IV SA/Wa 1252/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-07
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Jakub Linkowski, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy R. K. spełnia przesłanki do nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany w Polsce, biorąc pod uwagę jego sytuację w kraju pochodzenia i powiązania rodzinne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo. Skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej, a jego obawy dotyczące powrotu do kraju pochodzenia opierają się na niezweryfikowanych przesłankach i mają charakter ekonomiczny, a nie polityczny. Nie stwierdzono również przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej ani zgody na pobyt tolerowany.Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Polsce, wskazując na obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia ze względu na powiązania rodzinne z osobą zaangażowaną w działalność opozycyjną. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i orzekł o wydaleniu. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewykazanie inicjatywy dowodowej i błędną ocenę sytuacji w kraju pochodzenia. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności do udzielenia zgody na pobyt tolerowany - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 roku decyzją nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił Panu R. K. nadania statusu uchodźcy w rozumieniu Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28.7.1951 r. oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców, sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31.1.1967 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119 poz. 515 i 517); udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł o jego wydaleniu wobec niestwierdzenia przesłanek uzasadniających udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja ta odnosiła się także do M. K. (żony) i A. K. (córki).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Pan R. K. nie spełnia przesłanek, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców oraz nie może być on objęty żadną formą ochrony międzynarodowej.
Pan R. K., złożył do Rady do Spraw Uchodźców, odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że podczas jego pobytu w Polsce pogorszyła się sytuacja w jego kraju pochodzenia; wskazał na zakres działalności sądów oraz aresztowania osób kontestujących sposób sprawowania władzy [...]. Jednocześnie podkreślił, że brak formalnych działań ze strony władz nie oznacza rzeczywistego braku zagrożenia - odwołujący stwierdził, że może być straszony fikcyjnym oskarżeniem i być może brak działań przeciwko niemu wynika z zamiaru uśpienia jego czujności. Pan R. K. zadeklarował, że podczas jego nieobecności funkcjonariusze struktur siłowych nawiązywali kontakt telefoniczny z jego krewnymi próbując ustalić jego miejsce pobytu.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r. Nr [...] Rada do Spraw Uchodźców po rozpatrzeniu odwołania R. K. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy wskazano, że w dniu 13 października 2010 r. Pan R. K. — obywatel [...], deklarujący narodowość [...], złożył wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy w Polsce; wniosek obejmował jego bliskich. W uzasadnieniu Cudzoziemiec wskazał, że w kraju pochodzenia był obiektem zainteresowania służb siłowych - wynikało to z pokrewieństwa z osobą zaangażowaną w opozycyjną działalność polityczną która wyemigrowała z terytorium [...]. Ponadto
1
Wnioskodawca ocenił, że był osobą prześladowaną w kraju pochodzenia i poddawaną przemocy o charakterze psychicznym- kierowano pod jego adresem groźby oraz go szantażowano. Pan R. K. mieszkał na terytorium [...], w miejscowości H.; od 2004 roku zatrudniony był na stanowisku zastępcy dyrektora w prywatnym przedsiębiorstwie. Jest żonaty i zadeklarował wykształcenie wyższe.
W dniu [...] lutego 2012 roku decyzją nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić nadania Panu R. K. statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej, a ponadto orzekł o jego wydaleniu wobec niestwierdzenia przesłanek uzasadniających udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozpatrując odwołanie Pana R. K., złożone od powyższej decyzji Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że Cudzoziemcowi może zostać nadany w Polsce status uchodźcy, jeżeli spełnia on warunki do uznania za uchodźcę określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim. W świetle art. 1 A wspomnianej Konwencji, nadanie statusu uchodźcy byłoby uzasadnione w razie stwierdzenia, że w kraju pochodzenia osoba ubiegająca się o ten status jest narażona na prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo też byłaby zagrożona takim prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia.
Motywując wniosek o nadanie statusu uchodźcy, Cudzoziemiec oświadczył, że opuścił kraj pochodzenia ze względu na polityczne prześladowania, które wynikały z pokrewieństwa z Panią K. B., której mąż kontestował władze [...] i prowadził działalność opozycyjną co w konsekwencji doprowadziło do tego, iż zmuszeni zostali do emigracji. Pan R. K. zadeklarował, że był często wzywany na milicję - podczas wywiadów starano się ustalić miejsce pobytu siostry i szwagra. Cudzoziemiec zadeklarował także, iż po eksplozji ładunku w 2008 roku znalazł się w gronie osób podejrzanych; był inwigilowany w tej sprawie. W dniu 27 września 2010 roku telefonowano do Cudzoziemca z [...] — wówczas podjął decyzję o emigracji z kraju pochodzenia. Pan R. K. nie brał udziału w działaniach wojennych; odbył zasadniczą służbę wojskową w jednostkach powietrznych, a następnie artyleryjskich w latach [...]. Podkreślono, że Cudzoziemiec oświadczył, że nie był zatrzymany na terytorium kraju pochodzenia.
Jednocześnie prowadzono wobec Pana R. K. postępowanie związane z podejrzeniami w związku z eksplozją [...].
W dniu [...] lutego 2011 r. z Panem R. K. przeprowadzono wywiad statusowy w znanym mu języku [...]. Cudzoziemiec scharakteryzował w nim swoją sytuację w kraju pochodzenia. Pan R. K. poinformował o okolicznościach ekspatriacji z regionu pochodzenia, wskazując, że kraj pochodzenia opuścił po otrzymaniu wezwania do stawienia się w [...] na rozmowę. Rozmowę telefoniczną z funkcjonariuszem odbył [...] września 2010 roku. Pan R. K. był wezwany przez funkcjonariusza [...] -wezwanie dotyczyło sprawy z 2008 roku. Wówczas także Strona była wzywana przez tego samego funkcjonariusza do [...]. Cudzoziemca wypytywano wtedy o męża rodzonej siostry, który był [...] aresztowany. Osoba, o którą pytano – [...] był szefem fundacji wspierającej osoby ubogie. Zajmował się także działalnością komercyjną. [...] postawiono mu zarzuty o nielegalną działalność gospodarczą. Po okazaniu odpowiednich dokumentów został zwolniony. Pan [...] wyemigrował do [...], a następnie do Polski. Na terytorium RP uzyskał ochronę międzynarodową (zgodę na pobyt tolerowany). Zdaniem Pana R. K. zarzuty wynikały z profilu działalności organizacji charytatywnej - przekazywał informacje "niewygodne" dla władz i ogólnie jego działalność nie była akceptowana przez reżym [...]. Pan R. K. poznał Pana [...], podczas zawierania związku małżeńskiego z jego siostrą. Cudzoziemiec odbywał wówczas służbę wojskową. Wcześniej widzieli się raz. Kolejne spotkanie nastąpiło dopiero w 2007 roku na terytorium Polski podczas odwiedzin. Pan R. K. obawiał się rozmów telefonicznych podejrzewając podsłuch [...]. Podczas przesłuchania [...] w 2008 roku starano się uzyskać od Cudzoziemca informację o miejscu pobytu Pana [...], ponieważ Strona nie chciała udzielić tych informacji była zastraszana. Pan R. K. oświadczył, że w 2008 roku, latem, nastąpiła w [...] eksplozja, natomiast on [...] posiadał garaż. Mógł zostać uznany za podejrzanego, a nawet oskarżonego.
W dalszej części wywiadu Strona wspomniała o różnych dylematach, które wynikały z sugestii poczynionych przez funkcjonariusza [...]. W ocenie Cudzoziemca nie nastąpiło zamknięcie sprawy [...]. W 2009 roku władze [...] wystąpiły z wnioskiem o [...]. Pan R. K. poinformował funkcjonariusza [...], że podróżował do Polski w celu spotkania się z siostrą i szwagrem. Szczegółowo opisał kontakty z przedstawicielami [...]. Pan R. K. ocenił, że kraj pochodzenia opuścił bez problemów, choć stwierdził, że celowo funkcjonariusz graniczny długo sprawdzał dokumenty. Cudzoziemiec obawia się reemigracji ze względu na ryzyko oskarżenia o dokonanie przestępstwa (fikcyjne). Strona uważa, że fałszywy proces nie jest wykluczony, a kolejną osobą do oskarżenia będzie jego żona.
Wskazano, że Pan R. K. od 2007 roku [...] przebywał na terytorium RP w odwiedzinach u Państwa [...] - nie miał problemów z przekraczaniem granicy. Wezwania Cudzoziemca do [...] nie były potwierdzane dokumentem o charakterze pisemnym, dokonywano ich telefonicznie.
W ocenie organu na podstawie analizy zgromadzonych w postępowaniu materiałów (stenogramy wywiadów, wniosek o nadanie statusu uchodźcy, a także pozostałe materiały - także Państwa [...]), Pan R. K. nie może zostać uznany za osobę prześladowaną w kraju pochodzenia. Rada nie uznaje za udowodnione, aby faktycznie Cudzoziemiec mógł czuć się zagrożony ze względu na wskazane okoliczności. Oświadczenia Strony dotyczące jej sytuacji w kraju pochodzenia nie stanowią przesłanki ujętej w Konwencji Genewskiej. Opisywane zdarzenia w kwestii rzeczywistego zagrożenia bezpieczeństwa są niewiarygodne i nie dowodzą prześladowania w kraju pochodzenia. Oświadczenia Pana R. K. dotyczące jego problemów, których przesłanką było prześladowanie w kraju pochodzenia budzą liczne wątpliwości. Swą decyzję Rada do Spraw Uchodźców oparła o posiadane źródłach informacji o sytuacji w kraju pochodzenia Cudzoziemca. W ich świetle można zgodzić się z Panem R. K., że [...], natomiast nie ma podstaw do twierdzenia, że w 2011 roku masowo aresztowano wszystkich niewygodnych [...] ludzi (...) którzy choćby minimalnie nie zgadzają się z obecną władzą. Stwierdzenie to jest nadmiernie ogólnikowe. Cudzoziemiec zapewne chciał podkreślić dotkliwość [...], niemniej jednak populacja osób kontestujących "choćby minimalnie" obecną władzę jest znacznie większa niż grupa osób — w mniej lub bardziej dotkliwy sposób, represjonowana przez władzę.
Podkreślono, że Pan R. K. niesłusznie obawia się zarzutów w związku z postępowaniem w sprawie Pana [...]. Cudzoziemiec oświadczył, że [...], co oznacza, że ma
4
świadomość o kraju pobytu Pana [...]. Nie wiadomo jednak co miałoby wynikać ze znajomości dokładnego miejsca pobytu Pana [...]? Niezależnie od aktualnego miejsca pobytu Cudzoziemca władze [...] nie mają wpływu na jego sytuację. W tym kontekście można wykluczyć ewentualne zagrożenie Pana R. K. w przypadku reemigracji do kraju pochodzenia. Strona podaje informacje, które z oczywistych przyczyn są trudne do zweryfikowania, natomiast deklarowane związki pomiędzy poszczególnymi zdarzeniami wydają się mało prawdopodobne. Próby ustalenia miejsca pobytu Pana R. K. podejmowane przez funkcjonariusza [...] nie pozwalają na jednoznaczne wywiedzenie z tego faktu zagrożenia dla bezpieczeństwa. Cudzoziemiec wyraża obawę, ale jednocześnie podstawa na której opiera swój pogląd jest wątpliwa. Próba nawiązania kontaktu nie może zostać automatycznie uznana, za dowód na zamiar dokonania prześladowania. Podkreślono, że wobec Pana R. K. nie podejmowano brutalnych działań o charakterze prześladowczym. Cieszył się on dobrą sytuacją w kraju pochodzenia - w tym, jak sam podkreślał wyjątkowo dobrą sytuacją materialną. Władze nie podjęły żadnych działań przeciwko Cudzoziemcowi, które godziłyby w jego bardzo dobrą sytuację materialną - nie został pozbawiony zatrudnienia, nie przejęto jego majątku - a nawet miał otrzymać mieszkanie. Wreszcie, co istotne - Pan R. K. cieszył się nieskrępowanym prawem do przemieszczania się - podróżował [...] i wielokrotnie do Polski, gdzie odbywał spotkania rodzinne z emigrantami ubiegającymi się o nadanie statusu uchodźcy w Polsce. Z tego powodu nie podjęto wobec Cudzoziemca żadnych działań prześladowczych - a podróże te odbywały się w ciągu kilkudziesięciu miesięcy.
W ocenie Rady przedstawione w odwołaniu okoliczności nie zasługują na uwzględnienie natomiast Rada przyjmuje, że zasadniczą przesłanką do ekspatriacji Pana R. K. i jego bliskich były czynniki ekonomiczne. Cudzoziemiec podczas wielokrotnych pobytów na terytorium RP miał możliwość rozeznania w sytuacji materialnej. Wskazana przez stronę sytuacja materialna w kraju pochodzenia jest wprawdzie relatywnie bardzo dobra, jednocześnie w porównaniu z możliwościami ekonomicznymi w Polsce, gorsza i to zdaniem Rady przesądziło o podjęciu decyzji migracyjnej. Aktualne informacje na temat sytuacji w kraju pochodzenia Wnioskodawcy zgromadzone na potrzeby rozpoznania sprawy Wnioskodawcy pozwalają stwierdzić, że nie istnieje realne zagrożenie bezpieczeństwa Pana R. K. w przypadku reemigracji; nie ma przeszkód w powrocie Cudzoziemca do kraju (Materiały źródłowe Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców; Ośrodka Studiów Wschodnich oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP, vide k. 100-157).
W ocenie Rady wskazywane przez Wnioskodawcę okoliczności związane z obawami i poczuciem braku bezpieczeństwa nie mogły stanowić kluczowej przesłanki do emigracji z kraju pochodzenia. Wyjazd Cudzoziemca do Polski, nie wiązał się z zamiarem poszukiwania skutecznej formy ochrony międzynarodowej, chociaż Pan R. K. owe okoliczności wskazał w swoich oświadczeniach. Bez wątpienia istotną przesłanką do ekspatriacji Wnioskodawcy była sytuacja osobista oraz materialna w kraju pochodzenia związana z zaspokojeniem potrzeb gospodarstwa domowego. Zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i w złożonych w czasie wywiadu oświadczeniach, Pan R. K. nie przedstawił przekonywujących okoliczności, które mogłyby świadczyć o prześladowaniu lub uzasadniałyby obawę przed takim prześladowaniem z powodu rasy, religii, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Wskazywanie na jakiekolwiek naruszenie obowiązujących przepisów w zakresie ochrony międzynarodowej — w przypadku Wnioskodawcy, nie znajduje uzasadnienia.
Ponadto art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP stanowi, że Cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy reemigracja może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy (orzeczenie kary śmierci i wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie traktowanie lub karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego) i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Przywołane powyżej informacje nie wskazują, aby istniało ryzyko związane z reemigracją Pana R. K. (Materiały źródłowe Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców; Ośrodka Studiów Wschodnich oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP, vide k. 100-157). Ustalenia w sprawie zostały podjęte także z wykorzystaniem powszechnie akceptowanych i uznanych źródeł informacji. Ich analiza nie wskazuje, aby sytuacja w kraju pochodzenia Cudzoziemca mogła ważyć na jego faktycznym poczuciu bezpieczeństwa, a także iż władze kraju pochodzenia
6
mogłyby uznać Wnioskodawcę za osobę wobec której podjęłyby działania o charakterze prześladowczym. Wskazane przez Pana R. K. okoliczności mają charakter materialny. Tym samym należy uznać, że nie występują podstawy do udzielenia Panu R. K. ochrony uzupełniającej na terytorium RP. Zgodnie z art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, Rada do Spraw Uchodźców, jako organ rozpoznający w II instancji sprawę w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy rozważyła także, czy nie zachodzą przesłanki do udzielenia Panu R. K. zgody na pobyt tolerowany w RP. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, należy stwierdzić, że nie zaistniała także żadna z przesłanek opisanych w art. 97 pkt. 1, a więc nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że w kraju pochodzenia mogłoby być zagrożone prawo Pana R. K. do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, że mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.). Postępowanie nie wykazało także, by zaistniała którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 97 pkt 2-4 ustawy.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. K. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie art. 77 §1 kpa, art. 80 kpa przez przyjęcie, iż skarżący nie spełnia przesłanek do objęcia go ochroną przewidzianą w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. (Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1472) w sytuacji, gdy wydalenie R. K. z terytorium RP spowoduje zagrożenie dla jego wolności i bezpieczeństwa osobistego, co skutkować winno udzieleniem jemu przynajmniej zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP;
2. naruszenie art. 77 §1 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw, z art. 84 §1 kpa przez niewykazanie inicjatywy dowodowej w przedmiocie dołączenia jako dowodu akt sprawy [...] ( sprawa Sądu Okręgowego [...] Wydział Kamy y W. sygn. akt [...]), gdzie poddawana analizie była okoliczność prześladowania politycznego rodziny [...].
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] i poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...]. zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych;
Jednocześnie wniesiono o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu R. K. z terytorium RP do czasu rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi oraz zażądanie od Sądu Okręgowego [...] Wydział Kamy w W. [...] akt sprawy [...] sygn. akt [...] i dołączenie ich do akt niniejszego postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, iż organ II instancji w ogóle nie wziął pod uwagę stanu przestrzegania praw człowieka na terytorium [...] uznając, iż głównym powodem wyjazdu R. K. były czynniki ekonomiczne. Tymczasem zgodnie z Raportem Rocznym [...] ograniczenia wolności słowa, zgromadzeń i zrzeszania się przybrały na sile w ciągu ostatniego roku jako reakcja na społeczne niepokoje wywołane pogarszająca się sytuacją ekonomiczną. Dnia [...] czerwca 2011 r. [...] wyraziła swoje zaniepokojenie publicznie potępiając akty łamania praw człowieka, jakich znaczną liczbę zaobserwowano [...]. Również relacje z Unią Europejską uległy pogorszeniu. Zaakceptowane przez parlament w październiku poprawki do ustawy o zgromadzeniach znacznie ograniczają możliwość organizacji jakiejkolwiek akcji - każde zgromadzenie mające na celu wyrażenie publicznie w sposób bierny lub czynny poglądów społeczno - politycznych jest zakazane bez uprzedniej zgody odpowiednich władz. Przeprowadzane [...] spotkały się z brutalną reakcją służb siłowych - ponad 2000 uczestników zostało aresztowanych, część z nich doświadczyła przemocy. Więźniom sumienia - takim jak liderzy opozycji aresztowani w pokojowej demonstracji [...] w grudniu 2010 r. - utrudniano dostęp do pomocy prawnej, spotkania z adwokatami nie odbywały się na osobności. Co więcej, część prawników reprezentujących opozycjonistów została pozbawiona prawa do wykonywania zawodu. Zgodnie z danymi prezentowanymi przez Departament Stanu USA w Raporcie na temat przestrzegania praw człowieka w 2011 r. w części dotyczącej [...] (www.ecoi.net/locallinkl217683/3243 13 en.html) zaobserwowano, iż policja posuwa się do niesłusznego oskarżenia osób niewinnych o popełnienie przestępstw w celu ich złamania i nakłonienia do skierowania oskarżeń przeciwko innym. Pozwała to na produkowanie fałszywych świadków, którzy służą władzom w walce z przeciwnikami obecnego systemu. Niezależność sądownictwa jest gwarantowana konstytucyjnie, jednak rzeczywistość znacznie odbiega od założeń. Korupcja, nieefektywność, upolitycznienie mocno wpływają na kondycję władzy sądowniczej. Prokuratura i sądy doprowadzają do skazań niewinnych osób opierając się na sfabrykowanych dowodach, wyrok zależy głównie od reprezentowanej przez oskarżonego opcji politycznej i nastawienia lokalnych przedstawicieli władz dyktujących rozstrzygnięcia. Choć teoretycznie prawo przewiduje domniemanie niewinności, praktycznie media kontrolowane przez władzę, zależność sądownictwa oraz ograniczenie prawa do samoobrony powodują, że ciężar dowodu jest przerzucany na oskarżonego. Warto przywołać przykład [...]. Sposób przeprowadzenia [...] ukazuje wszelkie braki w ochronie praw człowieka [...] i jak bardzo pojedyncza jednostka jest bezbronna wobec aparatu państwowego. Jak donosi [...], najprawdopodobniej skazani byli torturowani w celu zmuszenia do składania obciążających siebie samych zeznań, nie znaleziono żadnych dowodów bezpośrednio łączących ich z zamachami. Wypowiedzi wielu ekspertów nie pozostawiają wątpliwości, że [...] nie byliby w stanie [...]. Mimo to [...].
W związku z powyższym, nie sposób się zgodzić z organem II instancji, iż skarżący nie wykazał aby obawa przed prześladowaniem [...] była uzasadniona.
Rada do Spraw Uchodźców nie nadała również należytej rangi sprawie [...], który był w strefie zainteresowań [...] a jego interesy szkodziły bezpośrednio firmom [...]. Organ II instancji miał możliwość sięgnięcia po akta sprawy Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Karny sygn. akt [...] i przeprowadzić z nich dowód w szczególności, iż dowód ten dotyczył istoty sprawy. [...] stał na czele[...] a jednocześnie był przedsiębiorcą. Na podstawie sfabrykowanych dowodów władze [...] próbowały zarzucić mu, że prowadzi działalność gospodarczą niezgodnie z przepisami prawa. Dlatego też wyjechał on do [...] a następnie do Polski, gdzie udzielono mu zgody na pobyt tolerowany a następnie ochrony uzupełniającej. [...]. Działalność [...] nie była zgodna z polityką prowadzoną przez władze [...] i dlatego jego rodzina (w tym skarżący) pozostawała w sferze zainteresowań [...].
Biorąc pod uwagę powiązania rodzinne skarżącego z [...] jak również zainteresowanie ze strony [...] związane z [...] istnieje duże prawdopodobieństwo, że na terenie [...] byłaby zagrożona wolność i bezpieczeństwo osobiste R. K. Z tego też względu władze polskie winny udzielić skarżącemu przynajmniej zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administarcyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, zaś na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012r. Sąd postanowił nie przeprowadzić dowodu z akt postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Okręgowym [...] Wydział Kamy w W. sygn. akt [...] sprawa dot. Ul[...] czego domagał się skarżący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Dz.U.2009 Nr 189, poz.1472 ze zm.)- cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych iub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.). Uregulowanie to zawiera zamknięty katalog przyczyn, które uzasadniają nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba - jak wskazane zostało w Podręczniku "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.
Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie są prawidłowe i uzasadniają wydanie zaskarżonych decyzji.
Na materiał dowodowy w sprawie składają się przede wszystkim oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku statusowym, zeznania złożone podczas przesłuchania w dniu [...] lutego 2011 r. Uzupełnieniem tych wypowiedzi są materiały dotyczące kraju pochodzenia oraz sytuacji w [...] szczegółowo wymienione w uzasadnieniach decyzji organu I i II instancji.
Odnosząc się do oświadczeń skarżącego złożonych w trakcie procedury uchodźczej stwierdzić należy, że nie wykazał on faktów czy okoliczności, które mogły uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem z przyczyn określonych w konwencji genewskiej co zasadnie doprowadziło organy obu instancji do wniosku, iż skarżący nie spełnia przesłanek warunkujących nadanie mu statusu uchodźcy. Zauważyć bowiem należy, że skarżący we wniosku statusowym nie zadeklarował członkowstwa w żadnej z partii politycznych, organizacji religijnych, etnicznych lub społecznych. Oświadczył też, że nie brał udziału w działaniach wojennych, nie był zatrzymany ani aresztowany, nie toczy się przeciwko niemu żadne postępowanie sądowe, nie został też skazany wyrokiem sądu. Wskazał zaś, że obawia się powrotu [...] z uwagi na możliwość pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej za czyn bądź czyny, których nie popełnił ([...]), a które mogą być mu przypisane na podstawie okoliczności bardzo ogólnych ([...], dostęp do garażu), zaś motywem działania władz [...] ma być jego odmowa podjęcia współpracy mającej polegać na dostarczaniu im (konkretnie funkcjonariuszom [...]) informacji na temat siostry, Pani [...], oraz jej męża, Pana [...].
Orzekające w sprawie organy, zbadały także, wbrew zarzutom skargi okoliczności spraw dotyczących w/w członków rodziny skarżącego i wskazały, że decyzjami z 2004r. odmówiono im nadania statusu uchodźcy oraz udzielono zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej . W związku z nie wniesieniem odwołania od z tych decyzji obie z nich stały się decyzjami ostatecznymi z upływem 14 dni od ich doręczenia. Na mocy art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 70, poz. 416) obie przedmiotowe decyzje w dniu [...] maja 2008 r. stały się z mocy prawa decyzjami o udzieleniu ochrony uzupełniającej. Podkreślono przy tym, że orzekający wówczas organ uznał, że [...] był przedmiotem zainteresowania [...] organów władzy publicznej, w związku z ustaleniem jego powiązań z urzędnikami [...] oraz ze swoistym przenikaniem się "stref wpływów" grup funkcjonariuszy publicznych co z kolei uzasadniało przyjęcie, że w jego przypadku (a analogicznie również jego żony) istniało realne zagrożenie naruszenia przez [...] art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 234 ze zm.), statuującego prawo do rzetelnego procesu sądowego. Powyższe zaś uzasadniało wydanie w/w decyzji o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organy podkreśliły jednak, iż ani siostra Wnioskodawcy, ani jego szwagier, nie są osobami zagrożonymi prześladowaniami na tle politycznym, a tym samym - z uwagi na pokrewieństwo i powinowactwo z w/w Cudzoziemcami - również w stosunku do skarżącego może być mowy o prześladowaniu na tle politycznym. Ponadto, jak słusznie zauważyły organy skarżący nie wskazał, że takowe poglądy posiada. Nie przynależał on bowiem do żadnej partii politycznej, jak również do jakiejkolwiek organizacji o charakterze społecznym, kulturalnym etnicznym czy religijnym. Nie podejmował również żadnych działań wskazujących na przekonania polityczne krytyczne wobec władz kraju pochodzenia.
W ocenie Sądu słusznie także orzekające w sprawie organy wywiodły opierając się o informacje własne w postaci odpowiedzi Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. (akta sprawy, k. 117— 121) oraz z dnia [...] czerwca 2011 r. (akta sprawy, k. 113 - 116), że skarżący nie może w sposób uzasadniony obawiać się prześladowań polegających na wymierzeniu mu niesłusznie odpowiedzialności karnej za czyny związane [...]. Jak wynika bowiem z powyższych informacji iż jakkolwiek władze [...] potraktowały ówczesne śledztwo jako pretekst do podejmowania działań [...], to pewne niedogodności polegające na konieczności poddania się czynnościom śledczym dotknęły bardzo dużą grupę obywateli [...] ( ściągnięto odciski palców od 1,3 min osób, przesłuchano znaczną liczbę osób). Działania wykraczające poza zakres dopuszczalnych metod śledczych dotyczyły jednak aktywistów partii politycznych i organizacji społecznych tworzących [...]. Podkreślenia wymaga, iż w świetle odpowiedzi Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC nr [...] z dnia [...] października 2011 r. (akta sprawy, k. 157) brak jest informacji na temat tego, że skarżący jest obecnie poszukiwany przez organy [...].
Sąd nie uwzględnił także zarzutu dotyczącego naruszenia przez orzekające organy art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, organy uwzględniły obecną sytuację polityczną w kraju pochodzenia skarżącego, w tym dotyczącą zwiększonego poziomu represji funkcjonariuszy [...] służb państwowych wobec [...] i słusznie wskazały, że nie mają one znaczenia w sprawie skarżącego, bowiem od października 2010 r. przebywa on na stałe poza [...]. Ponadto, jak wynika z ustaleń faktycznych w sprawie - nie ma on powiązań z aktualną [...] skutkującym możliwością przypisania mu [...] (na podstawie fałszywych dowodów) czynów popełnionych za granicą a związanych z [...].
W konkluzji stwierdzić należy, iż słusznie orzekające w sprawie organy uznały, iż ocena całokształtu zebranego w postępowaniu materiału dowodowego nie daje podstaw do podnoszenia, że Pan R. K. mógłby, w sposób zasadny, obawiać się prześladowania ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Powyższe okoliczności w pełni uzasadniają, w ocenie Sądu, stanowisko orzekających w sprawie organów, iż skarżący nie spełnia warunków określonych w art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie wobec czego nie można go uznać za uchodźcę w rozumieniu Konwencji Genewskiej, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. Powodem wyjazdu z kraju pochodzenia nie była bowiem uzasadniona obawa przed prześladowaniem, lecz chęć zamieszkania w bezpieczniejszym miejscu. Podkreślić jednak należy, że nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia, ani stan postrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istnienie uzasadnionej obawy prześladowania osoby ubiegającej się o nadanie statusu uchodźcy (por. wyrok NSAz dnia 6 maja 1998 r., sygn. akt V SA 1765/97).
Za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego
- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Organy prawidłowo uznały, iż w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie.
Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany wskazać należy, iż zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę oraz udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1a, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
- mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
- naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989r, (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.
Mając na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania, wbrew zarzutom skargi, Sąd uznał, że organ prawidłowo przyjął, iż skarżący nie uwiarygodnił, że ze względu na swoje działania, powiązania rodzinne byłby w konsekwencji [...] narażony na ww. naruszenia praw człowieka.
Sąd nie podzielił również zarzutów dotyczących naruszenia powołanych w skardze przepisów k.p.a., uznając, że sprawa została rozpatrzona z dużą wnikliwością, materiał został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie i skonfrontowany był z rzetelną i pogłębioną wiedzą o sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego, w toku postępowania szeroko i trafnie odniesiono się także do podnoszonych przez skarżącego kwestii związanych z jego powiązaniem rodzinnym z Państwem [...] i ewentualnymi konsekwencjami wynikającymi z tego faktu dla skarżącego. W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie wydane zatem zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów. Czyni to nietrafnymi zarzuty skargi dotyczące naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło