IV SA/Wa 1289/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-04
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych w związku ze szkodą w środowisku, polegającą na zabijaniu chronionych gatunków płazów przez pojazdy na autostradzie, jest zasadna, gdy negatywny wpływ na środowisko został już zidentyfikowany w decyzji środowiskowej i wydano decyzje zezwalające na niszczenie siedlisk, a obecnie zastosowane zabezpieczenia są skuteczne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Odmowa wszczęcia postępowania była zasadna, ponieważ negatywny wpływ na środowisko (zabijanie płazów) został już zidentyfikowany i uwzględniony w poprzednich decyzjach (środowiskowej i zezwalającej na niszczenie siedlisk), co wyłącza stosowanie ustawy szkodowej. Ponadto, skarżący potwierdził skuteczność obecnych zabezpieczeń, a działania naprawcze uznano za zbędne, gdyż natura sama wyrówna straty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Towarzystwa na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia obowiązku działań zapobiegawczych lub naprawczych z powodu szkody w środowisku (zabijanie chronionych płazów na autostradzie). Towarzystwo podnosiło, że szkoda była wynikiem błędów w decyzji środowiskowej dotyczącej zabezpieczeń dla płazów, które okazały się nieskuteczne. Organy administracji uznały jednak, że negatywny wpływ został już zidentyfikowany w poprzednich decyzjach, a obecne zabezpieczenia są skuteczne, co wyłącza stosowanie ustawy szkodowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska,, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. sprawy ze skargi [...] Towarzystwa [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania -oddala skargę-
IV SA/Wa 1289/13
UZASADNIENIE
Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].04.2013 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...].12.2012 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych w związku z zaistniałą szkodą w środowisku w gatunkach chronionych, w rejonie stawów położonych na północ od torów PKP, przy autostradzie [...] w S..
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym sprawy.
G. z siedzibą w K. zgłosiło Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w K. wystąpienie bezpośredniego zagrożenia szkodą i szkody w środowisku w okresie wiosny i we września 2011 r. Upatrywało jej w rozjeżdżaniu przez pojazdy chronionego gatunku płazów. Organ odwoławczy potwierdził stanowisko I instancji, że prawidłowo został wskazany podmiot odpowiedzialny za ten stan rzeczy i zarazem korzystający ze środowiska - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Na podmiot ten w decyzji środowiskowej, wydanej dla tego przedsięwzięcia, nałożono obowiązek dotrzymania szeregu warunków związanych z minimalizacją negatywnych oddziaływań tego przedsięwzięcia drogowego na płazy i ich siedliska. Ujęto wśród nich montaż urządzeń zapobiegających przedostawaniu się ich na jezdnię oraz budowę przejść i przepustów wraz z systemem ich naprowadzania. Organ podkreślił także, iż dla inwestycji tej wydana została decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...].04.2010 r., zezwalająca inwestorowi na przeniesienie z miejsc regularnego przebywania oraz na niszczenie siedlisk i ostoi płazów kolidujących z budową tej autostrady. A więc na wykonywanie czynności objętych zakazami. Zaznaczył, że w związku z tym zgłoszeniem przeprowadzona została kontrola stanu technicznego wykonanych przez inwestora wygrodzeń. Z jej protokołu wynika, że zamontowane zostały, zgodnie z decyzją środowiskową siatki dogęszczające o wys. 30 cm oraz wygrodzenia z agrowłókniny o wys. 50 cm. Po stronie wschodniej autostrady stwierdzono sukcesywną wymianę płotków tymczasowych na docelowe. Nie zidentyfikowano nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania zagrodzeń zabezpieczających i nie ustalono przyczyny obecności płazów na jezdni. Prawdopodobną przyczyną była chwilowa utrata ciągłości wygrodzeń podczas wymiany siatek dogęszczających na siatki panelowe z tworzywa. Mając to na względzie GIOŚ potwierdził prawidłowość ustaleń I instancji, stwierdzając, że istotnie dla tej inwestycji została wydana decyzja środowiskowa z [...].12.2006 r. oraz decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...].04.2010 r., w wyniku czego zidentyfikowano negatywne oddziaływanie realizowanego przedsięwzięcia na populacje płazów, w rozumieniu art. 6 pkt 11a ustawy szkodowej, co wyłącza stosowanie przepisów ustawy szkodowej. Nie ma wobec tego znaczenia, że do zażalenia Towarzystwo dołączyło załącznik B19, opisujący wpływ realizacji tej inwestycji drogowej na batrachofaunę oraz materiał filmowy, obrazujący martwe płazy na tym odcinku autostrady. Decyzja środowiskowa z [...].12.2006 r. prawidłowo zidentyfikowała bowiem zagrożenia, opisała je, przewidziała środki zabezpieczające, w tym miejsca przejęcia dla płazów. Nadto inwestycja była realizowana pod nadzorem przyrodniczym, a przypadkowe rozjechanie osobników chronionych gatunków płazów w wyniku uszkodzenie zabezpieczeń uniemożliwiających im wejście ich na drogę, nie jest jednoznaczne z ich masową śmiertelnością.
We wniesionej skardze G. zarzuciło, podobnie jak w zażaleniu, że wystąpienie zgłoszonej szkody w środowisku było wynikiem błędów w decyzji środowiskowej. Jednocześnie zażądało, by organ odwoławczy ocenił, czy wymagania dla wygrodzeń herpetologicznych przewidziane w wydanej decyzji środowiskowej z 2006 r. były wystarczające. Towarzystwo zaznaczyło, że na bazie sprawozdań z nadzorów można było określić stan początkowy populacji chronionych płazów, co pozwoliłoby na procentowe ustalenie ich śmiertelności, na skutek kolizji z samochodami. W ocenie Towarzystwa, stwierdzona śmiertelność przekroczyła nawet 1000 osobników. GIOŚ nie odpowiedział natomiast na pytanie Towarzystwa, czy dla tej inwestycji sporządzony raport charakteryzował liczebność populacji płazów. Podniosło, że wydane decyzje derogacyjne z [...].02.2009 r. oraz z [...].04.2010 r. były następcze w stosunku do zgody na realizację inwestycji i jej rozpoczęcia. Nie obejmowały one nadto zabijania płazów przez regularny ruch kołowy. Towarzystwo stwierdziło, że monitoring powykonawczy śmiertelności płazów na tym odcinku rozpoczął się po roku niszczenia płazów przez pojazdy kołowe. Od organu odwoławczego Towarzystwo oczekiwało potępienia praktyk oddawania do użytku niedokończonych inwestycji drogowych, powodujących (możliwą do uniknięcia) śmiertelność w gatunkach chronionych. Do skargi dołączyło obszerny materiał dokumentujący zabijanie płazów, dowodząc, że tego rodzaju praktyka przy realizacji inwestycji drogowych jest nagminna.
Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik Towarzystwa przedłożył dodatkowo pisma świadczące o informowaniu organów oraz GDDKiA, a więc podmiotu korzystającego ze środowiska, już w 2009 r. o nieskuteczności, w świetle posiadanej wiedzy specjalistycznej, zaprojektowanych w decyzji środowiskowej wygrodzeń oraz sygnalizację tego zagrożenia na miesiąc przed wystąpieniem szkody. Nadto złożyło do akt sprawy okólnik GIOŚ zawierający informacje w zakresie stosowania przepisów dot. ochrony gatunkowej - także zwierząt - w ramach realizacji przedsięwzięć współfinansowanych przez Unię Europejską.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązującego prawa.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, Sąd uznał iż postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...].04.2013 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa w sposób prowadzący do jego uchylenia.
Podstawę wydania kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493 ze zm. - zwanej dalej ustawą szkodową). Zgodnie z art. 2 tej ustawy jej przepisy mają zastosowanie do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku, spowodowanych przez działalność podmiotu korzystającego ze środowiska, stwarzającą ryzyko szkody w środowisku lub przez inną działalność w przypadku szkody w gatunkach chronionych i chronionych siedliskach przyrodniczych. Użycie zwrotu szkody w środowisku "spowodowane przez działalność" nakazuje obejmowanie tym pojęciem wykonywania konkretnych działań w elementach przyrodniczych, których dotyczy ustawa szkodowa, powodujących bądź to szkodę w środowisku, bądź bezpośrednie nią zagrożenie. Jeszcze precyzyjniej zakres stosowania tych przepisów sformułowany został w Dyrektywie 2004/35/WE. Otóż mowa w niej jest o zastosowaniu jej przepisów do szkód wyrządzonych środowisku przez wykonywanie działalności zawodowej.
Z ust. 1 oraz 2 art. 2 tej ustawy wynika, że ma ona zastosowanie do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku, jeżeli wiążą się one z:
- działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska stwarzającą ryzyko szkody w środowisku;
- działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska, inną niż ta, o której mowa wyżej, jeżeli dotyczą gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych oraz wystąpiły z winy podmiotu korzystającego ze środowiska;
- emisją rozproszoną, pochodzącą z wielu źródeł, gdy jest możliwe ustalenie związku przyczynowego między bezpośrednim zagrożeniem szkodą w środowisku lub szkodą w środowisku a działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska.
Zatem w świetle wskazanego przepisu szkoda lub zagrożenie jej wystąpienia są ściśle związane z działalnością prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska. Działalność ta musi zatem bezpośrednio poprzedzać wystąpienie zdarzenia jakim jest szkoda w środowisku.
W art. 3 ustawy szkodowej enumeratywnie wymienione zostały rodzaje działalności stwarzającej ryzyko szkody w środowisku. Wprawdzie w przypadku szkód w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych przesłanką konieczną do uznania wystąpienia takiej szkody nie jest działalność
stwarzająca ryzyko wystąpienia szkody, ale każda działalność w powiązaniu z winą podmiotu, jednak analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że chodzi o taką działalność, która stanowi ingerencję w elementy przyrodnicze.
Istotne znaczenie z punktu widzenia stosowania tej ustawy mają także pojęcia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku" lub "szkody w środowisku", zdefiniowane w art.6 pkt 1 i 11 ustawy.
Stosownie do sformułowanych tam definicji ilekroć w ustawie mowa jest o:
- bezpośrednim zagrożeniu szkodą w środowisku - rozumie się przez to wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia szkody w środowisku w dającej się przewidzieć przyszłości (art.6 pkt 1),
- szkodzie w środowisku (art.6 pkt 11) - rozumie się przez to negatywną, mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska:
a) w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych, mającą znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych gatunków lub siedlisk przyrodniczych, z tym że szkoda w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu, wynikającego z działania podmiotu korzystającego ze środowiska zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub zgodnie z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227),
b) w wodach, mającą znaczący negatywny wpływ, na stan ekologiczny, chemiczny lub ilościowy wód,
c) w powierzchni ziemi, przez co rozumie się zanieczyszczenie gleby lub ziemi, w tym w szczególności zanieczyszczenie mogące stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi (pkt 11).
Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 1 ustawy szkodowej w przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku, podmiot korzystający ze środowiska jest obowiązany niezwłocznie podjąć działania zapobiegawcze. Jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie podejmie działań zapobiegawczych i naprawczych, organ ochrony środowiska, w drodze decyzji, nakłada na niego
obowiązek przeprowadzenia tych działań (art. 15 ust. 1 ustawy szkodowej).
Tryb zgłaszania bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku uregulowano w rozdziale 4 ustawy.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 24 ust. 7 tej ustawy. Jest to norma o charakterze procesowym, zawarta w akcie regulującym instytucje prawa materialnego, jakim jest powoływana ustawa szkodowa. Ustawa ta ustanawia generalną zasadę, a mianowicie organ ochrony środowiska ma obowiązek przyjąć od każdego zgłoszenie o wystąpieniu bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku. Jednakże nie oznacza to obowiązku wszczęcia w każdej sytuacji postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Stosownie bowiem do przywołanej normy art. 24 ust. 7 organ może odmówić wszczęcia tegoż postępowania, o ile zaistnieją przesłanki takiej odmowy. Przepis nie wymienia jednak w tym miejscu podstaw odmowy wszczęcia postępowania, a zatem trzeba ich poszukiwać w zapisach całej ustawy (przykładowo art. 4 i 5). Niewątpliwie przesłanek odmowy prowadzenia postępowania w trybie omawianej ustawy można upatrywać również w powołanym art. 15 cyt. ustawy, w sytuacji gdy działania zapobiegawcze zostały już podjęte i są skuteczne, a naprawcze uznano za zbędne.
Bezsporne jest, iż przedmiotowa szkoda w środowisku miała miejsce w 2011 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy szkodowej. Jest to bowiem zdarzenie mające miejsce po dniu 30 kwietnia 2007 r. Ustawa ta znajduje więc zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Strona skarżąca stwierdziła, że w decyzji środowiskowej z dnia [...].12.2006 r. Wojewody [...], sporządzonej dla inwestycji polegającej na budowie autostrady [...] na odcinku węzeł [...] (bez węzła) - granica Państwa w [...] (km [...]) przewidziano montaż zabezpieczeń w postaci płotków naprowadzająco-ochronnych o zbyt małej wysokości, których siatki posiadały oczka o niewłaściwej wielkości (siatki dogęszczające), co przyczyniło się do wychodzenia płazów, przemieszczających się do miejsc rozrodu, na pasy jezdni, gdzie zostały zabite przez poruszające się pojazdy. Decyzja ta zatem w sposób nieprofesjonalny i niezgodny z zasadami wiedzy fachowej postanowiła o zastosowaniu nieprawidłowych płotków naprowadzająco-ochronnych. Ich wadliwość Towarzystwo sygnalizowało już w 2009 r. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wskazał, że we wrześniu 2011 r., po zaistnieniu tego zdarzenia, płotki te zostały zastąpione właściwymi, skutecznymi wygrodzeniami z płyt szczelnych. Nie zakwestionował skuteczności obecnie zamontowanych zabezpieczeń i oświadczył, że skuteczność tę potwierdził także przeprowadzony monitoring. Odnosząc się do argumentacji organu oświadczył, że powołana przez niego decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...].04.2010 r. zezwalająca inwestorowi na przeniesienie z miejsc regularnego przebywania oraz na niszczenie siedlisk i ostoi płazów kolidujących z budową tej autostrady, nie zezwoliła na ich niszczenie po zrealizowaniu inwestycji, w wyniku zastosowania nieprawidłowych wydzieleń.
Trafnie zauważyły organy, że ustawodawca w cyt. już art. 6 pkt 11 lit. a postanowił, iż szkoda w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu, wynikającego z działania podmiotu korzystającego ze środowiska zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 - t.j. ze zm.) lub zgodnie z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Organ interpretując tę normę stwierdził, że w sytuacji, gdy nie można wykluczyć, iż planowane przedsięwzięcie rzeczywiście wiązać się będzie ze zniszczeniem czy uszkodzeniem np. chronionego siedliska przyrodniczego, a zostanie to zidentyfikowane w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to wyłączone jest stosowanie ustawy szkodowej. Tak uogólnione stanowisko nie jest uprawnione i konieczne jest każdorazowe przeprowadzenie oceny, czy regulacje decyzji środowiskowej przyjęte w tym zakresie, zostały prawidłowo zastosowane przez korzystającego ze środowiska, przy jednoczesnym uwzględnieniu, czy była też wydana na podstawie art. 34 ustawy o ochronie przyrody decyzja zezwalająca inwestorowi np. na przeniesienie płazów z miejsc regularnego przebywania oraz na niszczenie siedlisk i ostoi płazów, kolidujących z budową danego przedsięwzięcia celu publicznego i czy inwestor dopełnił ten obowiązek.
W rozpatrywanej sprawie decyzje takie były wydane. Możliwość wystąpienia negatywnego wpływu na środowisko została więc uprzednio zidentyfikowana, czego odzwierciedleniem są zapisy we wskazanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...].04.2010 r. Nie jest jednak celowe badanie w rozpatrywanej sprawie, czy zabezpieczenia przewidziane w owej decyzji środowiskowej w oczywisty sposób były wadliwe i nie mogły okazać się skuteczne.
Zaistnienie opisanej sytuacji mogło uzasadniać ewentualne wystąpienie przez Towarzystwo z takim wnioskiem już w 2009 r., gdy sygnalizowało możliwość powstania szkody w środowisku w związku z przedmiotową inwestycją i kierowało swe pisma w tej sprawie m. in. do inwestora. Wówczas to, zgłaszając duże prawdopodobieństwo powstania szkody w środowisku, mogło wskazać na potrzebę podjęcia stosownych działań zapobiegawczych. Z możliwości tej jednak nie skorzystało.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma fakt, że Towarzystwo potwierdziło, iż obecnie zastosowane wydzielenia są skuteczne, co wyklucza potrzebę zastosowania działań zapobiegawczych. Należy także podkreślić, że Towarzystwo nie wnosiło o zastosowanie działań naprawczych, a ich zbędność w rozpatrywanej sprawie potwierdził na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącego - herpetolog posiadający gruntowną wiedzę fachową w tej dziedzinie. Na pytanie Sądu, o zasadność podjęcia działań naprawczych stwierdził, że naprawa szkody może nastąpić siłami natury. Z tego względu wyjaśnił, że celem wystąpienia przez Towarzystwo ze skargą była szeroko pojęta prewencja, by przy realizacji innych, podobnych przedsięwzięć, uniknąć poważnych szkód w środowisku. Nie stwierdził zatem konieczności podjęcia w rozpatrywanej sprawie konkretnych działań naprawczych w postaci np. wykonania dodatkowego zbiornika wodnego, dla zrekompensowania utraconych osobników chronionego gatunku. Wyjaśnił, że natura pozwoli wyrównać tę stratę.
Nawiązując do stanowiska skarżącego Towarzystwa wyjaśnić należy, że zapobieganie hipotetycznym, przyszłym negatywnym zdarzeniom, które mogą powstać przy realizacji innych tego rodzaju inwestycji nie jest celem przedmiotowej ustawy, w kontekście sformułowanego w niej pojęcia działań zapobiegawczych.
Wobec tego brak konieczności zastosowania w niniejszej sprawie ust. 2 art. 15 ustawy szkodowej uczynił zasadną i prawidłową odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych w związku z zaistniałą szkodą w środowisku w gatunkach chronionych, w rejonie stawów położonych na północ od torów PKP, przy autostradzie [...] w S..
Na marginesie zaznaczyć należy, że wobec zbędności zastosowania środków z art. 15 cyt. ustawy, które to stanowisko, jak wskazano, podzielił na rozprawie pełnomocnik Towarzystwa - herpetolog, zbędne stawało się zobowiązanie organu do ustalenia jak znaczny charakter dla zachowania gatunków chronionych płazów miała przedmiotowa szkoda w środowisku, przez porównanie stanu początkowego populacji objętych ochroną płazów, z jej obecną liczebnością na tym obszarze. Celem bowiem decyzji stwierdzającej wystąpienie szkody w środowisku, jest zastosowanie środka z art. 15 ustawy szkodowej, do czego w rozpatrywanej sprawie nie było podstaw.
Wobec tego za trafne należało uznać stanowisko zajęte zarówno przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy. Zasadność ich argumentacji wynika nie tylko z analizy definicji działań naprawczych oraz z definicji działań zapobiegawczych, ale także z analizy przepisów dotyczących tychże działań, zawartych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 4 czerwca 2008 r. w sprawie rodzajów działań naprawczych oraz warunków i sposobu ich prowadzenia (Dz. U. Nr 103, poz. 664). Otóż przez działania naprawcze, zdefiniowane w art. 6 pkt 3 ustawy szkodowej należy rozumieć działania podejmowane w celu naprawy lub zastąpienia w równoważny sposób elementów przyrodniczych lub ich funkcji, które uległy szkodzie (...). Natomiast w definicji działań zapobiegawczych mowa jest o działaniach podejmowanych w związku ze zdarzeniem, działaniem lub zaniechaniem (...)" w celu zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia szkody, w szczególności wyeliminowanie lub ograniczenie emisji. Nie znajdują nadto uzasadnienia zarzuty skargi naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez organy obu instancji. Postanowienia te zostały także wyczerpująco uzasadnione, w sposób spełniający wymogi art. 107 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy natomiast odniósł się nie tylko do zarzutów zażalenia, a orzekł stosując art. 15 K.p.a. Jednocześnie z urzędu Sąd nie stwierdził innych uchybień, skutkujących koniecznością uchylenia skarżonych postanowień.
W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło