IV SA/Wa 1256/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. L. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji nielegalnie wykonanego urządzenia wodnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. B. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji nielegalnie wykonanego urządzenia wodnego. Po wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, skarżąca uiściła wymagany wpis w dniu 3 lipca 2013 r. Następnie, w dniu 18 lipca 2013 r. skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniosła, że fachowa pomoc pełnomocnika jest niezbędna z uwagi na chorobę [...], gdyż skarżąca nie jest w stanie poradzić sobie sama, a na ustanowienie pełnomocnika jej nie stać. Wskazała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem K. L., pełnoletnią córką J. L. i wnukiem. Jest właścicielką: mieszkania o pow. 60 m2, działki w [...] o pow. 0,44 ha oraz działki w N. o pow. 0,5 ara (z akt administracyjnych sprawy wynika, że działka ta ma pow. 0,0500 ha). W rubryce nr 7.2.1 dotyczącej posiadanych zasobów pieniężnych wpisała: "Kredyty 650 tys. zł", a w rubryce 7.2.2. (przedmioty wartościowe powyżej 3000 euro) wpisała, "sam. osobowy", nie podając marki ani roku produkcji auta. Skarżąca podała, że uzyskuje dochód w wysokości700 zł z tytułu renty, jej mąż 1200 zł ("[...]"), córka korzysta z urlopu macierzyńskiego i uzyskuje dochód w wysokości 900 zł. Pismem z dnia 7 sierpnia 2013 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: a) nadesłanie dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskiwanych przez K. L. i J. L. (np. zaświadczenia wysokości dochodu z zakładu pracy), b) nadesłanie wyciągów z posiadanych przez B. L., K. L. i J. L. wszelkich rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, b) udokumentowanie zobowiązań kredytowych w wysokości 650 000,00 zł, o jakich mowa we wniosku (np. nadesłanie kopii umów kredytowych) i udokumentowanie faktu spłacania zaciągniętych kredytów i wysokości miesięcznych rat, c) udokumentowanie wydatków ponoszonych na utrzymanie, przeciętnie w miesiącu, d) podanie marki i rocznika samochodu, o którym mowa w rubryce nr 7.2.2. formularza PPF Przy piśnie z dnia 21 sierpnia 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżąca nadesłała: - kopie 11 umów kredytowych i umów pożyczek z lat 2011 – 2013 (w tym kredyty związane z działalnością gospodarczą męża skarżącej, kredyty konsumpcyjne), - wyciągi z 4 rachunków bankowych (skarżącej, jej męża oraz córki), - wezwanie do zapłaty i upomnienia dotyczące kredytów na łączną sumę 114 080,37 zł - oświadczenie, ze K. L. posiada samochód [...] wykupiony z [...] SA dnia [...] sierpnia 2012 r. za kwotę 22 685,17 zł netto, zaś wartość ewidencyjna na dzień 31 lipca 2013 r. wynosi 18 527,17 zł. - oświadczenie, że córka J. L. jest pracownikiem firmy [...] K. L., obecnie przebywa na urlopie wychowawczym i od pół roku i otrzymuje świadczenie z ZUS w wysokości 780 zł. - wydruk "Podsumowanie na koniec miesiąca – czerwiec (2013) księga", dotyczące prawdopodobnie – bowiem nie jest to wskazane wprost – dochodów uzyskiwanych przez męża skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Z informacji zawartych w tym dokumencie wynika, że w czerwcu przychody wyniosły 44 206,93 zł, koszty wyniosły 32 116,19 zł, zaś dochód wyniósł 12 090,83 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty, aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. W rozpatrywanej sprawie należy mieć na względzie, że skarżąca już uiściła wpis od skargi w wysokości 200 zł, zatem nie ma przeszkód do nadania sprawie dalszego biegu. Zatem koszty do jakich skarżąca może (choć nie musi) być zobowiązana na kolejnych etapach postępowania to. np. opłata kancelaryjna za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w wysokości100 zł, czy wpis do skargi kasacyjnej – 100 zł. Koszty ustanowienia pełnomocnika wynoszą nie mniej niż 240 zł – tyle bowiem wynosi stawka minimalna dla adwokata w tego typu sprawie (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Oceniając całokształt sytuacji materialnej skarżącej referendarz sądowy doszedł do wniosku, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Przede wszystkim należy podnieść, ze w rubryce nr 10 formularza PPF skarżąca wskazała jako dochód miesięczny brutto męża K. L. kwotę 1200 zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Tymczasem po wezwaniu do udokumentowania dochodu skarżąca nadesłała m. in. wydruk "Podsumowania na koniec miesiąca" za miesiąc czerwiec, z której wynika, że dochód w tym miesiącu wyniósł 12 090,83 zł. Z wyciągu z rachunku bankowego należącego do K. L. [...] wynika, że w dniu 19 lipca 2013 r. na jego konto wpłynęło 79 946,37 zł z tytułu "faktura 237 – holowanie i parkowanie samochodów" z Urzędu Skarbowego w [...], w dniu 23 i 25 lipca 2013 r. z Komendy Wojewódzkiej Policji 3 przelewy na łączną kwotę 1434 zł oraz w dniu 29 lipca 2013 r. 511 zł z Urzędu Skarbowego w [...]. Ponadto skarżąca uzyskuje dochód w wysokości – jak zadeklarowała 700 zł brutto (choć mimo wezwania nie nadesłała dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanego świadczenia) a jej córka korzysta prawdopodobnie z urlopu macierzyńskiego (w formularzu PPF mowa jest o urlopie macierzyńskim, zaś w oświadczeniu nadesłanym 21 sierpnia 2013 r. o urlopie wychowawczym) i uzyskuje świadczenie z ZUS w wysokości 780 zł netto miesięcznie. Jednakże z analizy rachunku bankowego J. L. wynika, że w lipcu 2013 r. na jej konto oprócz świadczenia z ZUS w wysokości 483,60 zł, w dniu 5 lipca 2013 r. wpłynęła kwota 3100 zł tytułem "[...]" ponadto w dniu 5 lipca 2013 r. wpłynęła kwota 950 zł (brak tytułu), w dniu 32 lipca 2013 r. wpłynęło 800 zł (brak tytułu) i w dniu 26 lipca 2013 r. wpłynęło 700 zł (brak tytułu). Zatem w lipcu na konto córki skarżącej wpłynęło łącznie 6 033, 60 zł. Fakt zaciągania kredytów i konieczności ich spłacania (skarżąca nadesłała kopie 11 umów kredytowych zawartych w latach 2011 – 2013 r. oraz 2 upomnienia i 1 nakaz zapłaty zaciągniętej pożyczki) nie stanowi podstawy do uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem co już wielokrotnie było podkreślane w orzecznictwie, zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zaliczają się także koszty sądowe. W rozpatrywanej sprawie zatem skarżąca nie wykazał, że jest osobą ubogą, zasługującą na wyjątkowe potraktowanie polegające na przerzuceniu ciężaru kosztów niniejszego postępowania na Państwo. Należy mieć na uwadze, że skarżąca posiada oprócz mieszkania - działkę w [...] oraz działkę w N. (położoną nad jeziorem [...]). Skarżąca uzyskuje dochód z tytułu renty, który nie jest wysoki, ale pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córką i mężem, którzy także uzyskują dochody. Córka co prawda uzyskuje świadczenie z ZUS w wysokości ok. 780 zł, ale ponadto – jak wynika z wyciągu z rachunku bankowego, na jej konto w miesiącu lipcu (zatem w miesiącu, w którym złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy) wpłynęły dodatkowe środki pieniężne w znacznej wysokości, o czym już była mowa wyżej. Mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą, z której dochód w miesiącu czerwcu – jak wynika przedstawionego przez skarżącą dokumentu – wyniósł 12 090,83 zł. Ponadto skarżąca, mimo wezwania nie wskazała jakie wydatki na utrzymanie ponosi ona i jej rodzina przeciętnie w miesiącu. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, tym samym jej wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.