IV SA/Wa 1283/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-21

Skład orzekający: Michał Majcher

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemka ubiegająca się o ochronę międzynarodową, utrzymująca się z świadczeń socjalnych i posiadająca już ustanowionego pełnomocnika z wyboru, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Cudzoziemka, której sytuacja materialna uniemożliwia ponoszenie kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona z tych kosztów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 PPSA. Jednakże, w sytuacji gdy posiada już ustanowionego pełnomocnika z wyboru (adwokata), nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, zgodnie z art. 246 § 3 PPSA.
Stan faktyczny
Z. B., cudzoziemka ubiegająca się o ochronę międzynarodową, wniosła skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Do skargi dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżąca podała, że utrzymuje się z świadczeń socjalnych w kwocie 2500 zł miesięcznie, które przeznacza na utrzymanie rodziny (mąż, czwórka dzieci) i wynajem domu (1500 zł miesięcznie). Posiadała już ustanowionego adwokata z wyboru.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono Z. B. od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu postanawia: 1. zwolnić Z. B. od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W piśmie z dnia 26 marca 2018 r. Z. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Do skargi dołączyła, złożony na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podała, że jest cudzoziemką ubiegającą się w Polsce o udzielenie ochrony międzynarodowej. Nie możliwości podjęcia zatrudnienia na terenie RP. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem i czwórką dzieci. Cała rodzina utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń udzielonych cudzoziemcom w łącznej kwocie 2500 zł miesięcznie. Skarżąca podała, że nie ma majątku, nie pracuje. Jako niezbędne wydatki wskazała wynajem domu – 1500 zł miesięcznie, 1000 zł – wydatki na pozostałe potrzeby. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej zwanej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, nie ma również możliwości zdobycia środków na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, ponieważ nie może legalnie pracować. Wraz rodziną utrzymuje się wyłącznie ze środków socjalnych przyznawanych cudzoziemcom. Łączna miesięczna suma tej pomocy wynosi 2500 zł. Całość otrzymywanych środków, jak oświadczyła Skarżąca, przeznaczanych jest na bieżące utrzymanie. Samo wynajęcie i utrzymanie domu pochłania 1500 zł miesięcznie. Rodzinie Skarżącej pozostaje zatem kwota 1000 zł na pozostałe potrzeby (wyżywienie, ubranie, środki czystości itp.). W ocenie Referendarza pozostająca do dyspozycji Skarżącej kwota nie pozwala na wygospodarowanie dodatkowych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W tego typu sprawach pobierany jest bowiem wpis sądowy w kwocie 300 zł – stosownie do § 2 ust. 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zachodziły więc ustawowe przesłanki do przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa należało orzec jak w pkt 1 sentencji. Nie zachodzą natomiast przesłanki do przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie art. 246 § 3 Ppsa profesjonalnego pełnomocnika można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone w dniu 20 czerwca 2017 r. przez Skarżącą adw. M. F.. Obejmuje ono również postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Pełnomocnik nie został ustanowiony na podstawie przepisów o prawie pomocy. Jest pełnomocnikiem z wyboru. Z akt sprawy nie wynika również, by to pełnomocnictwo zostało wypowiedziane. Zachodzi zatem negatywna przesłanka do przyznania prawa pomocy. Skarżąca pozostaje bowiem w stosunku prawnym z adwokatem. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 3 Ppsa orzeczono jak w pkt 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło