IV SA/Wa 1244/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-17
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Marta Laskowska-Pietrzak, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zeznanie nieprawdy przez cudzoziemca, dotyczące jego poprzedniego stanu cywilnego, stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, nawet jeśli postępowanie karne w sprawie bigamii zostało umorzone?Ratio decidendi
Zeznanie nieprawdy przez cudzoziemca w kwestii jego poprzedniego stanu cywilnego, które zostało potwierdzone przez zagraniczne urzędy i dokumenty, stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. b) ustawy o cudzoziemcach. Umorzenie postępowania karnego w sprawie bigamii nie wiąże organu administracyjnego w zakresie oceny legalności pobytu cudzoziemca.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającej V. M. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Organ uznał, że skarżąca zeznała nieprawdę co do swojego poprzedniego stanu cywilnego, gdyż w 1988 roku zawarła związek małżeński z obywatelem [...], co zostało potwierdzone przez zagraniczne urzędy. Mimo umorzenia postępowania karnego w sprawie bigamii, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o odmowie zezwolenia, powołując się na art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. b) ustawy o cudzoziemcach. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym prawa do obrony i brak uwzględnienia umorzenia postępowania karnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2014 r. sprawy ze skargi V. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] marca 2014 r., wydaną na podstawie art. 57 ust.1 pkt 1, pkt 6 lit. b) oraz pkt 9 w zw. z art 53 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. ( Dz. U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573 ze zm.) oraz art. 13 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych ustaw ( Dz. U. nr 81, poz. 531) , art. 138 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r., nr [...], o odmowie udzielenia obywatelce [...] V. M. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu [...] grudnia 2009 r. V. M. wystąpiła z wnioskiem o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w związku z zawarciem związku małżeńskiego z obywatelem polskim. Wojewoda [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż wnioskodawczyni w toku postępowania podała nieprawdę, wobec tego nie zachodzą wobec niej okoliczności uzasadniające jej pobyt w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące, mimo pozostawania w związku z małżeńskim z obywatelem polskim ( art. 57 ust.1 pkt 1 o cudzoziemcach).
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2013r., sygn. akt V Sa/Wa 1330/11 została uchylona zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymująca w mocy opisana wyżej decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, na konieczność zażądania akt dochodzenia toczącego się postępowania wobec cudzoziemki w Prokuraturze Rejonowej w K. i dołączyć do akt administracyjnych uwierzytelnione odpisy zwartych tam dokumentów, które mogą świadczyć o możliwości inne oceny związku małżeńskiego cudzoziemki z obywatelem polskim ( nie uznając, że ma on charakter bigamiczny).
Decyzją z dnia [...] października 2012 r. organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. ponownie odmówił wnioskodawczyni udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, wskazując, że: po pierwsze - w toku postępowania zeznała nieprawdę, że nie była uprzednio mężatką; po drugie - złożyła dokument zawierający fałszywe informacje; po trzecie - na spełnienie przesłanki z art. 57 ust.1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym odmawia się cudzoziemcowi udzielenia zgody na zamieszkanie na czas oznaczony jeżeli przebywa w Polsce nielegalnie.
W toku tego postępowania organ I instancji zwrócił się Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w K. o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, z którego wynika, że strona mieszka ze swoim mężem W. K., który zeznał, że jego żona V. ostatni raz z Polski wyjeżdżała w 2008 roku i z tego powodu nie miała możliwości uzyskać wizę legalizującej jej pobyt. Organ I instancji w dniu [...] listopada 2012 r. otrzymał od Prokuratury Rejonowej w K. akta główne dotyczące postępowania prowadzonego wobec cudzoziemki. W dniu [...] lutego 2013 r. wpłynęło do organu pismo strony, stanowiące odpowiedź na wezwanie z dnia [...] lutego 2013 r., wyjaśniające, że nie zawierała związku małżeńskiego z C. N., w związku z tym nie posiada dokumentów rozwodowych. Do tego pisma dołączyła dokument wystawiony w dniu [...] maja 2011 r. przez [...] Drogi Kolejowe, według którego w dniu [...] grudnia 1988 r. Pani M. kupiła bilet przejazdowy do [...] w 1988 roku. Wobec tego organ wystąpił do Ambasady [...] w W. oraz do Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Departamentu Postępowań Uchodźczych urzędu do Spraw Cudzoziemców o informację, czy aktualnie możliwe jest wydanie oświadczenia potwierdzającego nabycie biletu na trasie [...] w 1988 roku. W dniu [...] maja 2013 r. organ otrzymał odpowiedź z Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o zakupie biletu kolejowego na przejazd pociągiem, jeżeli okoliczność zakupu miała miejsce 25 lat temu. Ponadto w 1988 roku istniał jeszcze [...], a w archiwum nie przechowuje się żadnych informacji z tamtego okresu. Wojewoda pismem z dnia [...] listopada 2013 r. zwróci się do Ambasady [...] w Polsce o udzielenie informacji, czy w dniu [...] października 1988 r. cudzoziemka zawarła związek małżeński z obywatelem [...] N. C.. W odpowiedzi z dnia [...] marca 2013 r. Ambasada [...] potwierdziła, że związek taki został zawarty w dniu [...] października 1988 roku i nadal istnieje, małżeństwo nie zostało rozwiązane przez rozwód.
Wojewoda w związku z powyższym zawiadomił Prokuraturę Rejonową z K. o prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa w postaci zawarcia związku małżeńskiego w trakcie pozostawania w poprzednim związku małżeńskim, dołączając dokumenty zawierające nieprawdziwe informacje.
W odwołaniu od tej decyzji V. M. zarzuciła organowi I instancji naruszenie Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Konstytucji RP, wskazując, że z dokumentu wystawionego przez konsula [...] wynika, że miała pełną zdolność do zwarcia związku małżeńskiego z obywatelem Polskim, a tego nie wziął pod uwagę Wojewoda [...].
Organ odwoławczy rozpoznając to odwołanie wskazał, iż w niniejszej sprawie zgodnie art. 13 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie art. 21 maja 2010 r., zastosowanie mają dotychczasowe przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 53 ust. 1 tej ustawy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Natomiast w myśl art. 57 ust. 1 jak cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli: pkt 1- nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53-53b; pkt 6 - lit. a) złożyła wniosek lub dołączył do niego dokumenty zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje, b) zeznał nieprawdę lub zataił prawdę albo, w celu użycia za autentyczny, podrobił lub przerobił dokument bądź takiego dokumentu jako autentycznego używał; pkt 9 - przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie.
Organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzone postępowanie faktycznie wykazało, że Pani V. M. w trakcie toczącego się postępowania w niniejszej sprawie zeznała nieprawdę, a także przedstawiła dokument zawierający nieprawdziwe informacje, czym wypełniła przesłankę, określoną w art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. b) ustawy o cudzoziemcach. Ponadto, z uwagi na fakt, iż cudzoziemka nadal pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem [...], związek małżeński z obywatelem polskim nie może uzasadniać jej pobytu w Polsce przez okres powyżej 3 miesięcy, co uzasadnia zastosowanie także art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Z pisma z dnia [...] marca 2013 r. Ambasady [...] w Polsce nie wynika, gdzie miało miejsce zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem [...], a jedynie, że fakt zawarcia związku został wpisany do rejestru konkretnego urzędu stanu cywilnego kilka miesięcy po zawarciu tego związku. Organ administracji nie ma możliwości podważenia faktów wskazanych przez inny organ lub władze innego kraju (w tym przypadku Ambasady [...] w W.). Jednocześnie odnosząc się do umorzenia postępowania w sprawie o bigamię przez Prokuraturę Rejonową w K. w dniu [...] października 2010r., stwierdzono, że pomimo iż Prokuratura umorzyła postępowanie w sprawie zawarcia przez V. M. związku małżeńskiego w dniu [...] września 2009 r., to jednak, jak wynika z przesłanych do Wojewody akt sprawy, nie zaprzeczyła istnieniu bigamii, skoro w uzasadnieniu znajduje się stwierdzenie: pomimo pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem [...] N. C.. Szef Urzędu podniósł, iż nie jest związany postanowieniem organów ścigania o umorzeniu postępowania wszczętego wobec cudzoziemki. Niniejsze postępowanie jest postępowaniem administracyjnym, które rozpatrywane jest na podstawie stosownych przepisów tj. ustawy o cudzoziemcach i Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wykazało, V. M. zeznała nieprawdę w kwestii swojego poprzedniego małżeństwa, co skutkuje obligatoryjną odmową udzielenia jej wnioskowanego zezwolenia na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o cudzoziemcach. Ponadto organ podał, że w myśl wspomnianego wyżej artykułu organ administracji jest zobligowany odmówić cudzoziemce rzeczonego zezwolenia ze względu na fakt iż skarżąca przesłała do akt sprawy dokument o zakupie biletu kolejowego mający być dowodem na to, iż w dniu, w którym zawarła związek małżeński, nie mogła przebywać w miejscu gdzie zarejestrowano ten dokument tj. w [...]. Jednakże jak wynika z dokonanych ustaleń oświadczenia takie nie są wydawane ze względu na zbyt długi okres jaki upłynął, w tym wypadku ok 25 lat. Organ zaznaczył także, że stosowanie do art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jeżeli przebywa w Polsce nielegalnie. Zdaniem organu V. M. składając wniosek w dniu [...] grudnia 2009r., nie zachowała ustawowego terminu 45 dni do złożenia wniosku. Od tego czasu nie wyjeżdżała poza granice RP, w związku z czym nie miała możliwości uzyskania dokumentu potwierdzającego jej legalny pobyt w Polsce.
Organ odwoławczy zaznaczył, że organ I instancji nie odnosił się do zeznań innych świadków, którzy składali zeznania potwierdzające faktyczne pożycie małżonków, gdyż z uwagi na istnienie obligatoryjnej podstawy do odmowy udzielenia przedmiotowego zezwolenia, nie miałyby one wpływu na rozstrzygnięcie.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Warszawie wniosła V. M. , reprezentowana przez radcę prawnego zarzucając jej:
- naruszenie przepisów art. 57 ust. 1 pkt 1 oraz art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. oraz art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na przyjęciu, że zawarcie małżeństwa z obywatelem polskim nie uzasadnia zamieszkiwania cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie dłuższym niż 3 miesiące, jeżeli w chwili zawierania tego małżeństwa pozostawał w innym związku małżeńskim, oraz że w związku z tym zachodzi obligatoryjna przesłanka odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, choćby nawet obywatel polski będący małżonkiem cudzoziemca stale zamieszkiwał w Polsce wspólnie z cudzoziemcem i jego dziećmi, a dochodzenie w sprawie popełnienia przestępstwa bigamii przez cudzoziemkę zostało prawomocnie umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.;
- naruszenie przez organ I instancji przepisu art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. b w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 1 oraz art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach oraz przepisów art. 2, art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji, polegającego na stwierdzeniu, że odwołująca się dopuściła się złożenia fałszywych zeznań (zeznania nieprawdy) poprzez przyjęcie, że: a. podanie nieprawdziwej informacji przez cudzoziemca uzasadnia odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie wówczas, gdy informacja ta nie dotyczy okoliczności istotnej dla udzielenia lub odmowy udzielenia zezwolenia;
b. podanie nieprawdziwej informacji przez cudzoziemca uzasadnia odmowę udzielenia także wówczas, gdy strona podając tę informację była świadoma, że organowi znana jest jej nieprawdziwość;
c. podanie nieprawdziwej informacji przez cudzoziemca uzasadnia odmowę udzielenia zezwolenia także wówczas, gdy strona nie jest świadoma, że podawana informacja jest nieprawdziwa;
d. podanie nieprawdziwej informacji przez cudzoziemca uzasadnia odmowę udzielenia zezwolenia także wówczas, gdy strona, gdyby podała prawdziwą informację, przyznałaby się popełnienia przestępstwa, a więc w przypadku, gdy kłamie - wykonuje prawo do obrony;
- naruszenie art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o cudzoziemcach oraz art. 14, art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ustawy z dnia 12 listopada 1956 r. - Prawo prywatne międzynarodowe, polegające na przyjęciu, że oceny, czy wnioskodawczyni - obywatelka [...] zeznała nieprawdę stwierdzając, że nie była mężatką, należy dokonać zgodnie z [...] prawem małżeńskim, skoro domniemane małżeństwo miało być zawarte w [...], i nieuwzględnieniu rzeczywistego znaczenia wypowiedzi wnioskodawczym (która odnosiła się do prawa [...] i które nie rozróżnia stopni wadliwości małżeństwa), ani obiektywnego zakresu, w jakim prawo prywatne międzynarodowe odsyła do prawa [...]; - naruszenie art. 76 § 1 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a w zw. z art. 100 § 2 oraz art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a. w zw., z art. 7 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, poprzez:
a. przyjęcie przez organ w zaskarżonej decyzji, że wnioskodawczyni popełniła przestępstwo i zastosowaniu wobec niej z tytułu nieprzyznania się do czynu sankcji w postaci odmowy udzielenia zezwolenia, mimo braku prawomocnego wyroku sądowego stwierdzającego jej winę, i oparcie stanowiska organu tylko o stwierdzenie, iż zaistniało prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa;
b. rozstrzygnięcie przez organ zagadnienia wstępnego rozstrzygniętego prawomocnym postanowieniem prokuratora o umorzeniu postępowania karnego (postanowienie Prokuratora Rejonowego w K. z dnia [...] października 2010 r. oraz postanowienie Prokuratora Rejonowego w K. z dnia [...] października 2013 r. o umorzeniu dochodzenia, sygn. akt sprawy [...]) sprzecznie z treścią tego postanowienia, mimo uprzedniego zawieszenia postępowania administracyjnego w oczekiwaniu na wynik postępowania karnego, a także mimo braku wniesienia przez organ jakiegokolwiek środka zaskarżenia na powyższe postanowienia;
c. pominięcie faktu, iż prawomocne postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania karnego przeciwko Skarżącej - z uwagi na brak dalszych dowodów dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa - stanowi środek dowodowy o szczególnej mocy dowodowej zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a.;
d. poprzez ewidentną sprzeczność w ustaleniach faktycznych organu liII instancji, która ma kluczowe znaczenie legalności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia przez przyjęcie własnych ustaleń, iż związek małżeński skarżącej z W. K. ma charakter bigamiczny w przypadku, gdy brak jest dowodów potwierdzających stanowisko organów, a postępowanie w sprawie podejrzenia popełnienia przez skarżącą bigamii prawomocnie umorzono;
- naruszenie przepisów art. 76 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach polegające na stwierdzeniu, że organ jest związany pismem Ambasady [...], zgodnie z którym wnioskodawczyni od 1988 roku do dnia dzisiejszego pozostaje w związku małżeńskim oraz pismo to stanowi jedyny i niepodważalny dowód tego faktu w postępowaniu administracyjnym;
- naruszenie przepisów art, 7, art. 77 § 1 oraz art 80 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez:
a. pominięcie dowodu - pisma konsula [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz zaświadczenia z dnia [...] września 2009 r. o małżeńskiej zdolności prawnej przy ocenie, czy skarżąca pozostawała już w związku małżeńskim przed zawarciem małżeństwa z W. K.;
b. pominięcie zeznań wnioskodawczym oraz świadków, z których wynika, iż odwołująca się była w dniu składania zeznań przekonana, że nie była mężatką przed zawarciem związku małżeńskiego z W. K. (pominięto w tym zakresie także część zeznań A. J. potwierdzającej powyższe);
c. nielogiczne rozumowanie organu I stopnia, zgodnie z którym z faktu, iż według prawa [...] wnioskodawczym jest mężatką wynika, że według prawa [...] również jest mężatką;
d. pominięcie zeznań świadków: matki skarżącej oraz jej brata, które potwierdzają, że skarżącej nie było w październiku 1988 r. w [...], bowiem przebywała ona tam dopiero od dnia [...] grudnia 1988 r. (dnia [...] grudnia 1988 r. urodziła syna), w związku z czym nie mogła zawrzeć związku małżeńskiego z C. N. w październiku 1988 r., w tym czasie skarżąca przebywała w [...], natomiast do [...] przybyła dokładnie w dniu [...] grudnia 1988 r; dokumenty potwierdzające powyższe znajdują się w aktach Prokuratury Rejonowej w K., sygn. [...] (zaświadczenie [...] Dróg Kolejowych z [...] potwierdzające dokonanie przez skarżącą zakupu biletu w dniu [..] grudnia 1988 r. - wystawione w dniu [...] maja 2011 r.)
e. nielogiczne rozumowanie organów obu instancji, zgodnie z którym, w sytuacji, w której wnioskodawczym twierdzi, że żyła w błędnym przekonaniu, że wraz z C. N. są małżeństwem, dowody w postaci zeznań świadków dotyczące tego, że w przeszłości oświadczała, że ona i C. N. są małżeństwem, mogą być przydatne dla dokonania oceny, czy rzeczywiście byli oni małżeństwem;
f. i w związku z powyższym (zarzuty a - e), nieuzasadnione posłużenie się rzekomym "zeznaniem nieprawdy" wnioskodawczym jako głównym dowodem uzasadniającym odmowę udzielenia zezwolenia i stwierdzające istnienie obligatoryjnej przesłanki* odmowy udzielenia zezwolenia w sytuacji, gdy rzeczywistą przyczyną wydania odmownej decyzji przez organy I i II instancji jest nieuzasadnione podejrzenie organu (prawdopodobieństwo), iż małżeństwo skarżącej zostało zawarte w warunkach bigamii w celu obejścia przepisów (mimo nie stwierdzenia w postępowaniu karnym oraz nie stwierdzenia fikcyjności związku z W. K., co zostało przyznane przez organ w zaskarżonej decyzji).
Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła uchylenie obu zaskarżonych decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ nie mógł żądać od skarżącej samooskarżenia się o przestępstwo bigamii, ponieważ stanowi to naruszenia art. 2 oraz art. 42 ust. 2 i 3 konstytucji RP. Ponadto organ nie wziął pod uwagę przepisów ustawy Prawo prywatne międzynarodowe.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem dnia 21 marca 2012r. sygn. akt V SA/Wa 1330/11 uchylił poprzednią decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, iż kwestia bigamii skarżącej ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Ponadto wskazał, że biorąc pod uwagę fakt wydania w toczącym się postępowaniu karnym postanowienia, które nie zawiera uzasadnienia należy - w toku uzupełniającego postępowania administracyjnego - zażądać udostępnienia akt dochodzenia i dołączyć do akt administracyjnych uwierzytelnione odpisy zawartych tam dokumentów, które świadczą, iż w sprawie można inaczej ocenić związek małżeński Cudzoziemki z obywatelem polskim, aniżeli to uczyniły organy obu instancji (uznając, że ma charakter bigamiczny). Jednocześnie Sąd na tym etapie postępowania uchylił się od oceny poczynionej tam argumentacji, albowiem musiałby swoje rozważania uczynić w dwóch wersjach a mianowicie, że Cudzoziemka popełniła bigamii oraz że jej związek zawarty z Polakiem jest legalny, a to - jak podkreślił - będzie przedmiotem uzupełniającego postępowania administracyjnego. Ponadto Sąd zarzucił wówczas organowi II instancji naruszenie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z akt sprawy wynika, iż stosownie do art. 153 p.p.s.a. Wojewoda [...] zastosował się wskazań Sądu co do dalszego postępowania, bowiem zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w K. o nadesłanie akt dochodzenia. Prokuratura przy piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. nadesłała główne akta umorzonego dochodzenia, prowadzonego pod sygnaturą [...]. Kopie tych dokumentów włączono do akt sprawy.
Organ obu instancji rozpoznając ponownie sprawę uznały, że w sprawie zachodzą negatywne przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 1, pkt 6 lit. b) i pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, które uniemożliwiają pozytywne załatwienie wniosku strony o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Z takim stanowiskiem organów obu instancji w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, wbrew zarzutom skargi, należy się zgodzić. Przede wszystkim zauważyć należy, iż z akt administracyjnych wynika, że skarżąca we wniosku z dnia [...] czerwca 2000 r. o nadanie statusu uchodźcy podała, że jej mąż C. N. ur. 1970.06.[...] przebywa w Polsce i w dniu dzisiejszym składa wniosek. W protokole z dnia [...] czerwca 2000 r. uprzedzona o odpowiedzialności karnej z art. 127 k.k. za składanie fałszywych zeznań, jako powód opuszczenia kraju pochodzenia wskazała na to, że jej małżeństwo jest mieszane, ona jest obywatelką [...], jej mąż [...] za którego wyszła w 1988 roku, z tego powodu trudno było im żyć. We wniosku z dnia [...] marca 2003 r. o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, podała, że jest mężatką, jej współmałżonkiem jest C. N.. Do Polski przyjechała [...] marca 2000 r. wraz z synem, występowała o status uchodźcy, w dniu [...] listopada 2002 r w Polsce urodziła córkę E.. W następnym wniosku z dnia [...] grudnia 2007 r. o udzielenie zezwolenia na czas oznaczony podała, że jest mężatką. Do Polski pierwszy raz przyjechała z mężem i synem w 1992 roku, do S.. W lipcu 1997 roku cała rodziną wyjechali do [...]. Do Polski mąż wrócił 3 grudnia, a ona [...] grudnia tego roku. We wniosku jako członków rodziny zamieszkałych na terytorium RP wymieniła N. C. - mąż- obywatel [...], M. A.- syn-obywatel [...] i N. E. - córka - obywatelka [...]. Podała również, że od 1996 roku do dnia złożenia wniosku mieszka w Polsce. W protokole z przesłuchania w dniu 12 lutego 2008 r., pouczona o odpowiedzialności z art. 233k.k. za fałszywe zeznania, podała, że w dniu [...] października 1988 r. zawarła związek małżeński i do tej pory jest mężatką. Syn urodził się [...] grudnia 1988 r. w U. w [...]. Jak syn miał pięć miesięcy to wraz z mężem i dzieckiem wyjechali z [...] do [...] do A.. Pierwszy raz przyjechała do Polski 1992 r. przez B. z synem, mąż był już w Polsce w S., gdzie mieszkali do 1994 r., skąd wróciła do [...]. Ponownie do Polski przyjechała w grudniu 1996 r. W lipcu 1997 roku wyjechała z synem i mężem do [...], w grudniu tego roku wrócili do Polski. W lutym 2000 roku wyjechała z Polski ponieważ kończyła się data ważności paszportu, wróciła do Polski w marcu 2000 roku przez T.. W kolejnym wniosku z dnia [...] kwietnia 2009 r. o udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony podała, że jest panną, jako członków swojej rodziny przebywających w Polsce wymieniła, córkę – E. N. i syna – A. M.. W motywach wniosku wskazała, że do Polski przyjechała w lutym tego roku i od razu zajęła się otwarciem działalności gospodarczej. Dalszej części wniosku podała, iż na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przebywała od 2000 roku- wjazd i wyjazd na podstawie wiz. Ostatni wniosek z dnia [...] grudnia 2009 r. o udzielenie ze zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony umotywowała zawarciem związku małżeńskiego z obywatelem polskim – W. K.. W protokole z przesłuchania w dniu [...] stycznia 2010 r. pouczona o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania z art. 233 § 1 k.k. oświadczyła, że ma dwoje dzieci, miała konkubina, była z mężczyzną, ale nie w związku, nigdy nie była mężatką, C. N. był jej konkubentem, z którym rozstała się dwa lata temu, w Polsce przebywa od [...] lutego 2009 r.
Z poczynionych ustaleń przez organ I instancji wynika, że w dniu [...] października 1988 r. skarżąca oraz N. C. zawarli związek małżeński, co zostało zarejestrowane w rejestrze małżeństw dzielnicy N. w [...] ([...]) w dniu [...] kwietnia 1989 r. W piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. Ambasador [...] w W., potwierdził, że ten związek małżeński wprowadzony do rejestru małżeństw w dniu [...] kwietnia 1989 r. pod numerem [...], nadal istnieje. W piśmie z dnia [...] marca 2013 r. Konsul [...]w P. ponownie potwierdził, że związek małżeński zawarty przez N. C. oraz V. M. w dniu [...] października 1988 roku, zarejestrowany w Urzędzie Stanu Cywilnego w dzielnicy N. miasta U. w dniu [...] kwietnia 1989r. nie został rozwiązany przez rozwód. Natomiast wtoku postępowania skarżąca na poparcie swoich twierdzeń, że nie była nigdy zamężna przedłożyła "zaświadczenie o małżeńskiej zdolności prawnej" z dnia [...] września 2009 r., wystawione przez Naczelnika Oddziału Organizacji Pracy ds. Rejestracji Aktów- Stanu Cywilnego Departamentu Sprawiedliwości Miasta A. (wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski). Dokument ten został wykorzystany w Urzędzie Stanu Cywilnego w P. celem wykazania, że brak jest przeszkód do zawarcia małżeństwa z obywatelem polskim. Z dokumentu tego wynika, że archiwum z okresu objętego zaświadczeniem zachowane jest w całości. Na podstawie tego dokumentu Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w P. uznał, że nie istniały przeszkody do zawarcia przez związku małżeńskiego. Skarżąca przedstawiła również zaświadczenie wydane w dniu [...] maja 2011 r. przez pracownika [...] kolei, z którego wynika, że w dniu [...] grudnia 1988 r. kupiła jednorazowy bilet ze stacji [...] do stacji [...], co ma dowodzić, że przed dniem [...] grudnia 1988 r. nie przebywała w [...], tym samym nie mogła w dniu [...] października 1988 r. wstąpić w związek małżeński w U..
Zauważyć również należy, że organ zawiadomił organy ścigania o ewentualnym popełnieniu przez skarżącą przestępstwa bigamii, z tym że Prokuratura Rejonowa w K. zatwierdziła w dniu [...] października 2013 r. postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie bigamii, tj. o czyn z art. 206 k.k., pomimo pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem [...] N. C., który zawarła w dniu [...] października 1988 r.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zasadnie organu obu instancji uznały, że skarżąca zeznała nieprawdę, co do faktu, że przed zawarciem związku małżeńskiego z obywatelem polskim W. K., nie była mężatką. Podkreślenia wymaga, że skoro w poprzednich postępowaniach prowadzonych z jej wniosków, najpierw o status uchodźcy, następnie w dwóch kolejnych o udzielenie zgodny na zamieszkanie na czas oznaczony w sposób wyraźny podawała, że w dniu [...] października 1988 r. zawarła związek małżeński z C. N., który to fakt został potwierdzony przez Konsula Ambasady [...] w piśmie dnia [...] marca 2013 r., to brak wykazania przez samą skarżącą, że jej związek małżeński C. N. został rozwiązany przez rozwód, już przed datą złożenia kolejnego wniosku z dnia [...] kwietnia 2009 r., w którym podała, że jest panną, dawał podstawy do przyjęcia, zaistnienia przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. b) ustawy o cudzoziemcach. Nie można również pominąć tego, że syn skarżącej w toku postępowania wyraźnie zeznał, że jego matka była zamężna z obywatelem [...], co też znajduje potwierdzenie w [...] dokumentach. Skoro Konsul Ambasady [...] potwierdził urzędowo ten fakt, to oznacza, że uzyskał on informacje, że takie małżeństwo zostało zawarte i w świetle prawa [...] nadal istnieje. Podkreślenia również wymaga, iż z pisma Ambasady Republiki [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. wynika, że w przypadku zawarcia związku małżeńskiego w trakcie istnienia [...], odpowiednie instytucje na terytorium Republiki [...] mogły nie dysponować informacjami o zawarciu przedmiotowego związku małżeńskiego i wydać cudzoziemce zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia związku małżeńskiego z obywatelem polskim. Powyższe pismo wyjaśnia, dlaczego z jednych dokumentów zawartych w aktach niniejszej sprawy wynika, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem [...], natomiast z drugich, że mogła ona zawrzeć na terenie RP związek małżeński z obywatelem polskim. Organy ustaliły, iż zgodnie z prawem [...] pozostawanie w związku małżeńskim, także zawartym poza granicami [....], stanowi przeszkodę do zawarcia związku małżeńskiego. Skoro zatem małżeństwo zawarto w [...] pierwszeństwo należało dać dokumentom wystawionym przez urzędników tego Państwa, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania przed organami obu instancji, żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że jej małżeństwo z obywatelem [....] zostało w świetle prawa [....] czy [....] uzane za niebyłe, lub też zostało rozwiązane.
Sąd uznał, w świetle wyjaśnień uzyskanych przez organy, że zaświadczenie wydane w dniu [...] maja 2011 r. przez pracownika [...] kolei, że skarżąca w dniu [...] grudnia 1988 r. kupiła jednorazowy bilet ze stacji [...] do stacji [...], za niewiarygodne. Organy bowiem szczegółowo zweryfikowały możliwość uzyskania takich danych i ustaliły, że potwierdzenia faktu nabycia biletu może być wydane odnośnie faktów mających miejsce nie wcześniej niż 5 lat wstecz, ponadto w archiwum nie przechowuje się dokumentów o informacjach pochodzących z czasów sprzed rozpadu [....].
Także umorzenie dochodzenia w sprawie o bigamię, w świetle zgromadzonych dowodów, nie ma znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia organów administracji publicznej. Należy przy tym zwrócić uwagę, że sąd administracyjny wiążą na mocy art. 11 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Także inne okoliczności podnoszone przez skarżącą nie wpływają, zdaniem Sądu, na prawidłowość wydanych w toku postępowania decyzji.
Stwierdzić zatem należy, że w stosunku do skarżącej organy w sposób prawidłowy zastosowały przepis art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. b) ustawy o cudzoziemcach. Podniesione w skardze zarzuty nie mogą prowadzić do odmiennego ustalenia stanu faktycznego, jak to uczyniły organy oraz Sąd.
Wbrew zarzutom skargi organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające stosowanie do wymów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., dokonały oceny zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie zasadą swobodnej oceny określoną w art. 80 k.p.a., a jej wyniki znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć, sporządzonych wedle wymogów art. 107 § 3 k.p.a.
Organy prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, bowiem zgromadzony w sprawię materiał dokumentacyjny wskazuje na trafność stanowiska, że brak było podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej o udzielenie zgodny na zamieszkanie na czas oznaczony.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło