IV SA/Wa 1240/08

WyrokWSA w Warszawie2008-11-28

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dzierżawca nieruchomości, który na podstawie umowy dzierżawy uzyskał prawo do władania nieruchomością na okres 10 lat i na tej podstawie ubiega się o dopłaty unijne, posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia na tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dzierżawca nieruchomości, który na podstawie umowy dzierżawy uzyskał prawo do władania nieruchomością na okres 10 lat i na tej podstawie ubiega się o dopłaty unijne, może posiadać interes prawny uzasadniający jego przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Umowa dzierżawy, mimo swojego zobowiązaniowego charakteru, może stanowić podstawę do przyznania dopłat unijnych, co może być uznane za interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Zaskarżona decyzja została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w tym zakresie, co stanowi naruszenie przepisów kpa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na wydobywanie kopaliny. Skarżący K. K. był dzierżawcą działek, na których planowano wydobycie, na podstawie umowy z poprzednim właścicielem. SKO uznało, że K. K. nie ma przymiotu strony, ponieważ umowa dzierżawy ma charakter zobowiązaniowy i nie wynika z niej prawo rzeczowe. Skarżący twierdził, że posiada interes prawny, ponieważ dzierżawił działki, opłacał podatek rolny i ubiegał się o dopłaty unijne.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2008 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...) maja 2008 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego K. K. kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w postaci kosztów przejazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] maja 2006r, po rozpatrzeniu odwołania K. K., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji podano ,że K. K. w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2004r. ustalającej na wniosek Przedsiębiorstwa U. z siedzibą w S. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "K.", podnosząc, że od A. W. wydzierżawił na okres 10 lat cztery działki. Umowa została potwierdzona przez Burmistrza, zarejestrowana w Starostwie Powiatowym w 2006 roku i zgłoszona ARiMR do użytkowania. O sprzedaży ziemi przez A. W. nie został poinformowany, jak też nie została wypowiedziana umowa dzierżawy, nadal płaci podatek rolny. Zdaniem organu odwoławczego, skarżący nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, albowiem nie legitymuje się interesem prawnym wynikającym z przepisu prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie interes prawny mają podmioty znajdujące się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Obszar ten stanowią działka lub działki, których dotyczy wniosek oraz działki sąsiadujące z przedsięwzięciem. Przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych posiadają podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości na podstawie innych praw rzeczowych, swoim zakresem zbliżonym do prawa własności. Organ wskazał, iż z wypisu z ewidencji gruntów wynika, że tytułem własności działki nr [...] na dzień 8 stycznia 2008r- wszczęcia postępowania legitymował się A. G.. Natomiast nie ma znaczenia, czy nastąpiło skuteczne wypowiedzenie umowy dzierżawy działki nr [...], gdyż fakt ten nie czyni skarżącego K. K. stroną postępowania zakończonego przed organem pierwszej instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. nr[...]. Kwestię własności i praw rzeczowych regulują przepisy art 123-352 Kodeksu cywilnego, zaś dzierżawa jako instytucja prawna o charakterze zobowiązaniowym jest regulowana w art. 693 - 709 Kodeksu cywilnego. Organ odwoławczy dodał nadto, że złożenie przez skarżącego pozwu do sądu nie obliguje organ administracji do zawieszenia postępowania, sformułowane w nim roszczenia mają związek z umową dzierżawy z dnia [...] października 2006r. i dotyczą zobowiązań wzajemnych stron umowy. Skargę na powyższą decyzję wniósł K. K., domagając się uznania go za stronę postępowania o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "K.", uchylenie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2008r. oraz o wszczęcie postępowania z urzędu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odnośnie postanowienia Burmistrza z dnia [...] lutego 2008r. o odstąpieniu od nałożenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu skarżący jako podstawę uchylenia decyzji Burmistrza wskazał brak w zawiadomieniu - wywieszonym w miejscu publicznym , danych dotyczących podmiotu na rzecz, którego jest wydawana zgoda na wydobywanie kopaliny. Jako drugą okoliczność wskazał fakt opłacania za wydzierżawione działki podatku rolnego od I kwartału 2006 r. do chwili obecnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia sądów administracyjnych, określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, w więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa procesowego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Trafnie stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej, że stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa jest podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy dane postępowanie albo który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W niniejszej sprawie istota sporu, sprowadza się do kwestii czy skarżący ma legitymację do bycia stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, a zatem czy istnieje przepis prawa materialnego wskazujący na jego interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa. Rację ma Kolegium, że stronami postępowania w przedmiotowej sprawie mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości, na której ma być realizowana dana inwestycja, wywodzący się z własności lub z władania na podstawie innych praw rzeczowych, jak również podmioty, których nieruchomość będąca ich własnością lub pozostająca w ich władaniu na podstawie innych praw rzeczowych, znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Natomiast, jak słusznie zauważył organ, skarżący włada sporną działką nr ew. [...], która objęta jest wnioskiem inwestora, na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu 1 października 2006r. z A. W. - poprzednim właścicielem tej działki. Stosunek zobowiązaniowy wynikający z tej umowy dzierżawy łączył strony na okres 10 lat. Rację ma Kolegium, że powyższa umowa ma charakter obligacyjny, ale nie można się zgodzić z poglądem organu, że skarżący z tego powodu nie może być stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Nie można bowiem pominąć okoliczności faktycznych, że umową tą skarżący na okres dziesięciu lat uzyskał prawo do władania m.in. działką nr [...] i że powyższa umowa stanowiła dla niego podstawę do wystąpienia z wnioskiem do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o dopłaty bezpośrednie ze środków unijnych. Zdaniem Sądu, interes prawny skarżącego znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, stanowiących podstawę do przyznania mu dopłat unijnych z tytułu prowadzonej działalności rolniczej na działkach wskazanych we wniosku, o ile takie dopłaty zostały mu przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznane i obejmowały sporną działkę nr ew. [...]. Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana bez uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a więc z naruszeniem art. 7 , art. 77 § 1, art. 28 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poza oceną Sądu pozostaje żądanie skarżącego uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje kwestia zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do zbadania z urzędu prawidłowości postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] lutego 2008r. o odstąpieniu od sporządzenia raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, albowiem Sąd nie posiada tego rodzaju uprawnień. Organ rozpoznając ponownie sprawę wyjaśni, czy skarżący otrzymał dopłatę ze środków unijnych na działki objęte umową dzierżawy, w tym na sporną działkę, a następnie rozważy, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w tymże postępowaniu. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd postanowił stosownie do art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło