IV SA/Wa 1285/15

Dnia 20 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 marca 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia Z. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Stowarzyszenia Z. z siedzibą w W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1 U Z A S A D N I E N I E Stowarzyszenie [...] (dalej jako: "skarżący", "stowarzyszenie") wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2015 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Stan sprawy przedstawia się następująco: Miejskie Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. wniosło o wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na realizacji garażu i parkingów samochodowych wraz z towarzyszącą im infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż [...] ha w ramach budowy budynku biurowo – usługowego z parkingami na działce ewidencyjnej nr [...] w rejonie ul. [...] i ul. [...] w W. Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie do udziału w ww. sprawie. Prezydent [...] postanowieniem z [...] września 2014 r. odmówił skarżącemu udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji wyżej opisanego przedsięwzięcia. Prezydent [...] decyzją z [...] listopada 2014 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na realizacji garażu i parkingów samochodowych wraz z towarzyszącą im infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż [...] ha w ramach budowy budynku biurowo – usługowego z parkingami na działce ewidencyjnej nr [...] w rejonie ul. [...]j i ul. [...] w W. Od powyższej decyzji odwołało się Stowarzyszenie i w międzyczasie jeszcze złożyło zażalenie na odmowę dopuszczenia do udziału w ww. postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] lutego 2015 r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji [...] września 2014 r., a postanowieniem z [...] lutego 2015 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium, po przytoczeniu treści art. 134 K.p.a., podało że niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuację wniesienia odwołania przez osobę niemająca legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 K.p.a. Z taką sytuacją Kolegium miało do czynienia w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że Kolegium postanowieniem z [...] lutego 2015 r. utrzymało postanowienie Prezydenta [...] o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Z uwagi na powyższe Kolegium rozstrzygnęło zgodnie z art. 134 K.p.a. Postanowienia Kolegium z [...] lutego 2015 r. i [...] lutego 2015 r. Stowarzyszenie zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Stowarzyszenie w skardze na postanowienie z [...] lutego 2015 r. żądało uchylenia zaskarżonego postanowienia. W motywach skargi podało, że wniosło już skargę na postanowienie odmawiające prawa udziału w przedmiotowym postępowaniu środowiskowym. Kwestia dopuszczenia do udziału w sprawie stanowi zagadnienie wstępne w stosunku do kwestii uprawnienia Stowarzyszenia do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji. Wydanie wyroku w sprawie niedopuszczalności odwołania jest ściśle uwarunkowane wyrokami w sprawie odmowy udziału Stowarzyszenia w postępowaniu. W przypadku uchylenia postanowienia w sprawie odmowy udziału w sprawie zachodzą przesłanki wznowieniowe w sprawie zakończonej postanowieniem w sprawie niedopuszczalności odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze – w odpowiedzi na skargę – wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 września 2015 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1041/15) uchylił postanowienie Kolegium z [...] lutego 2015 r. W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Kolegium bez dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego uznało, że Stowarzyszenie nie powinno brać udziału w postępowaniu. Zatem obowiązkiem Kolegium, w ramach ponownego rozpoznawania sprawy, będzie dokonanie szczegółowej analizy, omówienia i oceny wniosku skarżącego z [...] sierpnia 2014 r. wraz z załącznikami oraz pisma z [...] marca 2014 r. wraz z załącznikami i zażalenia, w tym w zakresie argumentacji skarżącego naświetlonej w stanie sprawy – w konsekwencji prowadzących do wykazania spełniania bądź niespełniania przesłanek z art. 31 § 1 K.p.a. dających Stowarzyszeniu uprawnienie udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie. Wobec naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchylono postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżyło ww. wyrok Sądu pierwszej instancji skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjny. Postanowieniem z 7 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie IV SA/Wa 1285/15, wskazując na zależność przedmiotowej sprawy od wyniku postępowania w sprawie IV SA/Wa1041/15. Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z 1 sierpnia 2017 r. (sygn. akt II OSK 2956/15) oddalił skargę kasacyjną organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 30 listopada 2017 r. podjął postępowanie w sprawie toczące się ze skargi Stowarzyszenia na postanowienie z 23 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga została uwzględniona. Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie z [...] lutego 2015 r. zostało wydane w następstwie postanowienia z [...] lutego 2015 r. Postanowienie z [...] lutego 2015 r. zostało wyeliminowanie z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 7 września 2015 r. i na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 sierpnia 2017 r. oddalającego skargę kasacyjną, wydano postanowienie o stwierdzeniu jego prawomocności od dnia 1 sierpnia 2017 r. Z powyższego wynika, że postanowienie z [...] lutego 2015 r. zostało wydane w oparciu o inne postanowienie, tj. postanowienie z [...] lutego 2015 r., które zostało następnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy wyroku z 7 września 2015 r. Oznacza to, zaistnienie postawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. (decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione) w zw. z art. 126 K.p.a. (do postanowień, od których przysługuje zażalenie stosuje się odpowiednio art. 145 K.p.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., sąd uwzględnia skargę na postanowienie - uchyla postanowienie w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czyli z przyczyn określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b K.p.a. Sąd administracyjny jest obowiązany uchylić decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi wystąpienie którejś z przesłanek wznowienia postępowania. Takie też stanowisko zajmują w tej kwestii B. Adamiak (B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, 2007, s. 452, 453) i T. Woś (T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2005, s. 453), a nadto T. Kiełkowski (Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, PPP 2008/4, s. 59 i n.). Ostatni z wymienionych autorów przyznaje, że termin "naruszenie prawa", użyty w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., można kojarzyć wyłącznie z sytuacją, w której organowi orzekającemu w sprawie administracyjnej można zarzucić działanie sprzeczne z obowiązującymi go przepisami prawa procesowego lub wyjątkowo materialnego. Jednakże według T. Kiełkowskiego możliwe jest również rozumienie tego pojęcia w sposób bardziej zobiektywizowany, "nawiązujący do szeroko pojmowanych wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków, które mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet okoliczności poniekąd zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego (np. wadliwego prejudykatu). W takim wypadku każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa", a zatem powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. W tym (zobiektywizowanym) ujęciu "naruszenia prawa" nie jest istotne, kto je naruszył, lecz liczy się ta okoliczność, że proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał, z takich czy innych przyczyn, prawidłowo Za przyjęciem, iż każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego może być przesłanką uchylenia decyzji przez sąd, przemawia również to, że takie rozwiązanie przyspieszy i uprości osiągnięcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (T. Kiełkowski, Naruszenie..., s. 61-62). Zbliżone stanowisko zajmuje J.P. Tarno (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2008, s. 360–361) – (patrz: Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, 2018, Lex; wyrok składu 7 sędziów NSA z 16.01.2006 r., I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 39, s. 65–66). Naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., nie może być rozumiane wąsko, w ten sposób, że poprzez naruszenie prawa rozumie się jedynie takie sytuacje, w których organowi administracji można postawić zarzut naruszenia prawa w chwili wydania decyzji. Taki sposób interpretacji przepisu naruszałby, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a. Za naruszające prawo w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. uznać należy zatem także takie wady decyzji administracyjnej, które są wynikiem zmiany lub uchylenia innej decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które decyzja została wydana. Zatem tylko taka wykładnia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. czyni zadość konstytucyjnej zasadzie praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Zważywszy na powyższe względy nie można zaaprobować poglądu [...], że zakres zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. jest zawężony do tych przyczyn wznowienia postępowania, które są skutkiem naruszenia prawa (wyrok NSA z 10.10.2013 r., I OSK 1573/13). Takie stanowisko prezentuje również NSA w wyroku z 14 listopada 2006 r. (II OSK 1321/05, LEX nr 317405). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego "skoro pozwolenie na użytkowanie określonego obiektu budowlanego zostało wydane na podstawie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w odniesieniu do której stwierdzono jej nieważność, oraz na podstawie pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę, którą z kolei również usunięto z obrotu prawnego przez jej uchylenie, to w odniesieniu do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nastąpiło ziszczenie się dyspozycji określonej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., a to wyczerpało treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a." Na tle tego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny sformułował ogólniejszą tezę, iż w razie stwierdzenia przez sąd, że kontrolowany akt narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., dyspozycja tego przepisu ma na celu bowiem przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego. Powyższa wykładnia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b zyskała powszechną aprobatę w orzecznictwie sądów administracyjnych - por. m. in. wyrok NSA z 27 sierpnia 2014 r., II GSK 963/13, LEX nr 1572685; wyroki WSA w Kielcach: z 14 lutego 2013 r., I SA/Ke 681/12, LEX nr 1339666, i z 15 maja 2014 r., II SA/Ke 263/14, LEX nr 1467824; wyrok WSA w Białymstoku z 20 lutego 2013 r., I SA/Bk 177/12, LEX nr 1331589, oraz wyrok NSA z 10 października 2013 r., I OSK 1573/13, LEX nr 1381658 (Woś T. (red.) Knysiak-Sudyka H., Romańska M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, stan prawny 1 czerwca 2016 r., Lex). Wobec stwierdzenia podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. – Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzekł – na podstawie art. 210 § 2 P.p.s.a., na które złożył się wpis od skargi w wysokości 100 złotych. ----------------------- 5