IV SA/Wa 128/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej – oddala skargę – Decyzją z dnia [...] lipca 2010r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył P. sp. z o.o. administracyjną karę pieniężną, za naruszenie warunków odprowadzania ścieków do środowiska, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty G. z dnia [...] lipca 2003 r., znak: [...], z Z. w M., w 2007 roku w wysokości 1.127.962,00 zł. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że kara została obliczona począwszy od 30 lipca 2007r. Od powyższej decyzji odwołała się P. sp. z o.o., wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu wojewódzkiego. W odwołaniu podniesiono, że wysokość kary jest rażąco wysoka i nieproporcjonalna. Wskazano, że organ nie miał obiektywnych przesłanek do kwestionowania przedkładanych wyników badań, które zostały wykonane przez laboratorium Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] listopad 2010r, znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2010r. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Ochrony Środowiska podał, że zgodnie z art. 299 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zmianami), wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Stosownie do treści z art. 305 ust. 1. pkt 1 i 2 ww. ustawy, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji i spełnione są warunki określone w art. 147a. Zgodnie natomiast z art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone: o 80 % - w przypadku składu ścieków; o 10 % - w przypadku procentowej redukcji stężeń substancji w oczyszczanych ściekach; w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w przypadku stanu ścieków; o 10 % - w przypadku ilości odprowadzanych ścieków. Zgodnie z art. 305a ust 2 Prawa ochrony środowiska w przypadku nie spełnienia warunków prowadzenia pomiarów o których mowa w art. 147 a, przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio. Zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym, żadne z przedkładanych przez stronę postępowania badań wymaganych w okresie objętym oceną w niniejszej sprawie nie było wykonane przez podmiot spełniający wymogi art. 147a Prawa ochrony środowiska. W związku z powyższym zaszła przesłanka art.305a ust. 2 ww. ustawy, co w świetle wskazanych przepisów prawa nakładało na wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska obowiązek wymierzenia kary. Odpowiadając na zarzuty strony zawarte w odwołaniu Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że: laboratorium Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej nie spełnia kryteriów określonych przez art. 147a Prawa ochrony środowiska. Organ podkreślił, że przepisy art. 305a ust.1 pkt 2 i ust. 2 Prawa ochrony środowiska nie mają cechy uznania administracyjnego, które pozwalałoby organowi dokonywać oceny słuszności zastosowania określonej sankcji w świetle np. interesu społecznego. Przepisy te należy obligatoryjnie stosować - zgodnie z ich brzmieniem. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał również, że w Dyrektywie 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustalającej ramy wspólnego działania w dziedzinie polityki wodnej, art. 10 ust.2 nakłada obowiązek kontroli emisji z zastosowaniem najlepszych technik - czego wyrazem w prawie polskim jest art. 147a Poś. Dla realizacji między innymi tego obowiązku w art. 23 Dyrektywy określono, że kary za niestosowanie przepisów powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska P. sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono, że wydana została z naruszeniem prawa poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że badania przeprowadzone przez laboratorium Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej nie zapewniły pełnej równoważności uzyskiwanych wyników względem metodyk referencyjnych określonych w art. 147a Prawa ochrony środowiska. Strona skarżąca wskazała także na naruszenie art. 305 ust. 2 ww. ustawy poprzez jego zastosowanie i nieznanie przedkładanych wyników badań przeprowadzonych przez laboratorium IMiGW. Zarzucono także naruszenie art. 305a ustawy Prawo ochrony środowiska, art. 86 Konstytucji RP, Dyrektywy 2004/35/We Parlamentu Europejskiego i Rady poprzez niezasadne uznanie, iż możliwe jest wymierzenie kary podmiotowi, który w żaden sposób nie przyczynił się do pogorszenia stanu środowiska. Skarżąca wskazała również, że organ naruszył art. 23 Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, w którym określono, że kary powinny być proporcjonalne. Strona skarżąca wskazała również, że jej zdaniem organ centralny naruszył przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji stojącej w sprzeczności z przepisami Konstytucji RP i Dyrektywami Parlamentu Europejskiego i Rady. Wskazano też na naruszenie art. 7 oraz 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewystarczające wyjaśnienie zasadności przesłanek, które brane były pod uwagę przy załatwieniu sprawy. Podniesiono również naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez newyjaśnienie w uzasadnieniu skarżonej decyzji powodów, dla których organ odmówił wiarygodności argumentom przedstawionym przez stronę postępowania. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz, 1270 ze zm.), nie jest związany zarzutami i granicami skargi. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium zgodności z prawem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie trzeba podkreślić, że orzekające w sprawie organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zmianami) jak też przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r, w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U. Nr 260 poz. 2177). W okresie, za który została wymierzona kara, firmę P. sp. z o.o. obowiązywały warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty G. z dnia [...] lipca 2003 r. W pozwoleniu tym nałożono na spółkę obowiązek prowadzenia kontroli jakości wprowadzanych do odbiornika ścieków co najmniej raz na dwa miesiące. Podczas kontroli przeprowadzonej w grudniu 2009r. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska stwierdzono, że w okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego tj. od dnia 30 lipca 2007r. do dnia 29 lipca 2008r. kontrolowany podmiot wykonał wymaganą liczbę analiz ścieków jednak pomiary te zostały wykonane przez laboratorium Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w W., które nie posiadało odpowiedniego certyfikatu akredytacji. Zgodnie z art. 147a ustawy Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 maja 2005r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw, prowadzący instalację obowiązany był od dnia 29 lipca 2007r.do wykonywania pomiarów wielkości emisji przez laboratorium posiadające certyfikat wdrożonego systemu jakości lub certyfikat akredytacji w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o systemie oceny zgodności w zakresie badań. Z akt sprawy wynika, co nie zostało skutecznie zakwestionowane przez stronę, że przeprowadzające badania laboratorium Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w W. nie posiadało certyfikatów, o których mówi art. 147a ustawy prawo ochrony środowiska. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 299 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zmianami), wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Stosownie do treści z art. 305 ust. 1. pkt 1 i 2 ww. ustawy, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji i spełnione są warunki określone w art. 147a. Zgodnie natomiast z art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone: o 80 % - w przypadku składu ścieków; o 10 % - w przypadku procentowej redukcji stężeń substancji w oczyszczanych ściekach; w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w przypadku stanu ścieków; o 10 % - w przypadku ilości odprowadzanych ścieków. Zgodnie z art. 305a ust 2 Prawa ochrony środowiska w przypadku nie spełnienia warunków prowadzenia pomiarów o których mowa w art. 147 a, przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie prowadzący instalację nie spełnił warunków prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a Prawa ochrony środowiska. Stąd zasadne było wymierzenie stosownej kary pieniężnej. W realiach niniejszej sprawy nie ma przy tym znaczenia, że ukarany podmiot nie zanieczyścił środowiska naturalnego. Nie ulega natomiast wątpliwości, że nie dołożył należytych starań w celu zapewnienia wykonywania badań jakości ścieków przez laboratorium posiadające odpowiednie certyfikaty i akredytacje. Za tego typu zaniedbania prawodawca europejski jak też krajowy przewidział stosowne sankcje. Przepisy, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie są zdaniem Sądu jednoznaczne i nie dawały organom administracji możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, której wysokość ustalona została prawidłowo w oparciu o obowiązujące prawo. W zakończeniu Sąd wyjaśnia iż nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności zastosowanych w sprawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Wynika to z faktu, że Sąd nie powziął wątpliwości uzasadniających wystąpienie z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd nie znalazł także podstaw do wystąpienia z pytaniem do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w kwestii wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów wspólnotowych. Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadami, które wywołałyby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.