IV SA/Wa 1258/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-08
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Alina Balicka, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta, mimo wyrażania zamiaru powrotu do lokalu, obiektywnie nie ma możliwości jego realizacji z uwagi na kolejne czynności prawne dotyczące tego lokalu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest uprawniony do orzeczenia o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta faktycznie opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Nawet jeśli osoba wyraża zamiar powrotu do lokalu, nie może on być uwzględniony, jeśli obiektywnie nie ma możliwości jego realizacji z uwagi na kolejne czynności prawne dotyczące tego lokalu, które uniemożliwiają powrót.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w W. Postępowanie wszczęto na wniosek małż. K., którzy podnieśli, że H. B. nie zamieszkuje w spornym lokalu od 1991 r. Skarżąca przyznała, że opuściła lokal w związku z zamianą mieszkań, która została później unieważniona, ale nie mogła wrócić do lokalu z powodu braku działań organu. Podnosiła zamiar powrotu, jednak sąd uznał, że jej zamiar nie znajduje obiektywnych podstaw do realizacji z uwagi na kolejne czynności prawne dotyczące lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2006 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz. U. z 200lr. nr 87, poz. 960 ze zm. / utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2006r. Nr [...] orzekającą o wymeldowaniu z pobytu stałego H. B. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W..
Organ odwoławczy w toku postępowania ustalił następujący stan faktyczny:
Postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania H. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. zostało wszczęte na wniosek M. i M. małż. K.. Wnioskodawcy we wniosku o wymeldowanie podnieśli, że H. B. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania. Sąd Rejonowy W. wyrokiem z dnia [...] października 2004r. oddalił powództwo H. B. przeciwko M. i M. małż. K. o wydanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W.. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że H. B. od czasu zamiany lokalu tj. od sierpnia 1991r. nie zamieszkuje w nim, natomiast zamieszkują w nim wnioskodawcy.
H. B. zeznając w toku postępowania administracyjnego potwierdziła, że w 1991r. doszło do zamiany mieszkań pomiędzy nią a M. i M. małż. K.. Na skutek tej zamiany przeprowadziła się do lokalu nr [...] przy [...] w W., gdzie do chwili obecnej zamieszkuje, niemniej jednak nie chce mieszkać w tym lokalu. W 1992r. decyzja o zamianie lokali została unieważniona, ale do wydania lokali nie doszło. H. B. przyznała, że od 1991 r. nie zamieszkuje w spornym lokalu.
Powyższe ustalenia dały podstawę Wojewodzie [...] do uznania, że H. B. faktycznie opuściła lokal nr [...] przy ul. [...] w W. i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Od 1991 r. przedmiotowy lokal nie jest jej miejscem stałego pobytu i nie stanowi centrum jej spraw życiowych.
Odnosząc się do zarzutu H. B., iż nie opuściła przedmiotowego lokalu trwale i ma zamiar do niego powrócić, organ odwoławczy wyjaśnił, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wprawdzie o charakterze pobytu decyduje zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu, niemniej jednak organ administracji nie może ograniczyć się tylko do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia woli
takiej osoby, co do jej zamiaru, lecz musi również wziąć pod uwagę okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty.
Organ odwoławczy uznał, że skoro od 15 lat H. B. nie zamieszkuje w spornym lokalu, tylko w lokalu nr [...] przy [...] w W., to świadczy to o trwałym opuszczeniu przez nią lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Biorąc od uwagę funkcję ewidencji ludności, jaką jest rejestracja danych o rzeczywistym miejscu pobytu osób, organ zobowiązany jest dążyć do uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczywistym.
Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H. B., która podniosła, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. jest zameldowana na pobyt stały od dnia [...] września 1964r. Decyzja dot. zamiany lokali została unieważniona decyzją z dnia [...] listopada 1992r. Jednakże Gmina W. nie chciała wyegzekwować tej decyzji, co uniemożliwiło skarżącej powrót do spornego lokalu, w którym posiada zameldowanie na pobyt stały.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację.
Uczestnicy postępowania M. K. i M. K. w odpowiedzi na skargę wnieśli o jej oddalenie. Odnosząc się do wyrażanej przez H. B. woli powrotu do spornego lokalu, z którego to faktu wywodzi skarżąca swoje prawo do zameldowania, uczestnicy postępowania podnieśli, iż zamiar taki nie może mieć pierwszeństwa nad obowiązującym prawem oraz prawomocnymi wyrokami sadowymi i ocenę takiego zamiaru należy dokonać biorąc pod uwagę obiektywne przesłanki, jak koncentracja interesów życiowych, a także obiektywne możliwości realizacji woli przebywania w lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W świetle ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby / art. 1 ust. 2 /, a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisów ustawy / art. 5, art. 6, art. 10 i art. 15 / i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji.
Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych danych /art. 9 ust. 1, art. 10, art. 15/ właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno-techniczną rodzącą skutki prawne. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie / art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 21.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Organ meldunkowy gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu danej osoby. Na tej podstawie ewidencja ludności rejestruje faktyczne dane dotyczące miejsca pobytu osoby. Ewidencja ludności nie odzwierciedla stanu prawnego lokalu, a jedynie fakt przebywania w nim danej osoby.
W tej sytuacji uzasadnione jest stanowisko, że w sprawach związanych z wymeldowaniem organy administracji uprawnione są jedynie do badania, czy określona osoba faktycznie opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W rozpatrywanej sprawie na podstawie zebranego materiału dowodowego organ prawidłowo ustalił, że H. B. od sierpnia 1991r. nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Faktu tego nie kwestionuje również sama skarżąca. Skarżąca podnosi jedynie, że opuściła lokal w związku z dokonaną z małż. K. zamianą lokali, ale z chwilą stwierdzenia nieważności decyzji o zamianie lokali, co miało miejsce [...] listopada 1992r., wyraziła chęć powrotu do lokalu, w którym była zameldowana i odzyskania tego lokalu. Jednakże między nią a małż. K. nie doszło do wzajemnego zwrotu lokali z winy organu, który nie dążył do zrealizowania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o zamianie lokali.
W tej sytuacji faktycznej i prawnej istniała podstawa do zameldowania skarżącej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., mimo niezamieszkiwania w nim, gdyż wyrażała ona zamiar powrotu do tego lokalu w sytuacji unieważnienia decyzji o zamianie lokali.
Jednakże po 1992r., kiedy została stwierdzona nieważność decyzji o zamianie lokali, zostały dokonane kolejne czynności prawne, które obecnie wpływają na ocenę i możliwość realizacji zamiaru powrotu skarżącej do lokalu przy ul. [...]. Skarżącej została wypowiedziana umowa najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i skutecznie rozwiązana a następnie umowa najmu na ten lokal zastała zawarta z M. i M. małż. K.. Okoliczności te bezpośrednio wpływają na ocenę możliwości realizacji zamiaru powrotu skarżącej do lokalu swojego stałego zameldowania. W tej nowej sytuacji faktycznej i prawnej skarżąca nie ma podstaw do żądania realizacji swojego zamiaru powrotu do przedmiotowego lokalu i nie pozwala jej
to skutecznie bronić swojego prawa do bycia zameldowaną w nim na pobyt stały.
Oceniając, że skarżąca od 15 lat nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i w sierpniu 1991 r. wyprowadziła się z niego dobrowolnie, a obecnie jej zamiar powrotu do tego lokalu obiektywnie nie znajduje podstaw do realizacji, to należy uznać, że zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nakazujące organowi wymeldowanie skarżącej z w/w lokalu.
W tych okolicznościach, skoro organy przeprowadziły postępowanie administracyjne bez naruszenia zasad procedury administracyjnej oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu niezgodności z prawem.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło