IV SA/Wa 125/06

WyrokWSA w Warszawie2006-04-24

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Łukasz Krzycki, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji odwoławczej może odmówić rozpatrzenia dowodu w postaci artykułu w języku obcym, przedłożonego przez stronę wraz z odwołaniem, bez wezwania do jego przetłumaczenia?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może odmówić rozpatrzenia dowodu w postaci artykułu w języku obcym przedłożonego przez stronę wraz z odwołaniem, bez uprzedniego wezwania do jego przetłumaczenia. Brak takiego wezwania, a także brak ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które może mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Ogólnopolskiego T. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą cofnięcia spółce "P." pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku. Skarżący zarzucał naruszenie interesów ludności i środowiska. Do odwołania dołączono artykuł w języku angielskim, który organ odwoławczy pominął, nie wzywając do tłumaczenia. Skarżący podniósł, że organ powinien był wezwać do przedłożenia tłumaczenia pod rygorem pominięcia dowodu lub odwołania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądzono od Wojewody na rzecz Ogólnopolskiego T. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.),, asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Dorota Kozub, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Ogólnopolskiego T. kwotę 300 zł ( trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Wojewoda [...], na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2005 r., którą odmówiono cofnięcia spółce "P." pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] grudnia 2002 r. na wydobywanie piasku z rzeki W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Wojewoda wskazał, iż postępowanie toczyło się z wniosku Ogólnopolskiego T. (zwanego dalej OT.), które zarzucało, iż pozwolenie wodnoprawne narusza interesy ludności Ł. oraz ochrony środowiska. Przytoczył także fakty związane z dotychczasowym przebiegiem postępowania oraz zarzuty odwołania. Uzasadniając rozstrzygniecie w sprawie Wojewoda przywołał następujące okoliczności: • organ I. instancji zebrał konieczne do rozpatrzenia sprawy dokumenty, • OT. mogło wnieść o przeanalizowanie przedłożonego wraz z odwołaniem artykułu dr J. Z. w terminie wyznaczonym przez organ I. instancji, • przedłożony artykuł jest w języku obcym a językiem urzędowym jednostek samorządu terytorialnego jest język polski, co wynika z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. Nr 90, poz. 999 ze zm.), • niesłusznie zarzucono w odwołaniu brak możliwości ustosunkowania się autora opinii przełożonej przez OT. do stanowiska Rejonowego Zarządu Gospodarki Wodnej. W skardze na decyzję Wojewody OT. podniosło, iż organ administracji powinien wezwać T. do przedłożenia tłumaczenia dołączonego do odwołania artykułu w języku angielskim pod rygorem pominięcia dowodu lub całego odwołania. T. wyraziło dodatkowo wątpliwość, czy organ orzekający mógł w ogóle odmówić rozpatrzenia tekstu angielskiego przedłożonego przy odwołaniu. Bowiem artykuł stanowi twórczość naukową a więc, wobec brzmienia art. 11 pkt 4 ustawy o języku polskim, nie mają w tym przypadku zastosowania wymagania art. 5 tej ustawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał m.in. iż OT. wnosząc odwołanie nie dołożył należytej staranności aby udowodnić okoliczności, które mogłyby przemawiać za uchyleniem decyzji w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. W trakcie rozprawy pełnomocnik OT. wniósł o zwrot kosztów postępowania w wysokości 330 zł w tym 30 zł z tytuły kosztów dwukrotnego przedłożenia wypisów z Krajowego Rejestru Sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Postępowanie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego zostało wszczęte na wniosek OT. Do wniosku została dołączona opinia prof. W. B., z której treści wynikało jednoznacznie, iż autor negatywnie ocenia szereg kwestii związanych z poborem piachu objętym pozwoleniem. Dodatkowo, łącznie z odwołaniem został przedłożony artykuł, w języku angielskim, który zdaniem odwołującego się potwierdzał zasadność wniosku. W świetle art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, iż w razie wykorzystania środków odwoławczych sprawa rozpatrywana jest merytorycznie dwukrotnie, przez dwie instancje organów administracji z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 7 i 77 K.p.a.. Odzwierciedlenie rozpatrzenia sprawy, przed wydaniem decyzji w granicach określonych w art. 138 K.p.a., powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). Zasada dwukrotnego rozpatrywania sprawy wyklucza możliwość odmowy rozpatrzenia dodatkowych dowodów przedkładanych przez stronę w postępowaniu przed organem odwoławczym. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy nie badał zasadności wniosku o cofniecie pozwolenia, ograniczając się do oceny postępowania organu I. instancji. Oznacza to, iż sprawa nie została rozpatrzona ponownie co do meritum, co stanowi naruszenie art. 7 i 77, w kontekście art. 15 K.p.a. Z kolei nieuwzględnienie jako dowodu, przedłożonego w języku angielskim artykułu, było wprawdzie zasadne, z uwagi na treść art. 75 § 1 zd. 1 K.p.a., który wyłącza dopuszczenie dowodu, który byłby sprzeczny z prawem. Przedłożenie pisma w języku obcym do podmiotu wykonującego zadania publiczne na terytorium Polski stanowi bowiem naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy o języku polskim. Organ administracji powinien jednak poinformować strony przed wydaniem decyzji, co do istotnych okoliczności w sprawie, w tym przeprowadzonych dowodów (art. 9, 10 §. 1 i art. 81 K.p.a.). Uchybienie wymaganiu poinformowania strony o pominięciu dowodu, z uwagi na jego sprzeczność z prawem w rozpatrywanej sprawie, mogło mieć wpływ na jej wynik, gdyż nie można wykluczyć uzupełnienia materiału dowodowego o właściwie sporządzone tłumaczenie artykułu. W skardze OT. twierdziło, iż zażądanie uzupełnienia braku w złożonym odwołaniu pod rygorem pozostawienia dowodu lub całego dowołania bez rozpoznania (instytucji takiej, na etapie postępowania odwoławczego, nie zna K.p.a.) umożliwiłoby T. przedłożenie tłumaczenia artykułu. Nie można także z góry wykluczyć, iż zawarte w artykule informacje mogą mieć znaczenie dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzenie przez Sąd naruszenia powyższych przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji. Natomiast niezasadne są wywody skargi, jakoby wojewoda był uprawniony do rozpatrzenia przedłożonego artykułu, opublikowanego w prasie naukowej, bez potrzeby załączenia przez odwołującego się jego tłumaczenia. Przywołany w skardze art. 11 pkt 4 ustawy o języku polskim, mocą którego wprowadzono wyjątek od zasady posługiwania się przez podmioty wykonujące zadania publiczne językiem polskim, nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Wskazany wyjątek dotyczy wyłącznie wykonywania twórczości naukowej lub artystycznej. W rozpoznawanej sprawie działalność organów władzy publicznej była związana z wykonywaniem zadań w zakresie administracji nie zaś twórczości naukowej czy artystycznej. Tak samo nie stanowiło wykonywania działalności naukowej lub artystycznej składanie środków odwoławczych przez OT. Jedynie na marginesie należy wskazać, iż odmienna interpretacja przywołanej regulacji (uzależnienie wyłączenia od rodzaju dokumentu) prowadziłaby do absurdalnej sytuacji, gdy konieczne byłoby finansowanie ze środków publicznych kosztów dokonywania tłumaczenia wszelkich materiałów obcojęzycznych przedkładanych przez strony postępowania administracyjnego. Bez dokonania tłumaczenia organ administracji nie ma bowiem podstaw do oceny, jaki charakter ma przedłożony materiał a równocześnie czy ma on znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Trzeba też zważyć, iż wykluczone jest orzekanie na podstawie nie przetłumaczonych dokumentów (teza ta ugruntowana jest w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych). Bowiem, nawet w przypadku znajomości języka obcego przez określonego urzędnika, wykonującego funkcje organu administracji, uprawnienie do zapoznania się z całym materiałem dowodowym w języku zrozumiałym przysługuje wszystkim stronom postępowania administracyjnego. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na treść tego przepisu nie uwzględniono wniosku OT. w zakresie, w jakim wnoszono o zwrot kosztów wykraczających ponad normatywnie określone, jako niezbędne do dochodzenia roszczeń, jakimi są koszty opłat sadowych i przejazdu (art. 205 § 1 wskazanej ustawy). Rozpatrując ponownie sprawę Wojewoda [...] rozpatrzy odwołanie w granicach określonych w at. 138 K.p.a., uwzględniając wskazówki, zawarte w niniejszym wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło