IV SA/Wa 1237/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2008 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - oddala skargę - Z. L. wniósł o wymeldowanie D. L. i A. L. z pobytu stałego w miejscowości S. nr [...] w gminie D. W uzasadnieniu wniosku podano, że D. L. i A. L. nie mieszkają w przedmiotowym lokalu, lecz w miejscowości P. nr [...] w gminie K. Wójt Gminy D. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu podniesiono, że opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie przebywania w lokalu i dobrowolne wyprowadzenie się z mieszkania, natomiast nie jest dobrowolnym takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona. W ocenie organu charakteru dobrowolności nie miało opuszczenie lokalu przez D. L., ponieważ z wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] listopada 1994 r., sygn akt [...] wynika, że przywrócono jej współposiadanie mieszkania składającego się z pokoju, kuchni, łazienki oraz korytarza, znajdującego się w domu należącym do Z. L. w S. nr [...] w gminie D. Zdaniem organu powyższe okoliczności zostały już ustalone w 2004 r. w postępowaniu wyjaśniającym w sprawie o wymeldowanie D. L. z lokalu w S. nr [...]. Organ wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] orzekł, iż w takiej sytuacji wymeldowanie D. L. nie jest możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lipca 2005 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 877/05 oddalił skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Organ podniósł, że w dniu 6 lutego 2008 r. Z. L. ponownie wniósł o wymeldowanie D. L. motywując swe żądanie okolicznością, że nastąpiła zmiana stanu prawnego przedmiotowego lokalu. Na mocy orzeczenia Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt [...], nastąpił podział majątku dorobkowego i zasądzenie spłaty na rzecz D. L. z rozłożeniem na raty, z których jedna została zapłacona w styczniu 2008 r. W ocenie organu okoliczności te nie są wiążące w sprawie o wymeldowanie, gdyż nie likwidują postanowienia o przywróceniu współposiadania mieszkania. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. L. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że D. L. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od kwietnia 1993 r., natomiast od czasu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2005 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 877/05 oddalającego skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nastąpiła zmiana okoliczności, gdyż odwołujący się został jedynym właścicielem przedmiotowego lokalu. Ponadto odwołujący się wskazał, iż roszczenie z tytułu wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] listopada 1994 r., sygn akt [...], którym przywrócono D. L. współposiadanie przedmiotowego lokalu, przedawniło się z upływem dziesięciu lat na podstawie art. 125 k. c. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż postępowanie w sprawie wymeldowania D. L. stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k. p. a. z uwagi na to, że w dniu 15 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 877/05 oddalił skargę na rozstrzygnięcie Wojewody [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania D. L. i A. L.. W ocenie organu odwoławczego ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy spowodowałoby nieważność zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k. p. a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł Z. L. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zarówno D. L., jak i A. L. od dawna nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu, a skarżący stał się jedynym jego właścicielem z mocy orzeczenia Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt [...], które uprawomocniło się w dniu [...] września 2007 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, to znaczy z wolą koncentracji w danym lokalu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72). O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. W niniejszej sprawie nie są spełnione przesłanki dające podstawę organowi gminy do dokonania wymeldowania D. L. i małoletniej A. L. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu nr [...] w S. Przyczyną tego jest okoliczność, że opuszczenia przez nich tego lokalu nie można uznać za dobrowolne. Z materiału zgromadzonego w aktach wynika bowiem, że D. L. niezwłocznie po opuszczeniu przedmiotowego lokalu w 1993 r. podjęła działania mające na celu ponowne w nim zamieszkanie. Świadczy o tym wniesienie do sądu cywilnego powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu, w wyniku którego orzeczeniem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] listopada 1994 r., sygn akt [...], przywrócono D. L. współposiadanie przedmiotowego lokalu. Ponadto, jak wynika z oświadczenia D. L., po zapadnięciu powyższego orzeczenia próbowała dostać się do przedmiotowego lokalu, lecz nigdy nie została do niego wpuszczona. Podnieść w tym miejscu należy również, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia orzeczenie Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt [...], na mocy którego skarżący stał się jedynym jego właścicielem przedmiotowego lokalu. W sprawie o wymeldowanie nie ma znaczenia, kto jest właścicielem przedmiotowego lokalu, a więc fakt posiadania tytułu prawnego do danego lokalu. W świetle art. 15 ust. 2 ustawy istotne jest bowiem tylko to, czy dana osoba opuściła w sposób dobrowolny i trwały przedmiotowy lokal oraz nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Sama trwałość niezamieszkiwania w danym lokalu nie przesądza o tym, że spełnione są przesłanki do wymeldowania danej osoby. Wykazanie, że dana osoba opuściła lokal w sposób nie dobrowolny oraz wcześniejsze rozstrzygnięcie analogicznego wniosku skarżącego przy nie zmienionych okolicznościach faktycznych nie dają podstawy do prowadzenia postępowania w przedmiocie wymeldowania D. L. i małoletniej A. L. z przedmiotowego lokalu, czyniąc je bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k. p. a. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).