IV SA/Wa 126/06

WyrokWSA w Warszawie2006-06-07

Skład orzekający: Alina Balicka, Jakub Linkowski, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal dobrowolnie, ale w okresie poprzedzającym opuszczenie przebywała w szpitalach i nie dochodziła swoich praw do lokalu w postępowaniu cywilnym?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, jeśli osoba opuściła lokal dobrowolnie i od dłuższego czasu w nim nie zamieszkuje, nawet jeśli w przeszłości przebywała w szpitalach. Brak dochodzenia praw do lokalu w postępowaniu cywilnym, w tym powództwo o stwierdzenie nieważności umowy darowizny lub sprzedaży, nie wyklucza uznania opuszczenia lokalu za dobrowolne. Spełnione zostały przesłanki do wymeldowania zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Stan faktyczny
Skarżący R. K. wniósł skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu go z pobytu stałego. Organ I instancji uznał, że R. K. opuścił lokal dobrowolnie, co potwierdziły kontrole i zeznania świadków. Skarżący podnosił, że w okresie poprzedzającym opuszczenie lokalu przebywał w szpitalach i nie opuścił go dobrowolnie. Po uchyleniu poprzednich decyzji przez NSA i WSA, organ II instancji ponownie utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu, wskazując m.in. na fakt zamieszkania skarżącego w nowym lokalu komunalnym. Skarżący zarzucił organowi brak wskazania daty opuszczenia lokalu i nierzetelną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.),, asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 07 czerwca 2006 sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - IV SA/Wa 126/06 UZASADNIENIE R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr [...] o wymeldowaniu R. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W powyższej decyzji z dnia [...] sierpnia 1998 r. Prezydent W. wskazał, że postępowanie toczy się z wniosku B. i J. K., którzy zgodnie z oświadczeniem ich pełnomocnika W. K. od sprzedającej go M. D. przejęli przedmiotowy lokal pusty, wolny od osób i rzeczy. Organ I instancji stwierdził, że spełnione zostały przesłanki niezbędne do wymeldowania R. K. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu, ponieważ opuścił on miejsce pobytu stałego i utracił prawo do przebywania w nim. Prezydent W. zaznaczył, że R. K. podawał w trakcie postępowania administracyjnego różne daty opuszczenia lokalu oraz powody, z których go opuścił, a ponadto potwierdził, że nie zamieszkuje w nim i nie dysponuje do niego kluczami. Fakt nie zamieszkiwania przez niego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. został, zdaniem organu I instancji, potwierdzony przez kontrolę meldunkową w dniu 27 lipca 1998 r. oraz zeznania świadków zamieszkujących w lokalach nr [...]przy ul. [...] w W., którzy zeznali, iż R. K. znają, ale że nie widują go na terenie posesji od kilku lat. W odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 1998 r. R. K. podniósł, że - co zostało jego zdaniem pominięte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - od początku lutego 1996 r. do stycznia 1998 r. przebywał w szpitalach - także w czasie, gdy B. i J. K. kupili przedmiotowy lokal od M. D. W piśmie z dnia 7 września 1998 r. poinformował, iż nigdy dobrowolnie nie opuścił przedmiotowego lokalu w celu wyprowadzenia się, a w mieszkaniu tym ma wszystkie swoje rzeczy. Wyrokiem z dnia 19 lutego 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, a wydaną po rozpatrzeniu powyższego odwołania. Sąd stwierdził, że organ nie udowodnił, że R. K. dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal. Uznał, że wyjaśnienia wymaga, czy R. K. opuścił przedmiotowy lokal bez wymeldowania się w styczniu 1996 r., wyprowadzając się do hotelu i jaki okres w nim przebywał. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż rozważenia przez organ wymagają przedłożone przez R. K. zaświadczenia z zakładów służby zdrowia, stwierdzające jego pobyt w takich placówkach w aspekcie zeznań złożonych przez świadków. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 1998 r. Organ II instancji podniósł, że R. K. w lutym 2002 r. otrzymał z zasobów komunalnych lokal nr [...] przy ul. [...] w W. i od kwietnia tegoż roku w nim zamieszkał, zakładając tam ośrodek swoich osobistych i majątkowych interesów. Wojewoda [...] zaznaczył, że w powództwie do sądu cywilnego z dnia [...] października 1998 r. skarżący nie domagał się przywrócenia naruszonego posiadania lokalu, a przywrócenia jego pierwotnego stanu posiadania i unieważnienia aktu notarialnego darowizny, którego nieważność stwierdził Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem zaocznym z dnia [...] marca 2003 r. Powyższa decyzja Wojewody została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 555/05). W uzasadnieniu Sąd podniósł, że jest związany oceną prawną wyrażoną w powyższym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 1999 r. Sąd uznał, że organ II instancji w decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. nie wykonał zaleceń wynikających z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 1999 r., w szczególności nie przeprowadził żadnych ustaleń i rozważań w zakresie okoliczności opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu w styczniu 1996 r. Zdaniem Sądu fakt otrzymania przez skarżącego lokalu mieszkalnego w 2002 r. nie zwalniał organu z powinności przeprowadzenia rozważań w zakresie dowodów i okoliczności opuszczenia przez R. K. dotychczasowego miejsca zamieszkania i dokonania oceny tej przesłanki pod kątem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaznaczył, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powyższego przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie lokalu ma charakter trwały i jest dobrowolne. Ponadto Sąd podniósł, że z mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. nr 78, poz. 716), na który powołuje się organ w uzasadnieniu decyzji z dnia 20 lutego 2004 r., nie występuje już przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu. Jednakże zmiana stanu prawnego w tym zakresie, zdaniem Sądu, nie oznacza zmiany przepisu stanowiącego podstawę oceny w niniejszej sprawie dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 1999 r., bowiem ocena ta dotyczyła wyłącznie przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 1998 r. Organ II instancji uznał, ze R. K. opuścił przedmiotowy lokal nie w styczniu lub lutym 1996 r., lecz znacznie wcześniej. Wskazują na to, zdaniem organu niespójne wyjaśnienia samego R. K., zeznania świadków W. K., E. W. i M. W. oraz wyjaśnienia M. D. Organ zaznaczył, że także jeżeli chodzi o rzeczy osobiste R. K., to sam zainteresowany składał różne wyjaśnienia co do czasu ich przeniesienia z przedmiotowego lokalu. Zdaniem organu opuszczenie lokalu przez R. K. było dobrowolne, gdyż nie dochodził on swych praw w zakresie przebywania w lokalu nr [...] przy ul. [...]w W., a na dzień wydania decyzji przez organ II instancji ma skoncentrowane życie osobiste zamieszkując w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., w którym posiada wszystkie swoje rzeczy. W skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. R. K. podniósł, że organ - nieprawidłowo stwierdzając opuszczenie przez niego przedmiotowego lokalu znacznie wcześniej niż w styczniu 1996 r. - nie podał daty, kiedy skarżący opuścił lokal. Skarżący wskazał, że w latach 1992-1996 bardzo często chorował i ponad 20 razy przebywał w szpitalach, a w 1995 r. został poddany poważnej operacji i przez pół roku nie wychodził z domu. R. K. zarzucił także brak podstaw do uznania zeznań M. D. za prawdziwe nosząc jednocześnie, iż organ odmiennie ocenił wartość jej zeznań w decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Prezydent W. z dnia [...] kwietnia 1998 r., a sąd cywilny stwierdził nieważność umowy darowizny przedmiotowego lokalu, dokonanej przez rodziców skarżącego na rzecz M. D., co przemawia za tym, że od początku 1992 r. znajdowali się oni w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 555/05), który uznał, że organ powinien dokonać ustaleń i przeprowadzić rozważania w zakresie okoliczności opuszczenia przez skarżącego lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. pod kątem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis powyższy stanowi, że przesłankami do wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania osoby z lokalu jest opuszczenie przez nią miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się. Stwierdzić należy, że organ wykonał wskazania zawarte w powyższym wyroku, ponieważ ustalił, że opuszczenie przedmiotowego lokalu przez skarżącego było dobrowolne. Świadczy o tym przytoczony przez organ fakt, że skarżący nie wytoczył powództwa do sądu cywilnego o przywrócenie posiadania lokalu, gdyż w istocie skierowane przez niego powództwo miało na celu stwierdzenie nieważności umowy darowizny odrębnej własności przedmiotowego lokalu. Organ słusznie nie potraktował więc tego powództwa jako przesłanki uniemożliwiającej uznanie, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. Z takiej samej przyczyny znaczenia takiego nie ma także powództwo o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży przedmiotowego lokalu, które skarżący wytoczył przed sądem cywilnym. Zarzut skarżącego, że organ nie wskazał konkretnej daty opuszczenia przez niego mieszkania jest co prawda zasadny, niemniej jednak nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Z materiału dowodowego wynika bowiem bezspornie, że co najmniej od lutego 1996 r. skarżący opuścił przedmiotowy lokal. Jak wskazano powyżej, uczynił to dobrowolnie. Ponadto stwierdzić należy, że w dniu [...] lutego 2002 r. skarżący zawarł z Zarządem Domów Komunalnych w W. umowę najmu lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. i - jak wynika z oświadczenia skarżącego na posiedzeniu Sądu w dniu 7 czerwca 2006 r. - w lokalu tym zamieszkał. W związku z tym uznać należy, że spełnione zostały przesłanki niezbędne do wymeldowania skarżącego określone przez art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło