IV SA/Wa 1264/18

WyrokWSA w Warszawie2018-09-27

Skład orzekający: Anita Wielopolska, Aleksandra Westra, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty rolne położone w granicach administracyjnych miasta, mimo tzw. "odrolnienia" z mocy prawa, nadal wymagają uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolnej i wiążą się z obowiązkiem uiszczenia należności i opłat rocznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli grunty rolne znajdują się w granicach administracyjnych miasta i są "odrolnione" z mocy prawa na podstawie art. 10a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, to nadal konieczne jest uzyskanie decyzji administracyjnej zezwalającej na wyłączenie ich z produkcji rolnej. Wydanie takiej decyzji wiąże się z obowiązkiem uiszczenia należności i opłat rocznych, zgodnie z art. 12 tej ustawy, niezależnie od faktu "odrolnienia".
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wyłączenie z produkcji rolnej gruntów rolnych klasy RV-VI, w tym gruntów znajdujących się pod urządzeniami melioracji wodnych, w związku z budową budynku usługowo-handlowego. Starosta umorzył postępowanie w części dotyczącej gruntów niepodlegających urządzeniom melioracji, uznając je za bezprzedmiotowe na podstawie art. 11 ust. 1a i 1b ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Jednocześnie zezwolił na wyłączenie gruntów pod urządzeniami melioracji, ustalając opłatę roczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA oraz błędne naliczenie opłaty rocznej, podnosząc m.in. kwestię położenia działki w granicach administracyjnych miasta.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi G. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wyłączenia z produkcji rolnej gruntów oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...]marca 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji Starosty [...]z dnia [...]lutego 2018 r. Nr [...] -utrzymało ww decyzję w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. M. M. i G. M. wystąpili do Starosty [...]z wnioskiem o wyłączenie z produkcji rolnej użytków rolnych klasy RV-VI wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego o pow. 0,4034 ha, wchodzących w skład działek ew. o nr [...],[...] i [...] i 0,2100 ha oraz gruntów rolnych klasy RV-VI znajdujących się pod urządzeniami melioracji wodnych, wchodzących w skład działki ew. [...], położonych w obrębie [...], w miejscowości [...], gmina [...], w związku z budową budynku usługowo - handlowego. Powołaną wyżej decyzją z dnia [...]lutego 2018 r. Starosta [...]umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wyłączenia z produkcji rolnej ww użytków rolnych klasy RV-VI o pow. 0,4034 ha, nie znajdujących się pod urządzeniami melioracji wodnych, wskazując na przepis art. 11 ust. 1 a i 1 b ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Jednocześnie powyższą decyzją zezwolił na wyłączenie z produkcji rolnej gruntu o pow. 0,2100 ha (grunt rolny klasy RV-VI) znajdującego się pod urządzeniami melioracji wodnych, wchodzącym w skład działki oznaczonej w ewidencji gruntów numerem ewid. [...]oraz ustającej opłatę roczną z tytułu wyłączenia tego gruntu z produkcji rolnej w kwocie 4.896,36 zł, płatną przez okres okres 10 lat. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wyłączenie z produkcji rolnej gruntów klasy RV-VI, wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego, nie znajdujących się pod urządzeniami melioracji wodnych nie wymaga wydania decyzji administracyjnej zezwalającej na takie wyłączenie (art. 11 ust. 1, ust. 1 a i ust. 1 b przywołanej ustawy), dlatego też postępowanie we wskazanym zakresie należało jako bezprzedmiotowe umorzyć (grunty o pow. 0,4034 ha wchodzące w skład działek o numerach [...],[...]i [...]). Natomiast stosownie do uregulowania przyjętego w art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolnej wymagają objęte wnioskiem grunty o pow. 0,2100 ha w działce nr [...] (grunty rolne klasy RV-VI, znajdujące się pod urządzeniami melioracji wodnych), stąd też organ I instancji zezwolił na ich wyłączenie. Starosta [...]wskazał również, iż na podstawie art. 12 ust. 1 ww ustawy osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej jest zobligowana do uiszczenia należności oraz opłat rocznych. W niniejszej sprawie należność za 1 ha gruntów pod urządzeniami melioracji wodnych wynosiła 233.160,00 zł. Przy czym ulega ona pomniejszeniu o wartość gruntu wyłączanego z produkcji rolnej (art. 12 ust. 6). Należność za wyłączenie ww gruntu o pow. 0,2100 ha wyniosła 214.200,00 zł. Zatem, zdaniem organu, skoro wartość gruntu przewyższyła wyliczoną należność, wnioskodawca nie został zobowiązany do uiszczenia należności za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej. Została mu jednak naliczona opłata roczna w wysokości 10 % ustalonej należności, tj. w kwocie 4896,36 zł. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem M. M. złożył odwołanie, lakoniczne w swojej treści, w którym zwrócił się o zmianę decyzji organu I instancji "w zakresie ustalenia opłaty za wyłączenie z produkcji rolnej gruntów znajdujących się pod urządzeniami melioracji wodnej wchodzącymi w skład działki nr ew. [...]". Skarżący wskazał także, iż Starosta [...], decyzją z dnia [...]grudnia 2017 r. Nr [...]udzielił mu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przebudowy rurociągów drenarskich na działce nr [...]i nr [...], w miejscu kolizji z projektowanym budynkiem handlowo-usługowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]nie uwzględniło zarzutów odwołania i w zaskarżonej do Sądu decyzji podtrzymało w całości stanowisko Starosty. Wobec powyższego G. M. i M. M. wystąpili do tut. Sądu ze skargą wnosząc o uchylenie decyzji SKO w [...]i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...]z dnia [...]lutego 2018 r. A nadto wystąpili o zasądzenie od organu odwoławczego na ich rzecz kosztów procesowych według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: - art. 7, art. 77 w zw. z art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) - poprzez wybiórcze ustalenie stanu faktycznego i prawnego działki nr [...]i w konsekwencji nieuprawnione naliczenie opłaty rocznej za wyłączenie jej z produkcji rolnej; - art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 3 kpa przez zaniechanie w postępowaniu odwoławczym dokonania ponownej całościowej oceny stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, w tym merytorycznego odniesienia się do podniesionych w odwołaniu zarzutów i argumentów skarżącego a zawartych w dołączonych do odwołania dokumentach urzędowych, co znalazło swój wyraz w treści uzasadnienia. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że w niniejszej sprawie oba organy pominęły kwestię o fundamentalnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia, tj. terytorialnego usytuowania przedmiotowej działki nr [...], albowiem w razie ustalenia, że znajduje się ona w granicach administracyjnych miasta [...], to wówczas, w myśl art. 10a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - przepisy rozdziału II powołanej ustawy nie mają zastosowania, gdyż są z jej mocy gruntami odrolnionymi - wyrok WSA w Białymstoku 23 listopada 2017 r., sygn.. II SA/Bk 537/17, Lex nr 2404092. Natomiast dokumenty urzędowe zebrane w sprawie (wypis z ewidencji gruntów, załącznik nr 1 do uchwały Rady Miasta [...]nr [...]z dnia [...]października 2016r. - Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta [...]) jednoznacznie wskazują, że przedmiotowa działka znajduje się właśnie w granicach miasta. Powyższe, w ocenie skarżących dowodzi zasadności zarzutu naruszenia art. 7, 77, 80 kpa. Jednocześnie SKO w [...]nie odniosło się w ogóle merytorycznie do zarzutów i wniosków zawartych w odwołaniu stwierdzając, że nie mają one znaczenia w sprawie. Samo zaś uzasadnienie decyzji, zdaniem skarżących, stanowi kompilację przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz fragmentów uzasadnienia decyzji organu I instancji. Powyższe z kolei wskazuje na naruszenie art. 138 §2 kpa w zw. z art. 107 §3 kpa. W odpowiedzi na skargę SKO w [...]wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz podkreślił, że wskazanych w skardze okoliczności nie można traktować jako podstawy do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kolegium podniosło, iż organ I instancji dysponował materiałem dowodowym zarówno zebranym przez siebie, jak i przedłożonym przez wnioskodawcę, a który został przez organ odwoławczy uwzględniony. W tym przedłożoną przez stronę dokumentację badań podłoża gruntowego, wykonaną w celu ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektu budowlanego - budynku handlowego, jak i w pełni odniósł się do zarzutów odwołania, zgodnie z art. 107 § 3 kpa. Jednocześnie SKO wskazało, iż skarżący przedstawili zupełnie nowy zarzut, dotyczący położenia przedmiotowej nieruchomości w granicach administracyjnych miasta [...], która to okoliczność (niekwestionowana) nie wyłącza jednak stosowania przepisów rozdziału 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia Starosty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 2 ust. 1, art. 4 pkt 11, 12 i 13, art. 5, art. 11 ust. 1, 1 a, 1b i 4, art. 12 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz.1161). Zgodnie z art. 11 ust. 1, 1a i 1b ww ustawy, wyłączenie z produkcji rolnej użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczanych do klasy I, II, IlIa, IlIb oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne, może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Przy czym takiemu wyłączeniu nie podlegają min. grunty znajdujące się pod urządzeniami melioracji wodnych (art. 2 ust. 1 pkt 7), co nie było przez skarżącą kwestionowane. Z kolei, w myśl przepisu art. 12 ust.1 osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. I z rozstrzygnięciem organu w powyższym zakresie strona się nie zgodziła. Odnosząc się zatem do zarzutów skargi wskazać należy, iż zapadłe w niniejszej sprawie decyzje nie naruszają prawa. W istocie, zgodnie z treścią przepisu art. 10a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wprowadzonym ustawą z dnia 11 listopada 2014 r. o zmianie ustawy prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1101), do gruntów rolnych położonych w granicach administracyjnych miast nie stosuje się przepisów jej rozdziału 2 dotyczącego ograniczenia przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne. To z kolei powoduje (ma taki skutek), iż zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na nierolne nie wymaga uchwalenia przez radę gminy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wyrażenia zgody przez Ministra właściwego ds. rozwoju wsi, gdy grunty stanowią użytki rolne klas I-III. Jednakże wciąż koniecznym jest uzyskanie decyzji administracyjnej zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Czym innym jest bowiem tzw "odrolnienie" nieruchomości, co w przypadku lokalizacji nieruchomości rolnych w granicach administracyjnych miast następuje z mocy prawa (art. 10a ww ustawy). Czym innym natomiast produkcja rolna i konieczność wyrażenia zgody na wyłączenie bądź nie określonej kategorii gruntów rolnych. Jednakże zawsze z wydaniem przedmiotowej decyzji, która powinna zostać uzyskana przed wystąpieniem o wydanie pozwolenia na budowę, co miało miejsce w sprawie niniejszej, wiąże się, wbrew stanowisku skarżących, z koniecznością uiszczenia należności i opłat rocznych ustalonych zgodnie z regulacją art. 12 ww ustawy. Reasumując, nie można postawić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...]zarzutu naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa materialnego jak również postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77 § 1 80 k.p.a., jak i art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 3 kpa, a zwłaszcza zarzutu dowolności w podjęciu rozstrzygnięcia opartego na nie uwzględnieniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W ocenie Sądu, Starosta zebrał materiał niezbędny do wydania rozstrzygnięcia, a wnioski przez niego wyciągnięte z tego materiału nie naruszają zasad swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Z kolei zaś organ odwoławczy w sposób wystarczający wskazał, jakie przesłanki nim kierowały przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, nie uchybiając żadnym zasadom postępowania administracyjnego. Zatem zarzuty skargi, w przedmiocie naruszenia przepisów postępowania, w okolicznościach niniejszej spawy, nie mogły zostać uwzględnione. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującym reżimem prawnym. Dlatego też, w obliczu powołanych okoliczności, w ocenie Sądu, skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło