IV SA/Wa 1250/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-13
Skład orzekający: Beata Sobocha, Paweł Groński, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w otulinie rezerwatu przyrody zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności poprzez oparcie się na niepełnym materiale dowodowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 i 80 k.p.a., ponieważ organ oparł się na niekompletnym i nieaktualnym materiale dowodowym, nie przeprowadzając wystarczających dowodów, aby wykazać, że planowana inwestycja w otulinie rezerwatu przyrody stanowi zagrożenie dla jego celu. Brak generalnego zakazu zabudowy otuliny wymagał od organu wykazania prymatu interesu społecznego nad interesem strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. R. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce położonej w otulinie rezerwatu przyrody. Organ uznał, że inwestycja może negatywnie wpłynąć na rezerwat, głównie ze względu na ochronę ptaków wodno-błotnych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując dowody, na których oparły się organy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Paweł Groński (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2014 r. sprawy ze skargi D. R. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego D. R. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] lutego 2014 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej "k.p.a." oraz art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.), dalej "u.p.z.p.", utrzymał w mocy postanowienie z [...] lutego 2013 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Wójt Gminy S. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na działce
nr [...] położonej w miejscowości K., gmina S., dalej również "planowana inwestycja".
Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji.
Na skutek zażalenia inwestora – D. R., Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] października 2012 r. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wydane było z pominięciem wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz dokładnego i rzetelnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozpoznając ponownie sprawę, postanowieniem z [...] lutego 2013 r. odmówił uzgodnienia projektu decyzji dla przedmiotowej inwestycji.
Zażalenie na powyższe postanowienie z [...] lutego 2013 r. wniósł D. R.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że działka objęta projektem decyzji o warunkach zabudowy znajduje się na obszarze otuliny rezerwatu przyrody "[...]" ustanowionego zarządzeniem nr [...] Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z [...] maja 2010 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody "[...]" (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]). Stosownie do § 4 zarządzenia celem ochrony w rezerwacie jest zachowanie rozlewiska stanowiącego ostoję lęgową oraz miejsce występowania licznych gatunków ptaków wodno-błotnych.
Organ powołując się na definicję otuliny, zawartą w art. 5 pkt 14 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.), podniósł, że ww. ustawa nie określa wobec obszaru otuliny zakazów w zakresie wykonywania własności nieruchomości w niej położonych, tak jak ustawodawca uczynił to w odniesieniu do obszaru samego rezerwatu. Mając na uwadze cel utworzenia otuliny, organ przyjął, że w otulinie rezerwatu można lokalizować tylko takie inwestycje, które dla tego rezerwatu nie stwarzają zagrożenia wynikającego z działalności człowieka.
Na podstawie pisma P. z [...] grudnia 2012 r. znak: [...], organ ustalił, że na obszarze rezerwatu występują liczne gatunki ptaków wodno-błotnych. Teren ten jest dla nich miejscem żerowania, nocnym lęgowiskiem oraz miejscem postojowym
w trakcie przelotów wiosennych i jesiennych. W obrębie terenów rezerwatu nie występuje penetracja turystyczna czy też osadnicza. Na ww. terenach nie występuje zabudowa i brak jest czynników oddziaływujących na przedmiot ochrony w sposób ciągły i długofalowy. Teren obszaru wokół polderu, jak również otuliny, stanowią grunty o znikomym stopniu przekształcenia antropogenicznego wyrażającego się
w ewentualnym rolniczym użytkowaniem, w głównej mierze ekstensywnego. Organ podkreślił, że wprawdzie ekstensywna gospodarka rolna oddziaływała i oddziaływuje na przedmiot ochrony omawianego terenu, to jednocześnie jest czynnikiem stymulującym wytworzenie się lokalnej niszy ekologicznej jaką jest rezerwat "[...]".
Ponadto organ wywiódł, że przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy dopuszcza realizację obiektów budowalnych przy wyznaczeniu nieprzekraczalnej linie zabudowy w odległości 20 m od krawędzi drogi wojewódzkiej. Planowana inwestycja może zostać zlokalizowana na terenie działki [...] w odległości od ok. 75 m do ok. 210 m od granicy rezerwatu "[...]". Organ wyraził jednak obawę, że skoro jest to pierwsza zabudowa w obszarze otuliny, to będzie czynnikiem mogącym wywoływać niekorzystne zmiany w środowisku przyrodniczym rezerwatu oraz zapoczątkowaniem procesu zabudowy otuliny. Realizacja planowanej inwestycji nie będzie się wiązała tylko i wyłącznie z przekształceniem fragmentu działki w zakresie powierzchni zabudowy. lecz z nadaniem odmiennego charakteru całemu obszarowi objętemu projektem decyzji. W następstwie wykonania decyzji nastąpi faktyczna zmiana sposobu użytkowania danego gruntu, tj. całej działki nr [...] skutkujące pojawieniem się czynników antropogenicznych, aktualnie nie oddziaływujących na obszar przedmiotu ochrony.
Dalej organ wskazał, że planowana inwestycja skutkować będzie zmianą funkcji terenu z rolniczego na osadniczy. Planowane przedsięwzięcie, samo z siebie stanowi pewien kompleks zabudowy. W ocenie organu, realizacja pojedynczej inwestycji, która jako składnik całego procesu, nie tylko może, ale wręcz wywołuje niekorzystne zmiany w środowisku przyrodniczym rezerwatu. Przekształcenie terenu w wyniku budowy jest zagrożeniem zewnętrznym, o którym mowa w art. 5 pkt 29 ustawy o ochronie przyrody, spowoduje bowiem uszczuplenie terenów żerowiskowych, lęgowych, ograniczenie w przemieszczaniu się i ograniczeniu przestrzeni życiowej zwierząt, które podlegają w nim ochronie. Rozwój funkcji mieszkaniowej, której celem jest zapewnienie stałego zamieszkania, wiązać się będzie ze stałym oddziaływaniem czynnika jakim jest obecność ludzi na analizowanym terenie. Z kolei zwiększenie penetracji i stała obecność ludzi skutkować będzie wykonywaniem podstawowych czynności w obrębie domu, np. koszenie trawy, ruch samochodów, praca urządzeń rolniczych, prace budowlane na etapie powstawania obiektu. Przewidywany poziom hałasu stanowić będzie czynnik płoszący w stosunku do występujących gatunków ptaków. Spowoduje to ograniczenie części obszaru po stronie wschodniej jako lęgowisko gatunków szczególnie płochliwych. Wprawdzie wzrost hałasu w zakresie zabudowy pojedynczej działki może mieć znikomy wpływ na dalej oddalone tereny, niemniej
z uwagi na rozwój presji osadniczej oraz stymulowania dalszego rozwoju zabudowy planowana inwestycja sama bądź w połączeniu z innymi stanowi znaczące zagrożenie dla rezerwatu.
Organ dodał, że źródłem hałasu jest droga wojewódzka zlokalizowana poza obszarem otuliny, jednakże charakter jej oddziaływania jest inny od planowanej inwestycji. Poruszające się pojazdy stanowią chwilowe źródło hałasu, znacznie oddalone od granic rezerwatu, nie mające większego znaczenia dla płoszenia występujących tam gatunków. Sama droga jest czynnikiem stałym w środowisku,
a ruch samochodowy czynnikiem chwilowym. Niekorzystnym czynnikiem będzie również oświetlenie nieruchomości, oddziaływujące wieczorem i w nocy nie tylko na teren samej działki nr [...] jak również na tereny sąsiednie, w tym wschodnią cześć rezerwatu.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego braku planowanej inwestycji w rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397 ze zm.), organ wskazał, że kwestia ta nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Ww. rozporządzenie definiuje inwestycje, dla których obligatoryjne lub fakultatywne jest prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej.
W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i uznał, ze zabudowa działki nr [...] spowoduje uszczuplenie siedlisk lęgowych i żerowiskowych, a tym samym obniży wartości przyrodnicze formy ochrony przyrody.
Skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] lutego 2014 r. wywiódł D. R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 107 § 3 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 pkt 14 i 29 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżący w uzasadnieniu skargi wywiódł, że negatywne uzgodnienie planowanej inwestycji, pociąga za sobą skutek w postaci daleko idącego ograniczenia prawa własności skarżącego. Teren inwestycji znajduje się w otulinie rezerwatu przyrody, która stanowi obszar przejściowy pomiędzy obszarem całkowitego zakazu inwestycyjnego, a obszarem nie podlegającym ochronie z uwagi na uwarunkowania przyrodnicze. Obowiązujące przepisy prawa nie określają zakazu zabudowy terenu otuliny, ale są obszarem objętym ochroną.
Zdaniem skarżącego, aby możliwe było istotne ograniczenie prawa własności poprzez niedopuszczalność planowanej inwestycji na terenie otuliny rezerwatu wymaga wykazania przez organ, że przesłanki uzasadniające zastosowanie takiego środka istotnie wystąpiły. Na organie administracji spoczywa zatem obowiązek dochowania szczególnej staranności zarówno w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, rozpatrzeniu materiału dowodowego jak i w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Tymczasem, w ocenie skarżącego organy orzekające w niniejszej sprawie nie wskazały, na podstawie przeprowadzonych dowodów, w jaki sposób planowana inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego wraz z budynkiem gospodarczym na terenie otuliny może bezpośrednio negatywnie oddziaływać na rezerwat. Co więcej, ustalenia organu poczynione zostały na budzące wątpliwościach dowodach. Organ poprzestał bowiem na ogólnych stwierdzeniach, cytowanych wprost z pisma z [...] grudnia 2012 r. P. Regionalne Biuro w O. Skarżący stoi na stanowisku, że pismo to obarczone jest szeregiem błędów
i dyskwalifikuje je jako dowód w sprawie. Pismo zostało podpisane przez osobę, która nie jest upoważniona do reprezentowania P., nie figuruje w składzie zarządu [...]. Skarżący podniósł, że pismo to jest zatem wystąpieniem osoby prywatnej i nie korzysta z domniemania zgodności z prawdą zawartych w nim twierdzeń. Ustalenia organu w zakresie wynikającym z przedmiotowego pisma są bardzo ogólnikowe i nie poparte stosownymi dowodami. Organ ani nie przeprowadził wizji lokalnej (mimo, że poprzednio rozpoznając sprawę uznał to za konieczne), ani nie zażądał od P. dokumentacji i wyników badań i analiz (raporty z nasłuchów), ani dokumentów źródłowych pozwalającej na wysnucie wniosków co do faktycznego przebywania na działce [...] stwierdzonych gatunków oraz rzeczywistego wpływu zabudowy mieszkalnej na dalsze przebywanie stwierdzonych gatunków w rezerwacie. Ponadto, skarżący podniósł, że ustalenie badających z P. z 2009 i 2010 są niepełne i nieaktualne. Ustalenia te z upływem czasu mogą się zmienić i nie mogą być podstawą postanowienia wydanego w 2014 r.
Zdaniem skarżącego niepoparta niczym jest teza o pogorszeniu warunków w sąsiednich siedliskach (w stosunku do działki [...]) poprzez zwiększenie emisji światła w nocy, penetracji terenu przez zwierzęta domowe, powstanie infrastruktury, oddziaływanie akustyczne podczas budowy i związane z użytkowaniem. Wnioski te są oderwane od tej okoliczności, że z otuliną graniczy droga wojewódzka i powiatowa, intensywnie użytkowana jako drogi dojazdowe do miejscowości K., D., S.. Ponadto na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] graniczących z otuliną zabudowa mieszkaniowa i gospodarcza obecna jest od wielu lat i istotne było poddanie analizie działek z nim sąsiadujących, a znajdujących się na terenie otuliny, aby móc stwierdzić, czy obecność człowieka i jego codziennej działalności faktycznie zagraża rezerwatowi.
Niezrozumiałe dla skarżącego, jest zatem bazowanie przez organ tylko na wiedzy i doświadczeniu pracowników P., których kwalifikacji i metodologii nie sprawdzono.
Ponadto skarżący wskazał, że argumentem przemawiającym za dopuszczalnością zabudowy otuliny może być treść § 53 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wynika z niego, że - co do zasady - ustawodawca dopuścił zabudowę mieszkaniową otuliny nawet przekraczającą powierzchnię 0,5 ha. Wymaga ona jednak sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, aby nałożyć na inwestora stosowne obowiązki, które pozwolą nie naruszyć form ochrony przyrody.
Skarżący dodał również, że obecne użytkowanie działki nr [...] polega na intensywnej eksploatacji rolniczej z użyciem ciężkiego sprzętu. Jeśli tego rodzaju ingerencja w teren otuliny na odstraszyła stwierdzonych gatunków, to tym bardziej nie odstraszy ich zwykłe siedlisko i związana z tym obecność człowieka.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym
z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowa budynku gospodarczego na działce
nr [...] położonej w miejscowości K., gmina S., z uwagi na położenie terenu planowanej inwestycji położony w otulinie rezerwatu przyrody "[...]".
Postępowanie w przedmiocie uzgodnień, o których mowa w art. 60 ust. 1 w związku art. 53 ust. 4 u.p.z.p. dokonuje się w trybie określonym w art. 106 k.p.a. Organ administracji prowadząc postępowanie zobligowany jest również do stosowania innych przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Tym samym organ ma podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zgodnego z rzeczywistością oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ kierując się zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. określa zakres postępowania dowodowego i w miarę potrzeby ma możliwość jego rozszerzenia, a także ma możność swobodnej oceny uzyskanych w tej drodze dowodów.
Kierowanie się przy wydaniu rozstrzygnięcia zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. obligują organ do wydania orzeczenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowaniu, który musi odpowiadać na wątpliwości strony, zwłaszcza gdy ma miejsce negatywne załatwienie sprawy. Ma to o tyle istotne znaczenie, że w sytuacji gdy strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem to, w razie kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej, materiał musi dawać przekonanie kontrolującemu
o słuszności zaskarżonego aktu. Motywy rozstrzygnięcia muszą być zatem tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu (art. 8 k.p.a.). Opieranie się natomiast na ustaleniach faktycznych, znajdujących wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, lecz niekompletnych i nieaktualnych uznać należy za dowolność organu w zakresie oceny dowodów, a to stanowi naruszenie zasady swobody oceny dowodów (art. 80 k.p.a.)
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd
w składzie orzekającym stwierdził, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prowadząc postępowanie naruszył przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a
w konsekwencji wydał rozstrzygnięcie w oparciu o niekompletny materiał dowodowy.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, co zaakcentował również Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w zaskarżonym postanowieniu, że na terenie otuliny rezerwatu, gdzie ma być realizowana planowana inwestycja, nie ma generalnego zakazu budowy lub przebudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych. Zakaz taki, stosownie do treści art. 15 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, dotyczy rezerwatu przyrody. Otulina ma charakter buforowy w stosunku do samego rezerwatu i służy jego zabezpieczeniu przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Zagospodarowywanie nieruchomości
w obrębie otuliny rezerwatu przyrody wymaga zatem oceny czy w ten sposób nie dojdzie do zniweczenia celu otuliny lub cel ten zostanie znacznie ograniczy. Innymi słowy, przedmiotem rozważenia przez organ powinno być ustalenie, zgodnie
z przepisami prawa, czy zagospodarowanie terenu w obrębie otuliny, poprzez budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego, naruszy lub nie cel w jakim ustanowiono otulinę rezerwatu przyrody. Zdaniem Sądu w kontrolowanym postępowaniu uzgodnieniowym organ tego nie uczynił.
Kluczowym i jedynym dowodem w sprawie było pismo P. Biuro Regionalne
w O. z [...] grudnia 2012 r. będące uszczegółowieniem pisma z [...] maja 2011 r.
W ocenie organu pismo z [...] grudnia 2012 r. stanowiło opinię w zakresie awifauny występującej na terenie działki, obręb K., gmina S.. Z treści tego pisma wynika, między innymi, że w oparciu o obserwacje ornitologiczne prowadzone w rezerwacie "[...]" przez pracowników, członków i sympatyków ww. [...] (od 2008 roku) oraz członków i sympatyków G. oraz N. (w latach 2004-2009) ustalono, że otulina rezerwatu, w tym także przedmiotowa działka jest siedliskiem lęgowym
i żerowiskiem dla określonych gatunków ptaków. Z kolei, utworzone w zachodniej części działki rozlewisko wykorzystywane jest w trakcie migracji przez liczne ptaki siewkowe oraz kaczki.
Zgodzić się należy z zarzutem skargi, że okoliczności wskazane w ww. piśmie nie zostały udowodnione. Pismo nie można uznać za opinię biegłego (biegłych), gdyż nie spełnia wymogów określonych w k.p.a. Podkreślić należy, że przepis art. 75 k.p.a. dopuszcza jako dowód wszystko to, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Mimo, że przepis ten nie określa gradacji dowodów np. ze względu na ich pochodzenie, to przyjąć należy że bardziej realne i obiektywne wydaje się przyjęcie takiego dowodu, który został przeprowadzony wprost przez organ na konkretnej nieruchomości, niż odwołanie się do dowodu pośredniego – w niniejszej sprawie - stanowiska
P. wyrażonego w piśmie z [...] grudnia 2012 r. Jak trafnie wskazał skarżący stanowisko P. nie ma waloru opinii biegłego, lecz walor dokumentu prywatnego. Wartość dowodowa takiego dokumentu wyraża się w tym, że na jego podstawie można jedynie przyjąć, że osoba, która podpisała taki dokument zajęła stanowisko, jakie zostało wyrażone w tym dokumencie. Trudno mówić o domniemaniu prawdziwości informacji w nich zawartych.
W tym miejscu należy przypomnieć, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z [...] października 2014 r. jednoznacznie wskazał, że stanowisko P. zawarte w piśmie z [...] maja 2011 r. nie zawiera wszechstronnego wyjaśnienia i uzasadnienia okoliczności sprawy. Co więcej organ wskazał na niezbędność przeprowadzenia wizji lokalnej terenu planowanej inwestycji oraz terenów sąsiednich oraz wskazał na zakres ustaleń jakie miałyby być poczynione, tj. aktualny stan przyrody w kontekście dotychczasowego zagospodarowania terenu, który faktycznie może wykluczać ten teren jako lęgowy bądź żerowiskowy, oddalenie od granic rezerwatu przedsięwzięcia, a także innych obiektów (dróg i innych zabudowań) co najmniej w kontekście generowanego hałasu. Takiego dowodu nie przeprowadzono.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skoro brak generalnego zakazu zagospodarowania otulin rezerwatu przyrody to organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, w którym ustali czy planowana inwestycja stanowi zagrożenie dla otuliny rezerwatu przyrody. Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne sprawy nie zostały przez organ wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości. Organ przyjął, że otulina rezerwatu przyrody "[...]" jest siedliskiem lęgowym i żerowiskowym dla licznych gatunków ptaków i wobec tego dopuszczenie zabudowy na jej terenie skutkować będzie ograniczeniem celu jej utworzenia, a nawet zapoczątkowaniem procesu jej zabudowy i powstaniem miejscowości. Wniosek taki jest zbyt daleko idący. W zebranym materiale dowodowym nie znajduje potwierdzenia teza, że dotychczasowe przeznaczenie terenu działki nr [...] nie miało i nie ma negatywnego wpływu na rezerwat oraz, że takiego wpływu nie ma pobliska droga wojewódzka. W szczególności nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, że funkcjonowanie drogi wojewódzkiej wywołuje hałas jedynie incydentalnie, podczas, gdy obecność ludzi w związku z zabudową mieszkaniową i gospodarczą będzie źródłem hałasu o charakterze trwałym. Również dotychczasowe przeznaczenie działki tj. rolnicze i jej uprawianie, przy wykorzystaniu ciężkiego sprzętu rolniczego poddaje w wątpliwość rozumowanie organu co do znaczenia przedmiotowej działki dla obecności ptaków, w szczególności ich siedlisk
i negatywnego wpływu na ich obecność planowanej inwestycji. W ocenie Sądu natężeniu ruchu na drodze wojewódzkiej może być źródłem znacznie większego hałasu niż obecność kilku osób na zabudowanej działce. Brak również dowodów, które uzasadniałyby stwierdzenie, że zmiana funkcji przedmiotowej działki z funkcji rolniczej na osadniczą (mieszkaniową) wpłynie na zmiany środowisku przyrodniczym rezerwatu i zmiany te będą niekorzystne. Wobec niedopuszczalności zabudowy przedmiotowej działki znajdującej się na terenie otuliny, w konsekwencji skutkującej ograniczeniem prawa własności właściciela, organ zobowiązany był w świetle art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby wykazać, że w niniejszej sprawie interes społeczny rozumiany jako ochrona przyrody otrzymuje prymat nad interesem strony, a pogodzenie tych interesów jest niemożliwe.
Mając na powyższe Sąd uznał, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie.
W związku z tym, że stwierdzone uchybienia mają charakter proceduralny, Sąd za niezasadne uznał odnoszenie się do zarzutów skargi w kontekście naruszenia przepisów prawa materialnego.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po doręczeniu prawomocnego wyroku w niniejszej sprawie, ponownie rozpatrzy sprawę z uwzględnieniem wyżej wskazanych uwag. Następnie uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskaże fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło