IV SA/Wa 1262/06

WyrokWSA w Warszawie2006-10-30

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Izabella Janson, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym na piętrzenie wód rzeki oraz zatwierdzeniu instrukcji gospodarowania wodą może zostać wydana bez uwzględnienia wniosków dotyczących zapewnienia bezpiecznego przepływu ryb i rekompensaty za straty w ichtiofaunie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Ministra Środowiska, utrzymująca w mocy decyzję Wojewody, nie narusza prawa. Pozwolenie wodnoprawne zostało wydane zgodnie z przepisami Prawa wodnego, a kwestie związane z przepływem nienaruszalnym i funkcjonowaniem przepławki dla ryb zostały uwzględnione w decyzji i instrukcjach gospodarowania wodą. Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił dowodów na degradację rzeki w wyniku przyjętego sposobu realizacji przepływu nienaruszalnego.
Stan faktyczny
Skarżący P. S.A. złożył wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rzeki oraz zatwierdzenie instrukcji gospodarowania wodą. W toku postępowania zgłaszał uwagi dotyczące przepławki dla ryb i odszkodowań za straty w ichtiofaunie. Wojewoda wydał pozwolenie, a Minister Środowiska utrzymał je w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra, podnosząc zarzuty dotyczące niewłaściwej przepławki, braku drożności rzeki i nieprawidłowego określenia spadu elektrowni.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabella Janson,, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi P. w R. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodno-prawnego oraz zatwierdzenia instrukcji gospodarowania wodą - oddala skargę - IV SA/Wa 1262/06 UZASADNIENIE P. S. A. w R. złożyło do Wojewody [...] wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na stałe piętrzenie wód rzeki [...] za pomocą jazu piętrzącego "[...]" zlokalizowanego w km 69+720 w m. M., gm. P., pow. d. oraz o zatwierdzenie instrukcji gospodarowania wodą jazu "[...]". Do wniosku dołączono operat wodnoprawny na piętrzenie wód za pomocą jazu "[...]". W toku postępowania administracyjnego skarżący zgłaszał uwagi dotyczące zapewnienia bezpiecznego przepływu ryb przez istniejącą po lewej stronie jazu przepławkę oraz przez turbiny elektrowni, domagając się m. in. budowy nowych okien umożliwiających swobodną migrację ryb przez istniejącą przepławkę, budowy nowej przepławki po stronie elektrowni wodnej i zaopatrzenia wejścia elektrowni w szersze kraty, a także obciążenia właścicieli elektrowni obowiązkiem uiszczania stałych odszkodowań rekompensujących starty powstałe w ichtiofaunie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] udzielił wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wody rzeki [...] w km 69+720 jazem "[...]" na warunkach określonych w pozwoleniu wodnoprawnym oraz zatwierdził instrukcję gospodarowania wodą jazu "[...]" opracowaną przez mgr inż. J. G. w marcu 2005 r., która stanowi integralną część pozwolenia wodnoprawnego. W pkt I. 1 pozwolenia wodnoprawnego określono poziomy piętrzenia wody: normalny (192, 60 m n. p. m.), maksymalny (193,00 m n. p. m.) i minimalny (191,50 m n. p. m.). W pkt od II. 1. do II.9 pozwolenia wodnoprawnego określono warunki, pod którymi udzielono tego pozwolenia. Warunkami tymi są: obowiązek zachowania przez wnioskodawcę przepływu nienaruszalnego w rzece poniżej jazu wynoszącego 3,39 m3/s (pkt II. 1.), prowadzenia stałej obserwacji pracy przepławki przy różnych stanach wód w rzece (pkt II. 2.) i wykonania prawidłowego rozwiązania zapewniającego właściwe warunki migracji organizmom wodnym w przypadku stwierdzenia nieprawidłowego funkcjonowania przepławki (pkt II.3.), prowadzenia systematycznych pomiarów dokumentujących zachowanie przepływów określonych w pozwoleniu wodnoprawnym (pkt II. 4.), utrzymywania we właściwym stanie urządzeń związanych z piętrzeniem, gromadzeniem i odprowadzaniem wód, IV SA/Wa 1262/06 wodnych urządzeń pomiarowych, rejestrów i dokumentacji, brzegów zbiornika wodnego "[...]" wraz z pasem zalewowym oraz ubezpieczeń, brzegów i dna rzeki [...] poniżej jazu na odcinku 100 m (pkt II. 5.-8.), powiadamiania innych użytkowników zbiornika wodnego i W. sp. z o. o. w D. o koniecznych obniżeniach piętrzenia wody ze względów awaryjnych lub o konieczności wykonania prac remontowych. Ponadto organ zaznaczył, że sprawa odszkodowania za straty w rybostanie rzeki [...] została rozpatrzona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. o znaku [...], a złożony przez P. w R. wniosek o odszkodowanie może zostać rozpatrzony w odrębnym postępowaniu, po dostarczeniu stosownych materiałów wraz z podaniem wysokości odszkodowania, które jednak do dnia wydania decyzji nie zostały złożone. Wojewoda [...] podniósł, że wzięto pod uwagę, iż przeprowadzona przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] w okresie od 1 marca 2004 r. do dnia 21 czerwca 2004 r. kontrola zbiornika wodnego i jazu "[...]" wykazała, że w wyniku dokonanej naprawy dolnego stanowiska jazu utrzymywane były przy komorze wejściowej do przepławki poziomy wód gwarantujące prawidłową pracę przepławki w okresie objętym kontrolą. Organ pierwszej instancji odnosząc się do uwag zgłaszanych przez P. w R. stwierdził, że sprawa związana z pracą istniejącej przepławki została zawarta w jego decyzji w pkt II. 2.-3., sposób pomiaru poziomu wody górnej i dolnej nie został zakwestionowany przez organ kontrolny. W decyzji zostały zawarte wymagania odnośnie zachowania przepływu nienaruszalnego, a ustawa nie nakłada obowiązku określenia sposobu realizacji tego przepływu. W odwołaniu od powyższej decyzji Wojewody [...] P. R. podniósł, że jest użytkownikiem wód w obwodach rybackich nr 4-6 rzeki [...] na podstawie umów dzierżawy zawartych z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w K. Zdaniem odwołującego się w decyzji pierwszoinstancyjnej nie zostały uwzględnione jego wnioski składane w postępowaniu administracyjnym, co spowoduje dalsze ponoszenie strat w gospodarce rybackiej, których przyczyną jest brak drożności rzeki i niewłaściwa instrukcja gospodarowania wodą. IV SA/Wa 1262/06 Minister Środowiska decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję powyższą decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu swej decyzji Minister Środowiska stwierdził, że organ pierwszej instancji odniósł się do uwag i wniosków odwołującego się zgłaszanych w trakcie prowadzonego postępowania, związanych z pracą przepławki dla ryb, zachowaniem przepływu nienaruszalnego, sposobem pomiaru poziomu górnej i dolnej wody i do żądania odszkodowania za straty w rybostanie. Zdaniem organu drugiej instancji wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] nie budzą zastrzeżeń. W skardze na powyższą decyzję Ministra Środowiska P. w R. podniósł, że zasada trwałego rozwoju nie może naruszać trwałości funkcji ekologicznych, które chronione są m. in. konwencjami międzynarodowymi, które uzupełniają i wzmacniają rangę prawną ustawy Prawo wodne i ustawy o ochronie przyrody. Zdaniem skarżącego przepławka dla ryb nie zapewnia zachowania przepływu nienaruszalnego, ponieważ jedyną drogą spływu są turbiny elektrowni, które powodują uszkodzenie lub niszczenie ryb. Skarżący podniósł również, że podawana w dokumentacji sprawy wysokość spadu elektrowni w wysokości 2,8 m jest niewłaściwa, ponieważ przekracza ona w przypadku elektrowni 3 m, a we wszystkich dotychczasowych postępowaniach wysokość spadu określono na podstawie rzędnej wody górnej i dolnej przy średniorocznym przepływie w danym przekroju koryta rzeki [...], co jest niezgodne z rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wskazał, iż do przejścia ryb przez stopień wodny nie służy elektrownia wodna, lecz przepławka dla ryb. Natomiast jeśli, zdaniem skarżącego, kraty na wlocie do elektrowni mają zbyt duży rozstaw, to istnieje możliwość nałożenia na elektrownię w odrębnym postępowaniu obowiązku ich przebudowy. Minister Środowiska podniósł także, iż instrukcja gospodarowania wodą nie operuje pojęciem "wysokości piętrzenia", lecz pojęciem "spadu elektrowni", które nie są tożsame. Zdaniem organu żadna norma prawna nie podaje pojęcia spadu IV SA/Wa 1262/06 elektrowni. Jest on wielkością zmienną, zależną od przełyku elektrowni w danej chwili, a tym samym również od poziomu wody w danej chwili. Turbiny elektrowni są przystosowane do pracy przy różnych przepływach wody, przy których różne są również ich efekty ekonomiczne. Spad nominalny, przy którym osiąga się najlepsze efekty ekonomiczne, określa producent turbin i nie musi być on zgodny z wysokością piętrzenia. Organ wskazał, że zaskarżona decyzja nie jest sprzeczna ze wskazanymi przez skarżącego przepisami, ponieważ nie stawiają one zasad ochrony przyrody ponad możliwością korzystania z jej zasobów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana pod tym względem kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do oddalenia skargi, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Jak wynika z materiałów znajdujących się w aktach sprawy na rzece [...] w km 69+720 w m. M. znajdują się dwa obiekty: po lewej stronie - jaz "[...]", którego właścicielem i użytkownikiem jest P. S. A. w R., a po prawej stronie - mała elektrownia wodna "[...]", której właścicielem i użytkownikiem są wspólnicy spółki cywilnej M. s. c. Zgodnie z art. 131 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 2a ustawy z dnia 18 lipca 2001 Prawo wodne (t. j.: Dz. U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm.) pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, do którego dołącza się operat wodnoprawny oraz projekt instrukcji gospodarowania wodą, zawierający opis sposobu gospodarowania wodą. Operat wodnoprawny dołączony przez P. S. A. w R. do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego spełnia warunki, o których mowa w art. 132 ust. 2 i 3 w / w ustawy. IV SA/Wa 1262/06 Skarżący podniósł, że przepławka dla ryb nie zapewnia zachowania przepływu nienaruszalnego, ponieważ jedyną drogą spływu są turbiny elektrowni, które powodują uszkodzenie lub niszczenie ryb. Kwestie związane z zapewnieniem przepływu nienaruszalnego rozwiązane zostały w przedstawionym przez wnioskodawcę operacie, instrukcji gospodarowania wodą jazu "[...]" oraz instrukcji gospodarowania wodą elektrowni wodnej "[...]". W instrukcji gospodarowania wodą jazu "P[...]" (pkt 2.1. oraz 2.4.3.) zaznaczono, że w każdym przypadku przy przepływie naturalnym w rzece powyżej jazu min. 3,39 m3/s Przedsiębiorstwo zapewni nienaruszalny przepływ biologiczny w korycie rzeki poniżej jazu w ilości 3,39 m3/s. Zapis ten zsynchronizowany jest z brzmieniem instrukcji gospodarowania wodą elektrowni wodnej "[...]", która w pkt 2.4.3. określa przepływ nienaruszalny na min. 3,39 m3/s, określony pozwoleniem wodnoprawnym na pobór szczególny wody rzeki [...] do produkcji energii elektrycznej z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...]. Sposób realizacji powyżej wskazanego - nie kwestionowanego przez skarżącego - przepływu nienaruszalnego, określony jest w pkt 2.5.5. i 3.3.1. instrukcji gospodarowania wodą jazu, pkt 2.2. operatu wodnoprawnego oraz w pkt 3.2.1. instrukcji gospodarowania wodą elektrowni wodnej, które precyzują, że będzie on realizowany w ilości 1 m3/s przez przepławkę dla ryb, natomiast w ilości nie mniejszej niż 2,39 m3/s - przez elektrownię wodną. Skarżący domagając się budowy przepławki przy prawym brzegu rzeki (po stronie elektrowni wodnej) nie przedstawił jakichkolwiek dowodów wskazujących na to, że określony powyżej sposób realizacji przyjętego przepływu nienaruszalnego powoduje ograniczenie ilości ryb w rzece [...], prowadząc do jej degradacji. Z wyników kontroli dokonanej w dniu 22 czerwca 2004 r. w Przedsiębiorstwie przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] wynika natomiast, że stwierdzono prawidłowość eksploatacji jazu "[...]", zapewniającego utrzymanie przepływu nienaruszalnego w [...] o wielkości minimalnej 3,39 m3/s, spełnianie wszystkich warunków gospodarowania wodą zawartych w instrukcji gospodarowania wodą jazu oraz utrzymywanie przy komorach wejściowych do przepławki dla ryb poziomów gwarantujących prawidłową pracę przepławki. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło