IV SA/Wa 1285/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-20
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Alina Balicka, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu drugiej instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, w którym jako środek egzekucyjny zastosowano grzywnę w celu przymuszenia, może zostać uchylone z powodu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, mimo że obowiązek nałożony ostateczną decyzją administracyjną pozostaje w obrocie prawnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zastosowanie grzywny w celu przymuszenia jako środka egzekucyjnego było zbyt uciążliwe, ponieważ skarżąca spółka twierdziła, że nie jest już w posiadaniu przesyłki, której dotyczył obowiązek przetworzenia. Sąd stwierdził, że nałożenie grzywny nie doprowadzi do wykonania obowiązku, co jest celem egzekucji, i że organ powinien rozważyć wykonanie zastępcze lub odebranie przesyłki. Jednocześnie sąd oddalił zarzuty dotyczące wygaśnięcia obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego, uznając, że ostateczna decyzja administracyjna pozostaje w obrocie prawnym.Stan faktyczny
Spółka I. Sp. z o.o. została zobowiązana ostateczną decyzją administracyjną do przetworzenia przesyłki ziarna konopi chińskiej. Po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, spółka wniosła zarzuty, twierdząc m.in. o wygaśnięciu obowiązku i zbyt uciążliwym środku egzekucyjnym (grzywna w celu przymuszenia). Organ egzekucyjny utrzymał w mocy postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów. Spółka zaskarżyła to postanowienie do WSA, podnosząc m.in. zarzut, że nie jest właścicielem przesyłki i nie może wykonać nałożonego obowiązku, a grzywna jest zbyt uciążliwa. WSA uchylił zaskarżone postanowienie, uznając zarzut zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego za zasadny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Lekarza Weterynarii i zasądził od Głównego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Głównego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej I. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Lekarz Weterynarii postanowieniem nr [...], z dnia [...] kwietnia 2014 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz w związku z art. 17 i 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez I. Sp. z o.o., z siedzibą w G., na postanowienie Granicznego Lekarza Weterynarii w G. z dnia [...] lutego 2014 r. (znak: [...]) w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy:
Graniczny Lekarz Weterynarii w G. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], wyraził zgodę na zmianę przeznaczenia przesyłki, zawierającej ziarno konopi chińskiej, dostarczonej z Chińskiej Republiki Ludowej w kontenerach [...],[...],[...],[...],[...], zarejestrowanej w Granicznym Inspektoracie Weterynarii w G. pod numerem [...] i nakazał poddać przesyłkę przetworzeniu do celów innych niż spożycie przez zwierzęta lub ludzi, tj. na olej techniczny i makuch na cele energetyczne. Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.
Graniczny Lekarz Weterynarii w G., po upływie terminu do wykonania przez I. Sp. z o.o. obowiązku wynikającego z decyzji [...] z dnia [...] lipca 2012 r., przesłał zobowiązanemu upomnienie z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
Następnie pismem z dnia 30 września 2013 r., znak: [...], Graniczny Lekarz Weterynarii w G. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wszczęcie wobec I. Sp. z o.o. egzekucji obowiązku niepieniężnego, ustalonego decyzją [...] z dnia [...] lipca 2012 r., i jako środek egzekucyjny wskazał grzywnę w celu przymuszenia. Do pisma został dołączony tytuł wykonawczy nr [...], który został wystawiony przez Granicznego Lekarza Weterynarii w G. w dniu [...] września 2013 r.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], Wojewoda [...] nałożył na I. Sp. z o.o. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5.000 zł. Zobowiązany został wezwany do wykonania obowiązku polegającego na poddaniu przesyłki przetworzeniu do celów innych niż spożycie przez zwierzęta lub ludzi, tj. na olej techniczny i makuch na cele energetyczne, zgodnie z ostateczną decyzją Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.
Po wszczęciu egzekucji administracyjnej I. Sp. z o.o. w piśmie z dnia 17 grudnia 2013 r. oraz w zażaleniu na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. I. Sp, z o.o. sformułowała zarzut wygaśnięcia obowiązku, gdyż w jej ocenie decyzja Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. jest poza obrotem prawnym, na co ma wskazywać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1164/13. I. Sp. z o.o. podniosła także zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, twierdząc, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, po który można sięgać wyłącznie po wykorzystaniu innych środków egzekucyjnych.
W związku z tym, że I. Sp. z o.o. zgłosiła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2013 r., Wojewoda [...], który jest właściwy do rozpatrzenia zarzutów, zawiesił przedmiotowe postępowanie egzekucyjne w drodze postanowienia z dnia [...] stycznia 2014 r. i zwrócił się pismem z dnia 16 stycznia 2014 r. do Granicznego Lekarza Weterynarii w G., jako wierzyciela, o zajęcie stanowiska w zakresie zarzutów, jakie zgłosiła zobowiązana spółka w prowadzonym przeciwko niej postępowaniu egzekucyjnym.
Graniczny Lekarz Weterynarii w G. postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie uwzględnił podniesionego przez I. Sp. z o.o. zarzutu wygaśnięcia obowiązku oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Na postanowienie Granicznego Lekarza Weterynarii w G. z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], I. Sp. z o.o. złożyła zażalenie, w którym zarzuciła m. in. naruszenie przez Granicznego Lekarza Weterynarii w G. art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem grzywna w celu przymuszenia ma charakter wyjątkowy, ostateczny i należy po nią sięgać po wyczerpaniu możliwości skorzystania z innych środków egzekucyjnych. I. Sp. z o.o. podniosła ponadto, że nie może być skutecznie zobowiązana do przetworzenia produktów przesyłki, ponieważ nie jest właścicielem towaru. Ponadto, według zobowiązanej spółki Graniczny Lekarz Weterynarii w G. błędnie ocenił znaczenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1164/13, w oparciu o który zobowiązany stwierdził, że obowiązek, w stosunku do którego prowadzona jest egzekucja, wygasł i przedstawił argumentację na temat zasadności wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.
Główny Lekarz Weterynarii rozpatrując zażalenie uznał, że I. Sp. z o.o. wniosła zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, twierdząc, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nr [...], wystawionym przez Granicznego Lekarza Weterynarii w G. w dniu [...] września 2013 r., wygasł w wyniku wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1164/13. Odnosząc się do tego zarzutu Główny Lekarz Weterynarii wskazał, że sąd administracyjny badał pod względem zgodności z prawem decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...]. Na podstawie tej decyzji Główny Lekarz Weterynarii uchylił decyzję Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. umarzającą postępowanie wszczęte na skutek wniesienia przez K. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., i orzekając co do istoty sprawy, odmówił uchylenia decyzji Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...], a zatem wyeliminował z obrotu prawnego rozstrzygnięcie, które zakończyło nadzwyczajne postępowanie administracyjne prowadzone w trybie wznowieniowym. Natomiast sąd nie badał legalności decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., którą Graniczny Lekarz Weterynarii w G. zobowiązał I. Sp. z o.o. do przetworzenia przesyłki do celów innych niż spożycie przez zwierzęta lub ludzi, tj. na olej techniczny i makuch na cele energetyczne. Postępowanie administracyjne prowadzone w trybie wznowieniowym nie wzruszyło decyzji Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., w związku z czym decyzja ta w dalszym ciągu podlega wykonaniu.
Główny Lekarz Weterynarii wskazał, że zgłoszone zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a postępowanie polegające na rozpatrzeniu zarzutów i zajęciu stanowiska co do ich zasadności ma prowadzić do merytorycznego załatwienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ wskazał, że podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być okoliczności dotyczące zakończonego ostateczną decyzją postępowania administracyjnego. W przeciwnym razie umożliwiałoby to zobowiązanemu podważanie ostatecznych decyzji poza trybami nadzwyczajnymi dla tego celu przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Dlatego też Główny Lekarz Weterynarii nie jest uprawniony do ustalenia, czy I. Sp. z o.o. może być skutecznie zobowiązana do zniszczenia przesyłki, która nie stanowi własności spółki. Kwestia ta była przedmiotem rozważań w postępowaniu administracyjnym, które zostało zakończone ostateczną decyzją nakazującą przetworzenie przesyłki.
Rozpatrując drugi zarzut dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), Główny Lekarz Weterynarii wskazał, że zgodnie z zasadami postępowania egzekucyjnego wyrażonymi w art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Jednocześnie ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 7 § 3 wskazuje, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. W przedmiotowej sprawie, organ uznał, że żadna z tych sytuacji nie zachodziła w czasie, gdy został zastosowany środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Zgodnie z art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywna w celu przymuszenia może znaleźć zastosowanie do wszystkich obowiązków o charakterze niepieniężnym polegających na braku działania (czyli zaniechaniu, znoszeniu) lub pewnym działaniu. Grzywna w celu przymuszenia nie ma charakteru wyjątkowego, ostatecznego, a ustawodawca nie uzależnia możliwości nałożenia grzywny w celu przymuszenia od braku skuteczności innych środków egzekucyjnych.
W ocenie organu uciążliwość grzywny w celu przymuszenia dla normalnego funkcjonowania zobowiązanego nie została w wykazana przez I. Sp. z o.o. Zobowiązany nie wskazał alternatywnego środka, który byłby dla niego mniej uciążliwy, dlatego też należy przyjąć, że organ zastosował najłagodniejszy środek egzekucyjny.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] kwietnia 2014 r. wniosła I. Sp. z o.o. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na nieumorzeniu postępowania egzekucyjnego w sytuacji gdy popełniono błąd co do osoby zobowiązanego i postępowanie te powinno być prowadzone wobec innego niż strona podmiotu,
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na nieumorzeniu postępowania egzekucyjnego w sytuacji gdy wykonanie prze stronę obowiązku o charakterze niepieniężnym było niewykonalne,
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na nieumorzeniu postępowania egzekucyjnego w sytuacji gdy obowiązek wygasł na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2013 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1164/13, w którym to wyroku uchylono decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] lub ewentualnie niezawieszeniu postępowania na skutek tego wyroku,
4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na uznaniu, że nie jest zasadny zarzut wygaśnięcia obowiązku,
5. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na uznaniu, że nie jest zasadny zarzut zbytniej uciążliwości środka egzekucyjnego,
6. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.7 § 3, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na zastosowaniu przez organ wobec strony środka egzekucyjnego w sytuacji, gdy egzekwowany obowiązek stał się bezprzedmiotowy,
7. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na zastosowaniu przez organ wobec strony grzywny w sytuacji, gdy nie było przesłanek do jej zastosowania,
8. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 §1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na wydaniu postanowienia utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie podczas gdy nie zachodziły przesłanki takiego utrzymania w mocy,
9. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na sporządzeniu niejasnego i zdawkowego uzasadnienia postanowienia, które nie wyjaśnia stronie przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżone postanowienie,
10. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego przez organy w sposób, który nie wzbudza w jakikolwiek sposób u strony zaufania do organów państwa.
W konsekwencji powyższego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca podniosła, że I. Sp. z o.o. nie jest ani posiadaczem, ani właścicielem przesyłki zawierającej ziarno konopi chińskiej, której dotyczy przedmiotowe postępowanie administracyjne. Nie przysługują jej również żadne inne prawa wobec tejże przesyłki, nie ma ona również dostępu do niej. Stan ten miał miejsce zarówno w momencie nakazania stronie poddania przesyłki przetworzeniu do celów innych niż spożycie przez zwierzęta lub ludzi, tj. na olej techniczny i makuch na cele energetyczne, jak i obecnie. Pomimo tego Graniczny Lekarz Weterynarii w G. nakazał właśnie skarżącej spółce poddać przedmiotową przesyłkę przetworzeniu do celów innych niż spożycie przez zwierzęta lub ludzi, tj. na olej techniczny i makuch na cele energetyczne, w ogóle nie zważając na to, że jest to w przypadku skarżącej fizycznie (faktycznie) i prawnie niemożliwe. Zdaniem skarżącej obowiązek egzekucyjny winien być skierowany wobec K. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.
Ponadto w ocenie skarżącej, organ egzekucyjny powinien był umorzyć postępowanie egzekucyjne, gdyż z uwagi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1164/13, obowiązek, którego dotyczy egzekucja wygasł.
Skarżąca podniosła również, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci grzywny jest zbyt uciążliwy. Główny Lekarz Weterynarii naruszył też w sposób istotny art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zastosowanie przez organ wobec strony środka egzekucyjnego w sytuacji, gdy egzekwowany obowiązek stał się bezprzedmiotowy. W przedmiotowej sprawie postanowienie zostało skierowane do strony, której nie przysługuje żadne uprawnienie względem przesyłki. Skarżąca nie może być skutecznie zobowiązana do zniszczenia (przetworzenia) nie swojej własności. Strona nie jest właścicielem towaru, nie przysługują jej uprawnienia do rozporządzania oraz korzystania z rzeczy, nawet, jeżeli organy państwowe wydają mu w tym kierunku odpowiednie dyspozycje. Organ nie może w ten sposób naruszać prawa własności. To nie strona, a jeśli już to K. L. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. (choć i takie zobowiązanie w stosunku do niego z innych przyczyn byłoby nieadekwatne), winien zostać zobowiązany do czynności, do których zobowiązano I. Sp. z o.o.
W odpowiedzi na skargę Główny Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. pełnomocnik Głównego Lekarza Weterynarii oświadczył, że postępowanie prowadzone w trybie wznowieniowym co do decyzji Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. zostało zakończone wydaniem decyzji o odmowie uchylenia tej decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 , ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są uzasadnione.
Graniczny Lekarz Weterynarii w G. decyzją [...] z dnia [...] lipca 2012 r., dotyczącą zgłoszenia z dnia 8 marca 2012 r. przesyłki: zawierającej ziarno konopi chińskiej, dostarczonej z Chińskiej Republiki Ludowej w kontenerach [...],[...],[...],[...],[...], zarejestrowanej w Granicznym Inspektoracie Weterynarii w G. pod numerem [...] wyraził zgodę na zmianę przeznaczenia przesyłki i nakazał poddać ją przetworzeniu do celów innych niż spożycie przez zwierzęta lub ludzi, tj. na olej techniczny i makuch na cele energetyczne w terminie 21 dni od daty w jakiej niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Decyzja Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. została skierowana do I. Sp. z o.o. Organ w toku postępowania uznał, że to właśnie I. Sp. z o.o. dokonując zgłoszenia przesyłki do kontroli weterynaryjnej jest osobą odpowiedzialną za przesyłkę, a tym samym stroną postępowania. Decyzja ta jest ostateczna w administracyjnym toku instancji.
Faktem jest, że w stosunku do postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., został złożony przez K. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. z siedzibą w R. wniosek z dnia 10 września 2012 r. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Po rozpatrzeniu tego wniosku Graniczny Lekarz Weterynarii w G. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. umorzył postępowanie wszczęte na wniosek z dnia 10 września 2012 r. Na skutek odwołania od tej decyzji Główny Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] uchylił w całości decyzję Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. i orzekając co do istoty sprawy odmówił uchylenia decyzji Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Na skutek skargi K. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. z siedzibą w R., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 września 2013 r., sygn.. akt IV SA/Wa 1164/13, uchylił decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2013 r. Z urzędu Sądowi wiadomo, że wyrok ten stał się prawomocny z dniem 13 listopada 2013 r. Na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. pełnomocnik organu oświadczył, że po wyroku postępowanie w trybie wznowieniowym zostało zakończone wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w trybie wznowieniowym. Z urzędu Sądowi wiadomo, że do Sądu wpłynęła skarga na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, która postanowieniem z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1021/14, została odrzucona.
Powyższe wskazuje, że decyzja Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. pozostaje w obrocie prawnym i nakłada obowiązek, o którym w niej mowa na I. Sp. z o.o., jako zobowiązanego do jego wykonania. Ponieważ I. Sp. z o.o. nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym wynikającego z ww. decyzji administracyjnej stała się osobą zobowiązaną w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W oparciu o decyzję Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. został wystawiony tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] września 2013 r., w którym jako podmiot zobowiązany figuruje I. Sp. z o.o.
Na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się, gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Błąd co do osoby zobowiązanego stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego wówczas, gdy w tytule wykonawczym została wskazana jako zobowiązana osoba, na której nie ciąży obowiązek. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca, gdyż z porównania decyzji Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., w oparciu o którą wystawiono tytuł wykonawczy oraz tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2013 r. wynika, że podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym jest I. Sp. z o.o. Skarżąca Spółka w toku postępowania nie wykazała, że obowiązek nałożony na nią decyzją Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. przeszedł na inny podmiot.
Wobec powyższego niezasadny jest zarzut skargi nieumorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na błąd co do osoby zobowiązanego.
Art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje jako podstawę zarzutu niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. W sytuacji stwierdzenia, że obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny, organ na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 ww. ustawy winien umorzyć postępowanie egzekucyjne.
Skarżąca w skardze wskazała, że akt wykonalny to taki, który ze względu na treść nadaje się do wymuszenia w drodze egzekucji. Obiektywny charakter niewykonalności oznacza, że w świetle stanu aktualnego nikt nie może wykonać obowiązku.
Z decyzji Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. wynika, że nałożony nią obowiązek o charakterze niepieniężnym polega na poddaniu przesyłki ziarna konopi chińskiej przetworzeniu do celów innych niż spożycie przez zwierzęta lub ludzi, tj. na olej techniczny i makuch na cele energetyczne. Z charakteru tego obowiązku w postaci określonych czynności wynika, że nadaje się on do wykonania w drodze egzekucji. Obowiązek ten może być wykonany przez I. Sp. z o.o., jako podmiot zobowiązany, jak i przez inną osobę. Zatem nałożony ww. decyzją obowiązek nie ma obiektywnie charakteru niewykonalnego.
Należy zauważyć, że zmiana przeznaczenia przesyłki w postaci ziarna konopi chińskiej, nastąpiła z uwagi na jej stan w momencie kontroli granicznej opisany w decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. Decyzją tą przesyłce tej została nadana trwała cecha w postaci nakazu poddania jej przetworzeniu. Konsekwencją tego jest to, że przesyłka ta przestała być ziarnem konopi chińskiej zgromadzonym w kontenerach [...],[...],[...], [...],[...] z pierwotnym jego przeznaczeniem, a stała się ziarnem, które ma być przetworzone w określony sposób. Przesyłka ta posiada tę cechę, bez względu na to, kto jest w jej posiadaniu. Obowiązek ten w postaci przetworzenia ziarna został nałożony na I. Sp. z o.o. Skarżąca jako zobowiązana, nie może w toku postępowania egzekucyjnego podnosić zastrzeżeń dotyczących decyzji, którą nałożono na nią obowiązek, gdyż nieprawidłowości ostatecznej decyzji administracyjnej Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. mogą być oceniane jedynie w trybach nadzwyczajnych uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Z tych względów nieuzasadniony jest zarzut skargi nieumorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Brak jest również podstaw do uznania, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1164/13, spowodował wygaśnięcie obowiązku nałożonego na skarżącą decyzją Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Decyzja ta nie została uchylona i nadal pozostaje w obiegu prawnym, zatem brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sąd uznał jednak za uzasadniony zarzut skargi, zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego zastosowanego wobec zobowiązanego. Z decyzji Granicznego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. wynika, że I. Sp. z o.o. dokonała zgłoszenia przesyłki do kontroli. Jednocześnie w toku postępowania zakończonego ww. decyzją skarżąca nie wykazała (nie wylegitymowała się), że dokonując zgłoszenia przesyłki do kontroli działała w imieniu P.. Dało to podstawę organowi do uznania I. Sp. z o.o. za osobę odpowiedzialną za przesyłkę. Jako na podmiot odpowiedzialny za przesyłkę nałożono na skarżąca obowiązek określony w decyzji. Celem prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest wykonanie nałożonego obowiązku. Skarżąca Spółka podnosi, że obecnie nie jest w posiadaniu przesyłki i nie służą jej żadne prawa do niej. Jednakże poza twierdzeniem takim nie udokumentowała tego. W ocenie Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nałożenie na skarżącą grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku, jest zbyt uciążliwe. Skarżąca podnosi, że nie może wykonać obowiązku, gdyż nie jest w posiadaniu przesyłki, to nałożenie środka egzekucyjnego w postaci grzywny nie doprowadzi do jego wykonania, a to jest celem egzekucji. Organ winien rozważyć, czy skuteczne wykonanie obowiązku nie nastąpi w drodze wykonania zastępczego. Należy pamiętać, że przesyłka, bez względu na to w czyim jest posiadaniu podlega przetworzeniu na cele inne niż spożycie przez zwierzęta lub ludzi, tj. na olej techniczny i makuch na cele energetyczne. Dokonując zgłoszenia przesyłki do kontroli, przesyłka znajdowała się w posiadaniu skarżącej. Skoro Graniczny Lekarz Weterynarii w G. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. zobowiązał skarżąca do wykonania określonego obowiązku, to skarżąca przed wykonaniem tego obowiązku nie powinna była wyzbywać się posiadania przesyłki. Skoro jednak do tego doszło, to organ winien rozważyć, czy przed wykonaniem zastępczym, nie należy odebrać przesyłkę, jako rzecz ruchomą, w trybie art. 136 § 3 i art. 137 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sąd nie podziela natomiast zarzutu skargi, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdyż egzekwowany obowiązek stał się bezprzedmiotowy. To, że inny podmiot jest w posiadaniu przesyłki, nie czyni nałożonego obowiązku jej przetworzenia bezprzedmiotowym. Obowiązek przetworzenia przesyłki jest następstwem stanu ziarna konopi chińskiej w momencie kontroli weterynaryjnej. Zły stan przesyłki, opisany w decyzji, czyni wręcz koniecznym wykonanie obowiązku przetworzenia.
Wobec częściowej zasadności skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Ponownie rozpatrując zażalenie I. Sp. z o.o. na postanowienie Granicznego Lekarza Weterynarii w G. z dnia [...] lutego 2014 r. (znak: [...]) w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, organ uwzględni wyżej przedstawione stanowisko.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło