organ administracji. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania odwołanie nie zostało podpisane przez wnoszącego – J. N. Zaznaczyć przy tym należy, iż wnioskodawcy są współwłaścicielami spornej nieruchomości stanowiącej obecnie działkę nr [...]. Organ odwoławczy nie wezwał wnoszącego, pod rygorem z art. 64 § 2 k.p.a. (pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia) do usunięcia braku i odwołanie rozpoznał, mimo, że nie wywołało ono skutków prawnych. Powyższa okoliczność powoduje, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Oczywiste i rażące naruszenie wskazanych reguł orzekania w postępowaniu odwoławczym stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.
Wykazana wada zaskarżonej decyzji sprawia, że przedwczesnym byłoby rozpatrywanie przez Sąd zarzutów podniesionych w skardze. Stwierdzenie nieważności decyzji nie oznacza przy tym, że wnioski skarżących zawarte w skardze uznano za zasadne. Kwestie te mogą jednak stać się przedmiotem ponownej kompleksowej oceny w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], dopiero w przypadku spełnienia wymagań formalnych wynikających z treści art. 63 § 3 k.p.a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Nie orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ nie nakłada ona na skarżących obowiązków lub praw, których wykonanie podlegałoby wstrzymaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło