IV SA/Wa 1264/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-09
Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który już korzysta z pomocy prawnej w zakresie ustanowienia adwokata, może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli jego dochody i wydatki wskazują na niemożność poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla własnego utrzymania?Ratio decidendi
Skarżący, który już korzysta z prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania. W przypadku, gdy dochody skarżącego są niskie, a ponosi on znaczące wydatki (np. alimenty, koszty utrzymania domu i samochodu), sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając go od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący T. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wcześniej referendarz sądowy odmówił mu zwolnienia od kosztów, ale ustanowił adwokata z urzędu. Skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów (niższych niż poprzednio) i wydatków (alimenty, koszty utrzymania domu i samochodu), wskazując na trudną sytuację finansową. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej ustanowienia adwokata (gdyż już zostało przyznane) i rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono T. G. od kosztów sądowych. 2. Umorzono postępowanie w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: 1. zwolnić T. G. od kosztów sądowych; 2. umorzyć postępowanie w zakresie ustanowienia adwokata.
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2016 r. referendarz sądowy ustanowił dla skarżącego T. G. adwokata z urzędu oraz odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 16 września 2016 r. po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego od ww. postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1264/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. G. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.
We wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. a następnie w skardze kasacyjnej z dnia 20 marca 2017 r. pełnomocnik z urzędu skarżącego złożył w jego imieniu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych,
We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 21 lipca 2017 r. skarżący wskazał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący podał, że nie posiada wiedzy prawniczej pozwalającej na napisanie skargi kasacyjnej. Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Podał, że posiada dom o pow. ok. 120 m2 (z 1949 r.), "zamieszkany w połowie" przez jego rodziców oraz działkę, na której dom jest posadowiony (o pow. 2917 m2). Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Podał, że spoczywa na nim obowiązek alimentacyjny w stosunku do dwóch córek (860 zł miesięcznie). Pracuje z systemie zmianowym, do pracy dojeżdża ok, 62 km. Skarżący przedłożył zaświadczenie z zakładu pracy, z którego wynika, że średnie wynagrodzenie (z 3 miesięcy) wynosi 1961,15 zł netto. Wymienił następujące wydatki: alimenty na rzecz dwóch córek w łącznej wysokości 860 zł miesięcznie (+ 13,90 zł za przekaz pocztowy), węgiel (średnio 230 zł miesięcznie), woda i kanalizacja (90,39 zł miesięcznie), gaz (48,30 zł miesięcznie), energia elektryczna (96,65 zł miesięcznie), wywóz odpadów (474,34 zł), podatek gruntowy (47,17 zł miesięcznie) leki (200 zł miesięcznie), OC za dom (487 zł rocznie), ubezpieczenie OC i przegląd samochodu (w sumie 849 zł rocznie). Średnią wysokość wymienionych wydatków skarżący określił na 1.706,76 zł miesięcznie. Wskazał, że nieuwzględnione zostały wydatki na żywność, ubrania, korespondencję z sądami i organami administracji, koszty paliwa i napraw samochodu.
Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, zważono co następuje.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że w skarżący w niniejszej sprawie korzysta już z prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (postanowienia referendarza sądowego z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1264/16), dlatego też rozpoznanie kolejnego wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i podlegało umorzeniu na podstawie art. 249a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji.
Do rozpoznania pozostaje zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy również w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy w tym miejscu wskazać, że w stosunku do poprzednio rozpatrywanego wniosku o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie wynagrodzenie, które otrzymuje skarżący jest niższe. Z zaświadczenia o zarobkach wystawionego w dniu 18 kwietnia 2016 r. wynikało, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie netto wynosi 2365,07 zł, natomiast z zaświadczenie przedłożonego w lipcu 2017 r. wynika, że wynagrodzenie to wynosi obecnie 1961,15 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że T. G. jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego o powierzchni 120 m2. Z posiadanych dochodów wnioskodawca opłaca alimenty w wysokości 860 zł miesięcznie oraz ponosi stałe wydatki na utrzymanie domu oraz związane z utrzymaniem samochodu w wysokości 832,86 zł. Ponadto ponosi inne konieczne wydatki m.in. na zakup paliwa do samochodu, żywności czy ubrań.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje jeżeli wnioskujący wykaże, że nie jest w stanie podołać jakimkolwiek kosztom postępowania sądowego, zaś w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe referendarz sądowy stwierdził, że na podstawie przedstawionych w niniejszej sprawie danych o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i wydatkach, przy uwzględnieniu osiąganych dochodów oraz koniecznych wydatków, środki pieniężne, którymi dysponuje skarżący są tak niewielkie, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym mogłoby spowodować uszczerbek w środkach koniecznych dla utrzymania skarżącego. Tym samym skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło