IV SA/Wa 1257/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Ekologicznego Stowarzyszenia [...] z siedzibą L. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia - oddala skargę - Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził na podstawie art. 134 kpa niedopuszczalność zażaleń złożonych przez G. i J. M., Ekologiczne Stowarzyszenie [...] oraz ,,L." Sp. z. o. o. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie zakładu E. Sp. z o.o. w L.. W uzasadnieniu wskazano, iż z dniem 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Zgodnie z art. 153 ust. 1 powołanej ustawy do spraw wszczętych na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska przed dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Zażalenia zostały wniesione w dniu 20 marca 2009 r. przez Ekologiczne Stowarzyszenie [...] i w dniu 23 marca 2009 r., przez G. i J. M. oraz "L." Sp. z. o. o., a więc już w obowiązującym nowym stanie prawnym, dlatego też w przedmiotowej sprawie miał zastosowanie art. 153 ust. 2 pkt 2 wskazanej ustawy, zgodnie z którym na postanowienia wydane przez wojewodów, marszałków województw, organy inspekcji sanitarnej i dyrektorów urzędów morskich nie przysługuje zażalenie. Wskazano, że powołany przepis nie wymienia literalnie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jednakże mając na uwadze powyższy przepis uznać należy, że na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie przysługuje zażalenie. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Ekologiczne Stowarzyszenie [...] wnosząc o jego uchylenie i wskazując, iż organ dokonał błędnej interpretacji przepisu art. 153 wskazanej wyżej ustawy, poprzez uznanie, że od postanowień wydanych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie przysługuje zażalenie mimo, że w tym przepisie nie wymieniono regionalnego dyrektora ochrony środowiska. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, powołując motywy zaskarżonego postanowienia. Ponadto podniósł, iż niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] marca 2009 r. nie wyczerpuje środków zaskarżenia, ponieważ zgodnie z art. 142 kpa postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, w niniejszej sprawie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W dniu 26 października 2009 r. wpłynęło na Biuro Podawcze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo procesowe uczestnika postępowania, Spółki ,,E." Sp. z o.o., reprezentowanej przez r. pr. L. D., w którym wniesiono o oddalenie skargi. Spółka popiera stanowisko organu II instancji wyrażone zarówno w zaskarżonym postanowieniu, jak i w odpowiedzi na skargę. Zdaniem pełnomocnika uczestnika postępowania w przypadku art. 153 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. nie można poprzestać na wykładni językowej samego ustępu 2 w oderwaniu od treści art. 153 ust. 1 oraz ust. 3. Konieczna i celowa jest także wykładnia funkcjonalna i systemowa tego uregulowania, a one wskazują, iż wolą ustawodawcy było, aby na postanowienia wydane w sprawach postępowań wszczętych, a nie zakończonych przed wejściem w życie tej ustawy i prowadzonych na podstawie dotychczasowych przepisów Prawa ochrony środowiska nie przysługiwało zażalenie. Skoro taki był cel uregulowania, tj. wprowadzenie braku możliwości zaskarżenia postanowień wydawanych w sprawie ocen oddziaływania na środowisko, zachowanie tego celu jest możliwe tylko wtedy, gdy dotyczyć będzie to wszystkich postępowań prowadzonych na podstawie dotychczasowych uregulowań tj. tak wydanych do 15 listopada 2008 r. przez wojewodów, jak i działających na tej samej podstawie prawnej regionalnych dyrektorów ochrony środowiska, którzy na mocy art. 153 ust.1 przejęli kompetencje wojewodów. Za poprawnością takiego stanowiska przemawia także założenie racjonalności działania ustawodawcy, a nadto dokonywanie wykładni prawa w sposób jednolity i nie różnicujący tej samej sytuacji prawnej, w tym sytuacji procesowej powstałej po zmianie i na skutek dokonania zmiany prawa. W piśmie z dnia 30 października 2009 r. strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko zawarte w skardze do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W niniejszej sprawie spór dotyczy wykładni i w jej konsekwencji zastosowania art. 153 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Z art. 153 ust. 1 powołanej ustawy wynika, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 (a więc do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska), przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1 powołanej ustawy, przepisy dotychczasowe z tym, że dotychczasowe kompetencje należące do ministra właściwego do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, a kompetencje należące do wojewodów, marszałków województw i dyrektorów urzędów morskich przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. W niniejszej sprawie postanowieniem wszczętym na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i niezakończonym przed wejściem w życie powołanej ustawy z dnia 3 października 2008 r. jest postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. rozbudowa Zakładu E. Sp. z o.o. w L.. Postępowanie zostało wszczęte w dniu 3 października 2008 r. i nie zakończyło się wydaniem decyzji ostatecznej przed dniem wejścia w życie przed dniem 15 listopada 2008 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że stosownie do art. 153 ust.1 powołanej ustawy ma być prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych. O ile więc w toku dotychczasowych postępowań wydane zostało postanowienie przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska, to nie przysługuje wobec niego prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również nie przysługuje prawo złożenia zażalenia, jeżeli takie postanowienie wydał wojewoda, marszałek województwa, organ inspekcji sanitarnej, dyrektor urzędu morskiego oraz starosta (art. 153 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r.). Oznacza to odebranie przez ustawodawcę możliwości odrębnego kwestionowania postanowień wydanych w postępowaniach mających toczyć się według dotychczasowych przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska o treści obowiązującej przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 3 października 2008 r. To skutkuje koniecznością uznania, iż odebranie przez ustawodawcę prawa odrębnego kwestionowania postanowień dotyczy także postanowień wydawanych przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska, jeżeli postanowienia te wydane zostały w toku postępowania wszczętego przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. Skoro bowiem kompetencje przysługujące dotychczas organom wskazanym w art. 153 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. przejął regionalny dyrektor ochrony środowiska, to art. 153 ust.2 pkt 2 tej ustawy w swojej literalnej wykładni stosuje się o tyle, o ile dotychczasowe organy wydały już stosowne postanowienia. Jeżeli jednak organy te nie wydały jeszcze takich postanowień we wszczętych uprzednio postępowaniach przed dniem 15 listopada 2008 r. o wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, to z chwilą przejęcia kompetencji tych organów przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska - omawiany art. 153 ust. 2 pkt 2 należy odnieść do postanowień tego organu, jako wydanych w postępowaniach, do których należy stosować przepisy dotychczasowe sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. Istotą omawianego art. 153 ust. 2 jest bowiem wykluczenie możliwości odrębnego kwestionowania rozstrzygnięć uzgadniających wydanych na potrzeby postępowań mających toczyć się na zasadach określonych przed wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dlatego nie ma znaczenia w niniejszej sprawie okoliczność, iż w art. 153 ust. 2 pkt 2 nie został wymieniony regionalny dyrektor ochrony środowiska. W przeciwnym razie, dochodziło by do nieuzasadnionego zróżnicowania uprawnień stron polegającego na tym, iż w postępowaniach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. jeżeli stosowne postanowienie uzgadniające wydał organ wskazany w art. 153 ust. 2, to nie mogłoby ono być odrębnie kwestionowane, jeżeli natomiast takie postanowienie wydałby nowy organ, tj. regionalny dyrektor ochrony środowiska, to mogłoby być odrębnie kwestionowane. Konieczność zachowania jednolitych uprawnień stron w postępowaniach toczących się na podstawie tych samych przepisów nakazuje więc wykluczyć stosowanie takiego zróżnicowania wynikającego z zastosowania literalnej wykładni art. 153 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r., na rzecz przyjęcia celowościowej wykładni tego przepisu. Należy podkreślić, iż uprawnienia stron nie doznają w tym względzie uszczerbku, bowiem postanowienia te będą mogły być kwestionowane w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, zgodnie z art. 142 kpa. Oznacza to, że zażalenia na wydane postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] marca 2009 r., tj. po dniu 15 listopada 2008r. nie mogły być merytorycznie rozpoznane przez organ wyższego stopnia. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.