IV SA/Wa 1238/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-17
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy syndykowi masy upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu administracyjnosądowym, biorąc pod uwagę sytuację finansową spółki i wysokość zobowiązań?Ratio decidendi
Syndykowi masy upadłości spółki, wobec której ogłoszono upadłość likwidacyjną, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie tych kosztów. Ocena ta uwzględnia wysokość kosztów sądowych, aktualny stan rachunku bankowego spółki, jej straty z lat ubiegłych oraz fakt, że zobowiązania spółki znacznie przewyższają oszacowaną wartość jej majątku.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki z o.o. zwrócił się do sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Spółka została postawiona w stan upadłości likwidacyjnej, nie prowadzi działalności i nie uzyskuje przychodów. Syndyk przedstawił dane dotyczące ujemnego kapitału zakładowego, strat, stanu środków trwałych, stanu rachunku bankowego oraz łącznej wartości wierzytelności przewyższającej wartość oszacowanego majątku. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o opinię biegłego i oświadczenie o wierzytelnościach.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 17 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka masy upadłości [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości [...] Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z siedzibą w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia - zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Syndyk masy upadłości [...] Sp. z o.o. w dniu 22 maja 2012 r. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy na rzecz [...] Sp. z o.o. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W złożonym na urzędowym formularzu PPPr wniosku Syndyk wskazał, iż prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. [...] z dnia [...] listopada 2012 r. [...] Sp. zo.o. została postawiona w stan upadłości. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów z tego tytułu. Wskazano, iż spółka nie spodziewa się w najbliższym czasie wpływu środków do masy upadłości. Majątek Spółki jest w trakcie wyceny, postanowieniem Sądu z dnia [...] maja 2012 r. został wyznaczony biegły sądowy do sporządzenia opinii i oszacowania przedsiębiorstwa w terminie do dnia [...] lipca 2012 r. Dopiero po dokonaniu wyceny zostaną podjęte czynności związane z likwidacją majątku i uzyskane zostaną wtedy ewentualnie środki do masy upadłości.
W części wniosku odnoszącej się do majątku i dochodów, Syndyk masy upadłości wskazał, iż wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Spółki jest ujemna i wynosi – 458.844,17 zł, natomiast wysokość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 1.670.036,71 zł. Na dzień ogłoszenia upadłości wysokość straty Spółki wynosiła 201.371,62 zł. Stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o prawo pomocy wynosił 1.463,85 zł.
Wobec braku informacji dotyczących wartości likwidacyjnej majątku [...] Sp. z o.o., pismem Sądu z dnia 20 sierpnia 2012 r. wezwano Syndyka masy upadłości do uzupełnienia wniosku w przedmiocie prawa pomocy poprzez nadesłanie opinii biegłego w przedmiocie wyceny majątku Spółki oraz oświadczenia o wartości wierzytelności oraz praw i roszczeń osobistych zgłoszonych w stosunku do upadłej Spółki.
Uzupełniając przedmiotowy wniosek nadesłano zestawienie wszelkich wierzytelności w stosunku do wnioskującej Spółki, z którego wynika, iż łączna wartość zobowiązań Spółki postawionej w stan upadłości likwidacyjnej wynosi 2.527.875,78 zł. Z nadesłanego z kolei operatu szacunkowego wynika, iż w składnikach masy Spółki nie ma żądnej nieruchomości, a należności będące składnikami masy zostały wycenione przez biegłego sądowego na 0,00 zł. Wartość majątku Spółki została natomiast oszacowana na 1.252.000,00 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
W świetle art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Rozważając zasadność przyznania w niniejszej sprawie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, zwrócić uwagę w pierwszym rzędzie trzeba na wysokość kosztów postępowania obciążających wnioskodawcę. Kwestia ta ma znaczenie zasadnicze o tyle, że ocena stanu majątkowego wnioskodawcy nie jest odnoszona do abstrakcyjnie wyznaczonego obciążenia finansowego, ale do konkretnie ustalonego zobowiązania.
Na obecnym etapie postępowania na koszt postępowania składa się wpis od skargi na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], który zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wynosi 894 zł.
Należy zatem podkreślić, iż zasadność złożonego przez Syndyka masy upadłości [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych musi zostać oceniona w kontekście zarówno wysokości obciążeń finansowych jakie Syndyk będzie zobowiązany w imieniu postawionej w stan upadłości likwidacyjnej Spółki ponieść z tytułu wpisu sądowego od skargi jak i możliwości finansowych wynikających z sytuacji finansowej Spółki.
W oparciu o przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z dokumentów źródłowych nadesłanych przy piśmie z dnia 2 i 29 sierpnia 2012 r. sytuację majątkową i finansową upadłego, uznać należy, że żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Należy przede wszystkim mieć na względzie okoliczność, iż postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. [...] z dnia [...] listopada 2012 r. została ogłoszona upadłość [...] Spółki z o.o. z siedzibą w W. obejmująca likwidację majątku dłużnika. Wprawdzie unormowanie art. 239 p.p.s.a. nie przewiduje, aby osoby prawne w upadłości były zwolnione z mocy ustawy z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, należy mieć jednak na uwadze, iż sam fakt otwarcia postępowania upadłościowego świadczy o braku płynności finansowej podmiotu gospodarczego. Zgodnie bowiem z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t. jedn. – Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1361 ze zm.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika ogłasza się gdy brak jest podstaw do ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu (art. 15 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze).
W przedmiotowym wniosku Syndyk masy upadłości wykazał, iż środki finansowe jakie posiada na rachunku bankowym (1.463,85 zł) prawie w całości pochłonęłyby koszty sądowe w niniejszej spawie. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości 201.371,62 zł. [...] Sp. z o.o. posiada wprawdzie środki trwałe (201.371,62 zł), trudno jednak uznać za zasadne odmowę przyznania prawa pomocy z powołaniem się na możliwość spieniężenia posiadanych przez upadłego zasobów, skoro to właśnie sprzedaż majątku upadłego i zaspokojenie wierzycieli jest celem postępowania upadłościowego. Ponadto ze sporządzonego operatu szacunkowego wynika, iż wartość majątku [...] Sp. z o.o. została oszacowana na 1.252.000,00 zł, natomiast łączna wartość wierzytelności oraz praw i roszczeń w stosunku do Spółki na rzecz dostawców krajowych, dostawców zagranicznych, rolników, ZUS, organów skarbowych, pracowników oraz udziałowców wynosi 2.527.875,78 zł, a zatem znacznie przekracza oszacowaną wartość majątku. W tym kontekście należy stwierdzić, że strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło