IV SA/Wa 1239/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA – Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: - wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. O. I. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2013 r. (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2011 r. (nr [...]) o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z argumentacją, że jej wykonanie pozbawi skarżącego możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym we własnej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek jest uzasadniony. Zasadą jest, że wniesienie do sądu administracyjnego skargi, nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd rozpoznając taki wniosek, dokonuje oceny okoliczności uzasadniających żądanie wstrzymania zaskarżonego aktu, wskazanych przez wnioskodawcę we wniosku, jak również bierze z urzędu pod uwagę okoliczności sprawy, wynikające z akt, które ewentualnie wskazywałyby, iż wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji tj. wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreśla, że nakazanie cudzoziemcowi opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi integralną część decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany (art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472 ze zm.; zwanej dalej "ustawą"). W zakresie rozstrzygnięcia o obowiązku opuszczenia terytorium Polski stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach dotyczące postępowania w sprawie wydalenia (art. 48 ust. 3 ustawy). Wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez sąd, pozbawia go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Jedynym środkiem ochrony dla cudzoziemca jest zatem uzyskanie wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu. Przymusowe opuszczenie terytorium Polski uniemożliwi skarżącemu skorzystanie w pełnym zakresie z prawa do sądu a nadto, w razie uwzględnienia skargi, nie zostanie mu udzielona ochrona międzynarodowa, zgodnie z Konwencją dotyczącą statusu uchodźców, sporządzoną w Genewie 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515). Udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji nakazującej cudzoziemcowi opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie decyzji odmawiającej nadania statusu uchodźcy jest związane ze standardami rzetelnej procedury i realizacji prawa do sądu. Z powyższych względów należy uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję orzekającą m.in. o wydaleniu skarżącego z terytorium Polski mogłoby narazić go na trudne do odwrócenia skutki. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.