IV SA/Wa 1271/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenie "Z." z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony - oddala skargę - Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] maja 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia Z. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] września 2010r. odmawiające skarżącemu Stowarzyszeniu udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu zabudowy usługowej na terenie o powierzchni nie mniejszej niż 2 ha, w ramach inwestycji polegającej na budowie siedziby M., na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...] obręb [...], działkach nr ew. [...], [...], [...] obręb [...] i działkach nr ew. [...], [...], [...], [...] obręb [...] w rejonie ulicy [...] i [...] w W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podało, iż w dniu 20 lipca 2010r. Stowarzyszenie Z. złożyło wniosek o dopuszczenie na prawach strony do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Prezydent W. zaskarżonym postanowieniem odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia Z. do udziału w postępowaniu wskazując, że postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie nie wymagało udziału społeczeństwa. Rozważając zaś zasadność wniosku na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. organ pierwszej instancji uznał, że w sprawie niniejszej brak jest przesłanek, które wskazywałby, iż interes społeczny przemawia za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie Z. podniosło, że w swoich pismach z dnia 15 lipca 201 Or. i 16 sierpnia 2010r., w których wnioskowało o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, wykazało istnienie interesu społecznego uzasadniającego jego udział w tym postępowaniu. Ponadto zdaniem Stowarzyszenia przedmiotowa inwestycja powinna być obligatoryjnie, a nie uznaniowo, poddana procedurze oceny oddziaływania na środowisko. Rozpoznając sprawę organ drugiej instancji wskazał, że w myśl art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) organizacja ekologiczna może zgłosić chęć udziału w postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa. Stosownie zaś do art. 79 ust. 1 w/w ustawy udziału społeczeństwa wymaga postępowanie w toku którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W sprawie niniejszej Prezydent W., po zasięgnięciu opinii właściwych organów, postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 201 Or. odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W tych okolicznościach słusznie uznał organ pierwszej instancji, iż brak jest podstaw prawnych do dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowania w trybie art. 44 w/w ustawy, który dotyczy tylko postępowań wymagających udziału społeczeństwa. W tej sytuacji prawidłowo organ pierwszej instancji rozważył wniosek Stowarzyszenia Z. w kontekście spełnienia przesłanek z art. 31 § k.p.a. Kolegium w pełni podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że brak jest przesłanek uzasadniających udział na prawach strony Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu ze względu na interes społeczny. Kolegium zaznaczyło, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie może służyć jej partykularnym interesom, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych. W skardze na powyższe postanowienie Stowarzyszenie Z. podniosło, iż Kolegium rozstrzygając kwestie wykazania interesu społecznego, z naruszeniem obowiązku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, ograniczyło się jedynie do stwierdzenia, że Stowarzyszenie nie wykazało interesu społecznego uzasadniającego dopuszczenie go do udziału w postępowaniu. Podkreśliło, że brak ustosunkowania się organu do argumentów strony stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu wpływającym na wynik końcowy sprawy. Zaznaczyło, że nierozpatrzenie pism skarżącego z dnia 15 lipca 2010r., i 16 sierpnia 2010r. oraz zażalenia z dnia 4 października 2010r. mogło mieć istotne znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżące Stowarzyszenie wskazało, że istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie jest zaspakajanie partykularnych interesów samej organizacji, ale zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Organ powinien dokonać oceny, czy organizacja wystąpiła w celu ochrony interesu zbiorowego i to nawet wówczas, gdy jednocześnie działania organizacji będą zmierzały do ochrony indywidualnych praw jej członków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenia podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w granicach sprawy, nie będąc związany - stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ), dalej w skrócie zwaną p.p.s.a.- zarzutami i wnioskami skargi, uznał że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa procesowego i materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem stanowiło postępowanie wpadkowe w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), organizacje ekologiczne, które zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w tym postępowaniu na prawach strony. W sytuacji więc, gdy organ prowadzący postępowanie odstępuje od wymogu sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, udział społeczeństwa w tym postępowaniu nie jest wymagany, a tym samym brak jest podstaw do uczestniczenia w takim postępowaniu przez organizację społeczną na prawach strony. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r. odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Prawidłowo zatem organy orzekające w sprawie przyjęły, że brak jest podstaw prawnych do dopuszczenia Stowarzyszenia Z. do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 44 w/w ustawy. Sąd podziela również stanowisko organów, że Stowarzyszenie nie wykazało istnienia interesu społecznego uzasadniającego dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. Wynikającą, z kodeksu postępowania administracyjnego, zasadą jest udział w postępowaniu administracyjnym jego stron przy czym pojęcie strony definiuje sam Kodeks postępowania administracyjnego (art. 28 k.p.a.). Wyjątkiem od tej zasady jest udział w postępowaniu organizacji społecznych, których udział nie wynika z istnienia po ich stronie własnego interesu prawnego lecz przemawia za tym wyłącznie interes społeczny, przy czym warunkiem udziału organizacji jest to, aby mieściło się to w jej celach statutowych. Trzeba mieć na uwadze, iż udział organizacji społecznych w postępowaniu nie pozostaje bez wpływu na sytuacje prawną pozostałych stron (możliwość dostępu do akt - art. 73 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a., możliwość wniesienia środków odwoławczych - art. 127 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a., co może wpływać na termin załatwienia sprawy decyzją ostateczną itp.). Powyższe uwarunkowania przesądzają, iż skoro udział organizacji społecznych stanowi wyjątek od zasady oraz ma to jednocześnie wpływ na sytuację procesową pozostałych stron postępowania, przesłanki dopuszczenia organizacji społecznych do udziału w postępowaniu nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie Z. żądało dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia polegającego na budowie siedziby M., w wyniku realizacji którego, dojdzie do zabudowy określonego terenu. Zauważyć należy, że organ pierwszej instancji zwracał się w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do wnioskodawcy o wykazanie przesłanek dopuszczenia do udziału w postępowaniu, a w szczególności do wykazania interesu społecznego. Wniosek z dnia 15 lipca 2010r. o dopuszczenie do udziału w sprawie zawiera lakoniczne i ogólnikowe twierdzenia w tym zakresie. W piśmie z dnia 16 sierpnia 2010r. stanowiącym uzupełnienie w/w wniosku Stowarzyszenie wyjaśniło, że chce doprowadzić do rzetelnej analizy budowy pod względem jej kolizji z walorami przyrodniczymi i krajobrazowymi [...] oraz doprowadzić do rzetelnej analizy wariantów. Zdaniem Stowarzyszenia należy rozpatrzeć wariant organizacji planowanego M. wykorzystując historyczne zabudowania [...], które dostają się w prywatne ręce i następstwem takich działań jest budowa inwestycji komercyjnych. Zważywszy na fakt, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było w zakresie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to stwierdzić należy, że z argumentacji Stowarzyszenia Z. mającej przemawiać za zlokalizowaniem planowanego przedsięwzięcia na innym terenie, niż wskazany przez podmiot występujący o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie można wywodzić spełnienia przesłanki interesu społecznego, bowiem w postępowaniu tym ustala się warunki realizacji inwestycji na określonym już konkretnie terenie z punktu widzenia przepisów ustawy o ochronie środowiska i ustawy o ochronie przyrody. Aspekty podnoszone przez stronę skarżącą mogą być rozważane na etapie ustalania warunków zabudowy, jeżeli dla terenu objętego planowaną inwestycją nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a co ma miejsce w tej sprawie, bądź na etapie wydania pozwolenia na budowę. Podzielić należy zatem pogląd organów administracji, że nie została spełniona druga przesłanka dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym jaką jest interes społeczny przemawiający za takim udziałem. Sąd dokonując analizy sprawy nie dopatrzył się też z urzędu istnienia interesu społecznego uzasadniającego udział Stowarzyszenia w postępowaniu. Dodatkowo wskazać należy, iż Sąd nie odniósł się do zarzutów przedstawionych w zażaleniu, a na które powołano się w skardze, dotyczących postępowania odnośnie procedury oceny oddziaływania na środowisko, albowiem w sprawie niniejszej przedmiotem postępowania administracyjnego była tylko i kwestia udziału Stowarzyszenia w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wpjewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, skargę oddalił.