IV SA/Wa 1239/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]; Decyzją z [...] marca 2017r. Nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji działając na podstawie art. 127 § 1i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2016 r., poz. 23) w związku z art. 8a i 8b ust. 4 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (tj. Dz. U. 2014 r., poz. 1187 z późn. zm.) oraz w związku z art. 3 ustawy z dnia 15 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o Karcie Polaka oraz ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. 2016 r., poz. 2066) po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego w związku ze złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały z powołaniem się na posiadanie Karty Polaka, złożonego przez Panią T. B. , obywatelka Ukrainy, ur. [...].09.1971 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że 31.01.2017 r. Pani T. B. zwróciła się do Wojewody [...] z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego na częściowe pokrycie kosztów zagospodarowania i bieżącego utrzymania w RP posiadaczowi Karty Polaka, który złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały z powołaniem się na okoliczność, o której mowa w art. 195 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. 2016 r., poz. 1990 z późn. zm.). Wnioskiem objęty został mąż Pan A. B., obywatel Ukrainy, ur. [...].11.1976 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].02.2017 r. nr [...] odmówił przyznania ww. świadczenia pieniężnego. Rozpoznając sprawę ponownie, na skutek wniesionego przez wnioskodawczynie odwołania, organ II instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 8a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka, gdzie w ust. 1 wskazane zostały warunki, jakim winien odpowiadać Wnioskodawca, aby ubiegać się o świadczenie pieniężne przeznaczone na częściowe pokrycie kosztów zagospodarowania i bieżącego utrzymania w Rzeczypospolitej Polskiej, a mianowicie Wnioskodawca winien złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały z powołaniem się na okoliczność, o której mowa wart. 195 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, czyli, że jest posiadaczem Karty Polaka. Ponadto do rozpatrywanej sprawy stosuje się także art. 3 ustawy z dnia 15 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o Karcie Polaka oraz ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym uzyskanie świadczenia pieniężnego dla posiadacza Karty Polaka uzależnione zostało od złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt stały po dniu 01.01.2017 r.: "świadczenie pieniężne, o którym mowa wart. 8a ustawy zmienianej wart. l, nie przysługuje osobie, która złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały przed dniem 1 stycznia 2017 r." Mając na uwadze powołane powyżej regulacje prawne organ II instancji ustalił, iż Pani T. B. nie czyni zadość przesłance ustawowej, zawartej wart. 3 ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka ( ... ), gdyż pierwszy wniosek o zezwolenie na pobyt stały został złożony przez Nią w dniu 15.12.2015 r., a więc przed dniem 01.01.2017 r. Powoływana przez Panią T. B. okoliczność, iż wniosek złożony przez Nią w dniu 15.12.2015 r. został pozostawiony bez rozpoznania z powodu nie usunięcia przez Wnioskodawczynię braków formalnych i wywodzenie z tej okoliczności braku wszczęcia postępowania w sprawie, nie może być potraktowana jako okoliczność działająca na korzyć Wnioskodawczyni. Podstawą negatywnego rozstrzygnięcia jest sama czynność złożenia wniosku przed 01.01.2017 r. - działanie z określonym zamiarem i w określonym celu - nie zależnie od sposobu podjętych względem tego wniosku działań organu administracji. Trudno zatem zgodzić się z twierdzeniem Wnioskodawczyni, iż w Jej indywidualnej sprawie do złożenia wniosku w dniu 15.12.2015 r. nie doszło w ogóle. Wniosek formalnie został złożony, o czym świadczą pieczęci wpływu, jakimi został opatrzony, a Wojewoda [...] podjął czynności zmierzające do jego rozpatrzenia. Natomiast do pozostawienia wniosku bez rozpoznania przyczyniło się nie uzupełnienie braków formalnych. Podnoszona aktualnie przez Wnioskodawczynię okoliczność niemożności uzupełnienia wówczas braków formalnych z powodu konieczności wyjazdu z Polski nie może być wzięta pod uwagę, gdyż nie stanowi przedmiotu toczącego się aktualnie postępowania i nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. W ocenie organu przepisy art. 3 ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka ( ...) należy traktować wprost, czyli ze wskazanych w tym przepisie przesłanek należy wywodzić określone skutki, tj. organ uprawniony do przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego nie może przyznać go osobie, która złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt stały w związku z posiadaną Kartą Polaka, przed dniem 01.01.2017 r. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania, złożonego przed dniem 01.01.2017 r. nie powoduje sytuacji, w której czynność złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt stały z dnia 15.12.2015 r. nie została dokonana. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pani T. B., domagając się uchylenia decyzji obu instancji oraz zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 3 ustawy z 15 listopada 2016r. o zmianie ustawy o Karcie Polaka oraz ustawy o cudzoziemcach, wobec nieprawidłowego uznania, że powołany przepis znajduje zastosowanie również względem wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, który z uwagi na braki formalne został pozostawiony bez rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrolując zaskarżoną w sprawie decyzję Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły art. 8a ustawy z dnia 7 września 2007r. o Karcie Polaka, gdzie w ust. 1 wskazane zostały warunki, jakim winien odpowiadać Wnioskodawca, aby ubiegać się o świadczenie pieniężne przeznaczone na częściowe pokrycie kosztów zagospodarowania i bieżącego utrzymania w Rzeczypospolitej Polskiej, a mianowicie Wnioskodawca winien złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały z powołaniem się na okoliczność, o której mowa w art. 195 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, czyli, że jest posiadaczem Karty Polaka, oraz art. 3 ustawy z dnia 15 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o Karcie Polaka oraz ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym uzyskanie świadczenia pieniężnego dla posiadacza Karty Polaka uzależnione zostało od złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt stały po dniu 01.01.2017 r.: "świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 8a ustawy zmienianej w art. 1, nie przysługuje osobie, która złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały przed dniem 1 stycznia 2017 r." Mając na uwadze powołane powyżej regulacje prawne orzekające w sprawie organy uznały, że Skarżąca nie czyni zadość przesłance ustawowej, zawartej w art. 3 ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka ( ... ), gdyż pierwszy wniosek o zezwolenie na pobyt stały został złożony przez Nią w dniu 15 grudnia 2016r., a więc przed dniem 01.01.2017 r. Przy czym uznały one również, że okoliczność pozostawienia tegoż wniosku bez rozpoznania i ponownie złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt stały po dniu 31.01.2017 r., aby stać się uprawnionym do uzyskania świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ustawy o Karcie Polaka, nie może być potraktowane jako okoliczność działająca na korzyć Wnioskodawczyni. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie podzielił stanowiska organów, iż okoliczność pozostawienia wniosku Skarżącej złożonego 15 grudnia 2016r. uniemożliwia skarżącej skorzystanie z uprawnienia do otrzymania świadczenia pieniężnego w myśl art. 8a ustawy o Karcie Polaka i art. 3 ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka (...) . W ocenie Sądu na gruncie przywołanych powyżej unormowań stanowiących podstawę wydanych w sprawie decyzji, nie ulega wątpliwości, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 3 ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka (...) nie przysługuje osobie, która złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały przed dniem 1 stycznia 2017r. Oznacza to, że z woli ustawodawcy o świadczenie może ubiegać się osoba, która złożyła ww. wniosek, ale po 1 stycznia 2017r. W przypadku Skarżącej nie ulega wątpliwości, że w dniu 31 stycznia 2017r. złożyła ona stosowny wniosek do Wojewody [...] o udzielenie na pobyt stały na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej powołując się na fakt posiadania ważnej Karty Polaka oraz zamiar osiedlenia się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej na stałe, tj. okoliczność określoną w art. 195 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. W tym samym dniu Skarżąca złożyła również wniosek o przyznanie jej świadczenia pieniężnego na częściowe pokrycie kosztów zagospodarowania i bieżącego utrzymania w Rzeczypospolitej Polskiej posiadaczowi Karty Polaka. W ocenie Sądu na gruncie rozpoznawanej sprawy, brak jest podstaw do nieuwzględnienia powyższego wniosku i odnoszenie się, jak również wywodzenie ujemnych dla Skarżącej skutków z wniosku, który złożyła 15 grudnia 2016r. Z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek ten nie wywołał żadnych skutków. Wobec nieuzupełnienia przez skarżącą jego braków formalnych został on bowiem pozostawiony bez rozpoznania. Wskazać zatem należy, że jedną z podstawowych zasad wynikających z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., jest zasada demokratycznego państwa prawa, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Trudno zatem wywodzić, że ustawodawca dokonując zmiany ww. ustawy zmierzał do pozbawienia uprawnienia w zakresie otrzymania świadczenia każdego podmiotu, który przed 1 stycznia 2017r. wystąpił ze stosownym wnioskiem, bez względu na to, czy wniosek został rozpoznany merytorycznie czy też nie. Jak wynika bowiem z uzasadnienia projektu zmian niemniejszej ustawy wprowadzenie przez ustawodawcę m.in. przepisu art. 3 wynikało z faktu, iż cyt. " Przepisy ustawy o Karcie Polaka nie przewidują mechanizmów pozwalających na wyeliminowanie sytuacji wielokrotnego wnioskowania o przyznanie świadczenia pieniężnego przez tę samą osobę, np. do kilku osób oraz nie ograniczają kręgu uprawnionych do ubiegania się o świadczenie do osób, które złożą wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały po wejściu w życie przepisów ustawy dotyczących możliwości ubiegania się o świadczenia. Nieuregulowanie ww. kwestii może doprowadzić do sytuacji, w której o przyznanie świadczenia będą ubiegać się również osoby, które złożyły wnioski i uzyskały zezwolenie na pobyt stały z tytułu posiadania Karty Polaka w poprzednich latach (łącznie 10105 osób w latach 2014 – czerwiec 2016), co pozostawałoby w sprzeczności z celem ww. świadczenia, jakim jest pomoc w początkowym okresie pobytu w Polsce posiadaczom Karty Polaka, którzy zdecydowali się na osiedlenie w naszym kraju.." W ocenie zatem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec faktu, że wniosek skarżącej został pozostawiony bez rozpoznania a tym samym nie uzyskała ona zezwolenia na pobyt stały z tytułu posiadania Karty Polaka Karty Polaka, przez co analogicznie nie mogła skorzystać z uprawnienia do uzyskania ww. świadczenia, nie można uznać, aby jej wniosek z 15 grudnia 2016r. wywołał jakikolwiek skutek materialnoprawny. W konsekwencji, mając na uwadze zasadę zaufania obywateli do organów państwa, jak również zasadę sprawiedliwości społecznej w ocenie Sądu organy dokonały błędnej wykładni art. 3 ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka z dnia 15 listopada 2016 r. przyjmując, że Skarżąca jest osobą, która złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt stały przed dniem 1 stycznia 2017r. w rozumieniu art. 3 ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka z dnia 15 listopada 2016 r. i w konsekwencji pozbawiając ją uprawnienia do otrzymania świadczenia, którego celem jest pomoc w początkowym okresie pobytu w Polsce posiadaczom Karty Polaka, którzy zdecydowali się na osiedlenie w naszym kraju. Organy rozpoznające niniejszą sprawę naruszyły zatem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i błędne uznanie, iż wniosek złożony przez Skarżącą w dniu 15 grudnia 2016r., mógł stanowić podstawę do wydania negatywnej decyzji w sprawie, podczas gdy wniosek ten nie wywołał żadnych skutków. W konsekwencji nie uwzględniono, że Skarżąca faktycznie złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt stały dopiero po dniu 1 stycznia 2017 r.. Organ powinien był zatem orzec biorąc pod jedynie okoliczność złożenia tego ostatniego wniosku o zezwolenie na pobyt stały, gdyż tylko on mógł mieć znaczenie dla rozpoznania sprawy, tj. spełnienia przesłanki w postaci "złożenia wniosku o pobyt stały". Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji. Jednocześnie Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o zwrot kosztów sądowych, bowiem z akt sprawy nie wynika aby zostały one przez nią poniesione.