IV SA/Wa 129/08

WyrokWSA w Warszawie2008-04-17

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca stroną w postępowaniu zwykłym, ale której interes prawny lub obowiązek może być dotknięty skutkami stwierdzenia nieważności decyzji, jest uprawniona do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która nie była stroną w postępowaniu zwykłym, ale której interes prawny lub obowiązek może być dotknięty skutkami stwierdzenia nieważności decyzji, jest uprawniona do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ nadzoru rozpoznaje nową sprawę, otwierając drogę weryfikacji decyzji dla wszystkich stron tego postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący T. I. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia 2001 r. zatwierdzającej granicę działki ewidencyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie był stroną w postępowaniu rozgraniczeniowym i nie posiada legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności. Skarżący zarzucił organowi nierozpatrzenie merytoryczne jego wniosku i ułomność uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż Kolegium z dnia [...] września 2007 r. i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi T. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 roku; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego T. I. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 w związku z art. 157 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku T. I. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2007r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] lipca 2001 r. zatwierdzającej granicę działki ewidencyjnej nr [...] położonej we wsi C. z działką ewidencyjną nr [...] W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż w dniu 25 czerwca 2007r. wpłynął wniosek T. I. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r., w którym wnioskodawca podniósł, iż postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone było niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, iż brak jest przesłanek przemawiających za stwierdzeniem nieważności w/w decyzji, a zatem brak podstaw by wszcząć postępowanie z urzędu. Wskazane zaś przez wnioskodawcę okoliczności podważające prawidłowość decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. mogą stanowić przesłankę do ewentualnego wznowienia postępowania przed organem pierwszej instancji. Odmawiając wszczęcia postępowania nieważnościowego, Kolegium wskazało, iż podstawą materialnoprawną kwestionowanej decyzji był art. 30 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Stronami w postępowaniu rozgraniczeniowym są tylko właściciele nieruchomości, których rozgraniczenie dotyczy. W postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w dniu [...] lipca 2001 r. rozgraniczenie dotyczyło nieruchomości, których właścicielami byli i nadto pozostają; W. P., G. Z. i B. I.. Skarżący nie jest właścicielem żadnej z dwóch nieruchomości, których granice zostały zatwierdzone decyzją Burmistrza Miasta i Gminy G.a zatem nie może być uznany za stronę postępowania. Skoro organ nadzorczy wywiódł, że T. I. nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu rozgraniczeniowym, to również nie jest osobą uprawnioną do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej granice działki nr ew. [...] z działką nr ew. [...] położonych we wsi C.. Skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. I.. Skarżący podniósł, iż Kolegium stwierdzając, iż nie znalazło także podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, nie zbadało merytorycznie jego pisma z dnia 25 czerwca 2007r., w którym wykazane zostało, iż kwestionowana decyzja Burmistrza Miasta i Gminy G. wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest ułomne, gdyż organ nie wskazał jakim dowodom dał wiarę, a jakim odmówił i z jakich przyczyn. Organ nie odniósł się do faktu, iż geodeta w swoim wniosku z dnia 22 stycznia 2001 r. wnosił o umorzenie postępowania rozgraniczeniowego, gdyż doszło do spisania aktu ugody, natomiast zastępca Burmistrza Miasta i Gminy G., zamiast umorzyć postępowanie, wydał decyzję zatwierdzająca granicę, poświadczając nieprawdę, że strony podpisały protokół graniczny. Ponadto skarżący podniósł, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygając o wadliwości postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] października 2000r. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego w odniesieniu do trzech działek ew. [...] , wykroczyło poza granice postępowania prowadzonego przez organ w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego , a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W tym miejscu należy zauważyć, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe unormowania Sąd uznał, iż skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. uznało, iż skarżący T. I. nie ma legitymacji do żądania wszczęcia tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego, gdyż nie posiadał statusu strony w postępowaniu zwykłym, zakończonym kwestionowaną decyzją organu pierwszej instancji, jak również nie wykazał, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Organ podkreślił, iż stronami postępowania rozgraniczeniowego są jedynie właściciele nieruchomości, których rozgraniczenie dotyczy. W sprawie niniejszej rozgraniczenie dotyczyło działki o numerze ewidencyjnym [...] położonej we wsi C., stanowiącej własność W. P. z działką ewidencyjną nr [...] stanowiącą własność G. Z. i B. I.. Zdaniem Kolegium, skoro T. I. nie jest właścicielem żadnej z tych działek, których granice zostały zatwierdzone decyzją Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] lipca 2001 r., to nie może być uznany za podmiot, któremu służy przymiot strony, pozwalający na wszczęcie postępowania nadzwyczajnego. W ocenie Sądu takie stanowisko organu jest błędne, bowiem analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy, przedłożonych Sądowi prowadzi do przyjęcia odmiennych ustaleń. Przede wszystkim należy zauważyć, iż postępowanie rozgraniczeniowe, w toku którego została wydana decyzja administracyjna Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] lipca 2001 r., kwestionowana przez skarżącego w postępowaniu nieważnościowym, zostało wszczęte na wniosek W. P., właściciela działki nr ew. [...] , który pismem z dnia 25 października 2000r. skierowanym do Urzędu Gminy G. wniósł o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego działki nr ew. [...] z sąsiednimi działkami nr ew.[...]. Na podstawie art. 30 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. nr 30, poz. 163 z późn. zm.) Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy G. wydał postanowienie w dniu [...] października 2000r. wszczynające na wniosek W. P. postępowanie rozgraniczające działki nr [...] celem ustalenia granicy z sąsiednią nieruchomością, oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr[...] . W uzasadnieniu postanowienia podano, iż wnioskodawca zwrócił się o ustalenie przebiegu granicy poprzez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Jednocześnie postanowieniem tym organ wyznaczył geodetę S. K. do przeprowadzenia czynności ustalenia granic. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 w/ cytowanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic prze określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Podkreślić również należy, iż zgodnie z ustępem 2 przywołanego art. 29 rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. Przeprowadzona przez wyznaczonego geodetę procedura geodezyjna w wyniku, której sporządzona została dokumentacja geodezyjna, obejmująca m.in. opinię geodezyjną, mapę z przebiegiem granic spornych, protokół graniczny, w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, iż zarówno czynności kameralne jak i terenowe dotyczyły również działki o numerze ewidencyjnym [...] , stanowiącą współwłasność J. I. i jej synów Z. I. i T. I. ( skarżącego ) - następców zmarłego w 2000r. Z. I.. W opinii geodezyjnej sporządzonej w dniu 22 stycznia 2001 r. geodeta wskazał, iż jest to opinia z rozgraniczenia nieruchomości położonych we wsi C. : działki nr [...] W.P. działki nr [...] J. I. i spadkobierców Z. I. i działki nr [...] - G. Z. i B. I.. W treści opinii zawarty jest opis linii granicznej pomiędzy działką nr [...] i [...] ze wskazaniem odcinka spornego. Ponadto geodeta sporządzający tę opinię stwierdził, iż analiza dokumentów i pomiary kontrolne wykazały, że działka [...] bez obszaru spornego w granicach naniesionych na mapie posiada powierzchnię [...] m 2, co oznacza zmniejszenie jej powierzchni w stosunku do danych operatu ewidencji gruntów wsi C., według których posiada ona powierzchnie [...] ha. We wnioskach końcowych opinii wykonawca rozgraniczenia podał, że cały obszar sporny powinien pozostać przy wnioskodawcy, tj. właścicielu działki[...] , a odcinki graniczne pomiędzy działką [...] i [...] oznaczone punktami [...] i [...] powinny być uznane za stan prawny tej granicy. Jak wynika z naniesienia powyżej opisanych punktów granicznych na znajdującej się w aktach sprawy mapie sytuacyjnej przebiegu spornych granic pomiędzy działkami [...] oraz granicy ugodowej pomiędzy działkami [...] sporządzonej przez geodetę S. K. i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] marca 2001 r., ustalenie granicy według punktów [...] oznacza jej przesunięcie w głąb działki [...] w stosunku do linii wyznaczonej w 1988r., a w konsekwencji zmniejszenie powierzchni tejże działki. W świetle powyższych okoliczności, wbrew stanowisku organu brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżący nie miał w niniejszej sprawie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa i w konsekwencji nie był uprawniony do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego. Przyjmując nawet tezę zaprezentowaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w myśl której skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu zwykłym, jest jednoznaczne z niemożliwością, wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, to należy zauważyć, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencja rozpoznania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, dlatego też otwiera się następnie dla wszystkich stron tego postępowania droga weryfikacji takiej decyzji ( por. Wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1999r., IV SA 2520/98/LEX nr 48669). Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego - art. 28 kpa, jak również przepisów prawa procesowego; art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, a zatem należało je wyeliminować z obrotu prawnego. Rozstrzygając ponownie sprawę w omawianym zakresie organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną, dokona właściwych ustaleń i podejmie odpowiednie rozstrzygnięcia w sprawie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,c P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło