IV SA/Wa 1265/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-11
Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest niepełnosprawna, wychowuje małoletnie dzieci i posiada niskie dochody, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która jest niepełnosprawna, wychowuje małoletnie dzieci i wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W analizowanej sprawie skarżąca wykazała spełnienie tych przesłanek, co uzasadniało przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na swoją niepełnosprawność, niskie dochody (zasiłek stały, zasiłki rodzinne, alimenty na dzieci) i brak majątku. Złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić I. M. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. M. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia zwolnić I. M. od kosztów sądowych
I. M. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W dniu 21 maja 2015 r. doręczono skarżącej zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z dnia 18 maja 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
W dniu 26 maja 2015 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Do pisma dołączyła także kopie: wyroku rozwodowego, decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych, zasiłku stałego, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
W dniu 5 czerwca 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Uzasadniając wniosek oświadczyła, że nie wykonuje pracy ze względu na swoją niepełnosprawność. Wychowuje dwóch synów (13 i 15 lat). Skarżąca nie posiada żadnego majątku, oszczędności pieniężnych. Otrzymuje zasiłek stały w wysokości 185,34 zł, jej synowie otrzymują alimenty w wysokości po 300 zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości po 106 zł. Skarżąca oświadczyła także, że powinna wydawać na leczenie ok. 400 zł miesięcznie, jednakże z braku środków może wydawać jedynie ok. 1/3 tej kwoty.
Rozpoznając wniosek, zważono, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia.
Art. 243 i nast. cytowanej ustawy, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, że spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwoma małoletnimi synami. Łączny dochód, na który składają się: zasiłek stały, zasiłki rodzinne, alimenty, wynosi 997,34 zł (na trzy osoby). Dochód ten pozwala na zaspokojenie jedynie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności, czy przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji uznano, że skarżąca wykazała, że zachodzą przesłanki, pozwalające na przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem uiszczenie kosztów sądowych mogłoby narazić ją oraz jej dzieci na uszczerbek utrzymania koniecznego.
Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło