IV SA/Wa 1264/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi H. J. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. I. Pismem z dnia 22 maja 2013 r. H. J. (dalej również "skarżąca") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy (dalej "zaskarżonej decyzji"). II. Wraz ze skargą złożony został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku H. J. wskazała, co następuje. 1. H. J. uchybiła terminowi do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. 2. Skarżąca w chwili doręczenia zaskarżonej decyzji i w chwili upływu terminu do jej zaskarżenia znajdowała się w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców. Przebywanie w takim ośrodku izoluje od życia zewnętrznego i utrudnia znalezienie pełnomocnika. 3. H. J., pod wpływem męża, wraz z końcem maja 2012 r. wypowiedziała pełnomocnictwo adwokatowi M. F. Nie znając prawa, oświadczenie o odwołaniu pełnomocnika skierowała jedynie do adwokat M. F. 4. Następnie skarżąca udzieliła pełnomocnictwa J. J., będąc przekonaną, że wystarczy to do złożenia przez niego skargi do sądu administracyjnego. 5. J. J. złożył pismo w imieniu H. J. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, ponieważ ze względu na trudności w komunikacji (brak wystarczającej znajomości języka) źle odczytał intencję skarżącej. 6. Skarżąca oczekiwała na korespondencję z sądu administracyjnego w odpowiedzi na swoje pismo, które traktowała jako skargę (jak wskazano wyżej – pismo to złożono do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców). W dniu 15 maja 2013 r. J. J. poinformował H. J., że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję w odpowiedzi na pismo skarżącej. 7. Nieporozumienie między skarżącą a J. J. zostało wyjaśnione dopiero w dniu 15 maja 2013 r. 8. W dniu 17 maja 2013 r. H. J. udzieliła radcy prawnemu pełnomocnictwa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. 9. Skarżąca cierpi na [...], co skutkuje [...]. Po każdym ataku choroby powrót do rzeczywistości jest trudny i długotrwały, co utrudnia H. J. pilnowanie terminów sądowych. 10. Skarżąca stale zażywa lek [...], powodujący u niej wzmożoną senność. 11. Przebywanie w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców oraz choroba wywołują u skarżącej duży stres, co uniemożliwiło złożenie skargi w terminie. 12. Skarżąca nie zna języka polskiego, ani prawa polskiego. W szczególności skarżąca nie wie, że nie każdy może być jej pełnomocnikiem na w toku postępowania przed sądami administracyjnymi. III. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia skargi. Organ administracji publicznej wskazał, że H. J. złożyła skargę po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV. Rozpoznanie wniosku o przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia skargi wymaga wzięcia pod uwagę następujących regulacji. 1. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. 2. Jednakże, jak stanowi art. 81 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. 3. Jak wynika z art. art. 87 p.p.s.a, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. V. Wykładnia wyżej wskazanych norm. 1. Strona w postępowaniu o przywrócenie terminu nie jest, zobowiązana do udowodnienia braku swej winy. Wystarczy uprawdopodobnienie powyższej okoliczności. 2. Uprawdopodobnienie jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, iż strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny (zob. postanowienie NSA z 5 października 2011 r., sygn. akt I OZ 745/11). Wymóg uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu nie jest tożsamy z wymogiem udowodnienia wszystkich okoliczności faktycznych, przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 992/12). Uprawdopodobnienie istnienia przesłanki braku winy jest więc środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2009 r., II FZ 238/09; M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, "Nowe Prawo" 1980, nr 3, s. 75). 3. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny. VI. Zastosowanie wyżej wskazanego stanu prawnego w niniejszej sprawie. 1. Bez wątpienia w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi. 2. Sąd podziela ocenę, że zachowany został siedmiodniowy termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Przyczyna uchybienia terminu ustała bowiem w dniu 15 maja 2013 r., a wniosek został złożony w dniu 22 maja 2013 r. 3. W ocenie Sądu okoliczności faktyczne opisane w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu stanowią uprawdopodobnienie, że niedochowanie terminu do wniesienia skargi było przez H. J. niezawinione. Ocena sytuacji skarżącej wymaga bowiem wzięcia pod uwagę okoliczności w postaci: 1) przebywania H. J. w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców, 2) problemów zdrowotnych skarżącej, 3) niedostatecznej znajomości języka polskiego przez H. J., 4) nieznajomości prawa polskiego przez skarżącą, będącą cudzoziemką 5) problemów skarżącej w komunikacji z pełnomocnikami, 6) ogromnie stresującego charakteru ogólnego położenia życiowego skarżącej. Osobne potraktowanie każdego ze wskazanych faktów nie musiałoby prowadzić do uwzględnienia wniosku skarżącej. Jednakże, łączne uwzględnienie wszystkich tych okoliczności powoduje, że Sąd nie ma wątpliwości, że nie sposób przypisać skarżącej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. VII. Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 86 § 1 i 87 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.