IV SA/Wa 1282/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-05
Skład orzekający: Alina Balicka, Agnieszka Wójcik, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów, polegająca na wykreśleniu jednej działki i wpisaniu innej, może zostać wydana bez pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności co do przebiegu koryta rzeki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 i 77 kpa), ponieważ nie wyjaśniono wystarczająco stanu faktycznego w zakresie przebiegu rzeki C. i jej lokalizacji względem działki skarżących. Brak pełnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, w tym możliwości pomyłki w dokumentacji geodezyjnej, uniemożliwił prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Skarżący B. i M. D. zaskarżyli decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów. Zmiany te polegały na wykreśleniu działki skarżących o powierzchni 3,76 ha i wpisaniu nowej działki o powierzchni 3,70 ha, co miało wynikać z wykreślenia części koryta rzeki C. Skarżący nie zgadzali się z tymi zmianami, twierdząc, że przez ich działkę przebiega rów, a nie rzeka C., która płynie w innym miejscu. Organy administracji oparły swoje decyzje na dokumentacji geodezyjnej i piśmie Zarządu Melioracji, które wskazywały na obecność rzeki C. na działce.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego M. D. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wójcik,, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Anna Mruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2006r. sprawy ze skargi B. D. i M. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2006r. [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na rzecz skarżącego M. D. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją z dnia [...] maja 2006r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] znak [...] z dnia [...] marca 2006r. Starosta [...] w/w decyzją działając z urzędu orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu wsi R., gm. J., pow. g. polegającej na wykreśleniu działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 3,76 ha i wpisaniu w to miejsce działki nr [...] o pow. 3,70 ha bez zmiany właścicieli B. i M. małż. D.
Decyzji Starosty [...] została wydana w oparciu o dokumentację geodezyjną zawierającą "Wykaz zmian gruntowych" opracowaną przez geodetę uprawnionego mgr inż. J. Z. w ramach zleconej przez Starostwo [...] aktualizacji klasyfikacji gruntów zmeliorowanych dla terenu wsi R. Operat techniczny, który powstał w wyniku prac geodezyjno-klasyfikacyjnych przyjęty został do państwowego zasobu geodezyjnego w G. pod Nr [...] dnia [...] lipca 2005r.
Odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2006r. złożyli M. i B. małż. D. podnosząc, iż nie wyrażają zgody na proponowane zmiany skutkujące pomniejszeniem ich działki Nr [...] o 0,06 ha.
Organ odwoławczy rozpatrując sprawę na skutek odwołania uznał, że zebrane dowody potwierdzają, iż w trakcie aktualizacji ewidencji gruntów wsi R. w 1984r. pomyłkowo włączono część koryta rzeki C. w skład nowoutworzonej wówczas działki nr [...] o pow. 3,76 ha. Znajdujące się w aktach sprawy pismo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w R. Inspektorat w G. z dnia [...] marca 2006r. potwierdza, że ciek wodny znajdujący się na cześci działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...], [...] i [...] położonych w miejscowości R., gm. J. stanowi ciek naturalny pod nazwą rzeka C.
Na etapie zakładania ewidencji gruntów wsi R. w latach 60-tych XX wieku istniała działka nr [...] o pow. 3,70 ha, którą wykazano w ewidencji gruntów jako własność J. i K. małż. A.. Wody płynące ( rzekę C. ) sąsiadujące z działką nr [...] zaklasyfikowano wówczas jako "rowy", które stanowiły odrębną działkę ewidencyjną ( operat Nr [...] ). Stan taki istniał do 1984r., kiedy to w wyniku aktualizacji ewidencji gruntów wsi R. ( operat techniczny Nr [...] ) powierzchnię rowów dołączono jako użytek "[...]" o pow. 0,06 ha do pierwotnej działki nr [...] tworząc nową działkę nr [...] o pow. 3,76 ha i przypisując bezpodstawnie prawo własności do gruntu pod wodami.
Wykryty błąd w danych ewidencyjnych należy wyeliminować poprzez odłączenie z działki nr [...] powierzchni gruntu pod wodami płynącymi ( część rzeki C.) i nadanie nowego oznaczenia działce tj. nr [...] oraz obliczonej powierzchni wynoszącej 3,70 ha.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 1, 1a i 3 oraz art. 14a ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne / Dz. U. Nr 115, poz. 1229 / grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi stanowiącymi z mocy prawa własność Skarbu Państwa, są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Przejście gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do zasobu lub ich wykreślenie z zasobu stwierdza, w drodze decyzji, na wniosek właściwego organu lub jednostki - właściwy starosta realizujący zadania z zakresu administracji rządowej.
Skargę na decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2006r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli B. i M. D.. Skarżący podnieśli, że działka ich obejmuje ok. 1 metra rowu melioracyjnego a nie rzeki C.. Nie ma tam żadnych wód powierzchniowych rzeki C., która płynie w dalszej odległości. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji a także decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2006r.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 powołanej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 kpa.
Ustawa z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne / tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm. / reguluje sprawy dotyczące m. in. ewidencji gruntów / art. 1 pkt 3 /. Ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące położenia gruntów ich granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty / art. 20 ust. 1 pkt 1 /. Ewidencję gruntów prowadzą starostowie / art. 22 ust. 1 /. Informacje o gruntach zawiera operat ewidencyjny, który składa się a map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów /art. 24 ust. 1 /.
Starostwo Powiatowe w G. zleciło aktualizację klasyfikacji gruntów zmeliorowanych dla terenu wsi R.. W ramach tej aktualizacji geodeta uprawniony mgr inż. J. Z. opracował dokumentację geodezyjną zawierającą "Wykaz zmian gruntowych". Operat techniczny, który powstał w wyniku prac geodezyjno-kartograficznych przyjęty został do państwowego zasobu geodezyjnego w G. pod Nr [...] dnia [...] lipca 2005r.
Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające m. in. z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych - § 46 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/.
Organy uznały za udowodnione w sprawie, w oparciu o dokumentację geodezyjną opracowaną w ramach aktualizacji klasyfikacji gruntów zmeliorowanych dla terenu wsi R. oraz pismo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w R. Inspektorat w G. z dnia [...] marca 2006r., że część działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] położonej w miejscowości R., gm. J. stanowi ciek naturalny pod nazwą rzeka C..
Skarżący kwestionują, że przez ich działkę płynie rzeka C., wskazując, że koryto rzeki C. znajduje się w innym miejscu, w znacznym oddaleniu od ich działki. Natomiast przez ich działkę, zgodnie z dotychczas istniejącym zapisem w ewidencji gruntów, przebiega rów.
W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego nie dokonano wystarczających ustaleń faktycznych w zakresie przebiegu rzeki C..
Od momentu założenia ewidencji gruntów wsi R., co miało miejsce w latach 60-tych XX wieku, grunty stanowiące obecnie część działki skarżących były zakwalifikowane jako rowy. Po ostatniej aktualizacji klasyfikacji gruntów zmeliorowanych wsi R. jaka miała miejsce w 2005r., rowy te zakwalifikowano jaki ciek naturalny pod nazwą rzeka C.. Organy nie wyjaśniły, czy od czasu założenia ewidencji wsi R., w ewidencji tej figurowały grunty stanowiące koryto rzeki C. i ewentualnie gdzie były one zlokalizowane. Nie wyjaśniono również, od kiedy i w oparciu, o jakie źródło informacji w Wojewódzkim Zarządzie Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w R. Inspektorat w G. figuruje ciek naturalny pod nazwą rzeka C. na części działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...].
Uzupełnienie materiału dowodowego musi pozwolić organom w sposób jednoznaczny odpowiedzieć na pytanie, przez jakie grunty przebiega koryto rzeki C. i wykluczyć możliwość pomyłki w tym zakresie, wobec twierdzenia skarżących, że koryto rzeki C. znajduje się w innym miejscu, poza działką skarżących. W ostateczności nie można wykluczyć konieczności przeprowadzenia wizji lokalnej w celu ustalenia lokalizacji koryta rzeki C.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a więc wbrew regułom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Z art. 77 § 1 kpa wynika bowiem dla organu administracji obowiązek oceny całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy.
Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7 i 77 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i z tych względów musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło