IV SA/Wa 1247/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi C. T. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji i warunkach zabudowy uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...]. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia (...) maja 2009 r., nr (...), wydanym na podstawie art. 6 ust.1 pkt 3 lit a, art. 7 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. 0 ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), art.60 ust.1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r, o planowaniu izagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm.) oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia C. T., utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Delegatury w B. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w T., działającego z upoważnienia (...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. z dnia (...) czerwca 2007 r. (nr (...)), o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na odbudowie wraz z rozbudową altany na istniejących fundamentach na działce nr ewid. (...)położonej w miejscowości M., gmina K. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 i art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, projekt decyzji o warunkach zabudowy, uzgadnia się z wojewódzkim konserwatorem zabytków -w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską, jeżeli inwestycja planowana jest na obszarze dla którego nie został opracowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Planowana inwestycja, polegająca na odbudowie wraz z rozbudową altany na istniejących fundamentach znajduje się na obszarze wczesnośredniowiecznego zespołu osadniczego, stanowiącego zabytek archeologiczny, wpisany do rejestru zabytków decyzją (...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. z dnia (...) lipca 2002 r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego sprowadza się do konstatacji, iż nie jest możliwa jakakolwiek zabudowa działki o nr. ewid. (...) położonej w miejscowości M., gmina K., albowiem położona jest ona w obszarze wpisanym do rejestru zabytków, który stanowi obszar wczesnośredniowiecznego zespołu osadniczego, "bardzo nasyconego materiałem archeologicznym." Ponadto znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie stanowiska archeologicznego. Sygn. akt IV SA/Wa 1247/09 Odmawiając uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji organ odwoławczy podniósł, że planowana inwestycja została oceniona w kontekście jej wpływu na przedmiot ochrony konserwatorskiej. Następnie stwierdził, że zrealizowanie planowanej inwestycji prowadziłaby do naruszenia warstw archeologicznych i stanowiło zagrożenie znajdującego się tam materiału archeologicznego oraz groziło zdegradowaniem tego zabytku, stanowiącego element krajobrazu kulturowego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podkreślił jednocześnie, że rozstrzygnięcie tej sprawy nastąpiło w oparciu o opinię specjalistyczną sporządzoną przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w T. w dniu (...) września 2008 r., w której dokonano charakterystyki terenu objętego planowaną inwestycją. C.T. nie zgodziła się z decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniosła, że nie może w pełni korzystać z prawa własności nieruchomości o nr ewid. (...) położonej w miejscowości M., gmina K. Od dnia jej zakupu podejmuje starania o inwestycję budowaną polegającą na odbudowie wraz z odbudową altany na istniejących już na tej nieruchomości fundamentach. Wobec braku możliwości realizowania inwestycji objętej wnioskiem o uzgodnienie warunków zabudowy, skarżąca wniosła o "wszczęcie postępowania sądowego, które umożliwiłoby jej odzyskanie poniesionych kosztów" tj. o odszkodowanie w kwocie 50 000 zł. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r, - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1289 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skarżącego (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględnia więc Sygn. akt IV SA/Wa 1247/09 z urzędu naruszenia prawa, których nie dostrzegła strona wnosząca skargę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia (...) maja 2009 r., nr (...), jak i utrzymane nim w mocy postanowienie Kierownika Delegatury w B. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w T. z dnia (...)czerwca 2007 r. (nr (...)), o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na odbudowie wraz z odbudową altany na istniejących fundamentach na działce nr ewid. (...) położonej w miejscowości M., gmina K., naruszają prawo. W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia faktyczne dokonane zostały z naruszeniem przepisu art. 7 i art, 77 i art. 8 k.p.a., a ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów prawa budzi zastrzeżenia. Organy ograniczyły się bowiem jedynie do stwierdzenia, że nie jest możliwa jakakolwiek zabudowa działki o nr. ewid. (...) położonej w miejscowości M., gmina K., albowiem nieruchomość ta położona jest w obszarze wpisanym do rejestru zabytków, który stanowi obszar wczesnośredniowiecznego zespołu osadniczego. Zarówno Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jak i orzekający w I instancji Kierownik Delegatury w B. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w T., działający z upoważnienia (...)Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. nie poczynił żadnych ustaleń, czy osadzenie planowanej inwestycji na istniejących fundamentach spowoduje uszczerbek dla wartości zabytkowej terenu (zwłaszcza że na terenie tym - przed objęciem go ochroną konserwatorską - prowadzone były już roboty budowlane). Jest to o tyle istotne, że z decyzji z dnia (...)lipca 2002 r., wpisującej do rejestru zabytków obszar wczesnośredniowiecznego zespołu osadniczego, nie znajdują się takie ograniczenia. Zarówno organ I jak i II instancji nie poczynił w tym zakresie prawidłowych ustaleń. Co prawda Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zlecił wykonanie opinii specjalistycznej w zakresie "charakterystyki stanowiska archeologicznego" Krajowemu Ośrodkowi Badań i Dokumentacji Zabytków w T., jednakże w ocenie Sądu nie można jednoznacznie ustalić charakteru prawnego tego dokumentu. Sygn. akt IV SA/Wa 1247/09 Rację ma skarżąca, która twierdzi, że brak uzgodnienia inwestycji pociąga za sobą skutek w postaci daleko idącego ograniczenia prawa własności skarżącej, która tym samym nie może pełnym zakresie korzystać z nieruchomości stanowiącej teren inwestycji, Niemniej jednak do zasady ograniczenie to jest dopuszczalne, albowiem za wystarczające podstawę do jego stosowania należy uznać przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Konstytucja R.P. daje bowiem ustawodawcy zwykłemu kompetencje do ograniczania w uzasadnionym zakresie prawa własności). Ograniczenie prawa własności wymaga jednak jasnego wykazania przez organ, że przesłanki uzasadniające zastosowanie takiego środka istotnie wystąpiły. Na organie administracji spoczywa zatem obowiązek dochowania szczególnej staranności zarówno w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, jak i w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Zatem orzekające w sprawie organy winny w sposób nie budzący wątpliwości wyważyć interes skarżącej i interes społeczny polegający na zachowaniu zabytku architektonicznego, którego część znajduje się na nieruchomości której właścicielem jest skarżąca. Z tych wszystkich względów uznać należy, że zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jak i poprzedzające je postanowienie Kierownika Delegatury w B. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w T. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Organy obu instancji naruszyły art. 7, 77, 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczność faktycznych sprawy i brak odniesienia się do poczynionych ustaleń w uzasadnieniu postanowienia Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku, sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt c) p. p. s. a. orzekł jak w sentencji.