IV SA/Wa 1290/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant J.D., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi G. R. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia (...) lutego 2007 r. nr (...) w przedmiocie uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji Minister Środowiska postanowieniem z dnia (...) lutego 2007 r. po rozpatrzeniu zażalenia G. R. na postanowienie, działającego z upoważnienia Wojewody Małopolskiego, Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w K., z dnia (...) czerwca 2006 r. odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i gospodarczego w ramach siedliska rolnika wraz z infrastrukturą na działce nr (...) położonej w K., na terenie T. Parku Krajobrazowego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, co następuje: Podzielając ustalenia faktyczne poczynione przez organ pierwszej instancji, że planowane przedsięwzięcie znajduje się na terenie cennym zarówno pod względem przyrodniczym, jak i krajobrazowym "(...)" uznał, że słuszne jest stanowisko tego organu, iż planowana inwestycja, przez wzgląd na swoją lokalizację może mieć negatywny wpływ poprzez bezpowrotną zmianę charakteru przestrzeni i krajobrazu, powodując jednocześnie przecięcie korytarza ekologicznego, łączącego cenne kompleksy leśne, a tym samym uniemożliwi swobodną migrację zwierząt pomiędzy miejscami ich naturalnego występowania. Działka ewidencyjna, na której planowana jest przedmiotowa zabudowa położona jest na wzniesieniu terenu, w miejscu eksponowanym widokowo w otaczającym ją niezabudowanym otwartym krajobrazie. Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu uwzględnia się w szczególności ograniczenia wynikające m.in. z ustanowienia, w trybie ustawy o ochronie przyrody, parku krajobrazowego, gdzie stosuje się ochronę krajobrazową. Z definicji "ochrony krajobrazowej" wynika, że istotą tej ochrony jest zachowanie cech charakterystycznych danego krajobrazu. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G. R.. W uzasadnieniu skargi podniósł, że ustawodawca nie wyklucza możliwości inwestycji budowlanych na obszarze parków krajobrazowych. Planowana inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy Prawo ochrony środowiska. Ponadto zdaniem skarżącego studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy Z. wskazuje, że teren na którym proponowana jest inwestycja, znajduje się na obszarze przeznaczonym pod zabudowę na działalność rolniczą. Zdaniem skarżącego niezasadnie organ podważył dostarczoną opinię dotyczącą wartości przyrodniczych działki, pomimo, że została sporządzona przez pracownika Instytutu Przyrody PAN. Skarżący wskazał, że chciałby założyć gospodarstwo rolne oraz użytkować własność zgodnie z jej rolnym przeznaczeniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu tj. zgodność z obowiązującym prawem rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Stosując powyższą zasadę Sąd uwzględnił również z urzędu naruszenia prawa nie podniesione przez skarżących, a mające znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i gospodarczego w ramach siedliska rolnika wraz z infrastrukturą na działce nr (...) położonej w K., na terenie T. Parku Krajobrazowego. Stosownie do regulacji zawartej w art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 17 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (DZ.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717) decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaje się po uzgodnieniu z wojewodą w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Powołując się na ograniczenia dotyczące obszarów chronionych, w tym konieczność ochrony walorów przyrodniczo - krajobrazowych "T. Parku Krajobrazowego", organy odmówiły uzgodnienia projektowanej inwestycji. Skarżący nie kwestionuje położenia działki na terenie objętym ochroną, ale w ocenie Sądu poczynione w tym zakresie ustalenia przez organy budzą wątpliwości i wymagają ponownego wyjaśnienia. Zasadą jest, że organ odwoławczy uwzględnia stan prawny obowiązujący w dacie wydania rozstrzygnięcia. W dacie orzekania przez organy obu instancji obowiązywało rozporządzenie Nr (...) Wojewody Małopolskiego z dnia (...) grudnia 2005 r. w sprawie T. Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr (...)poz. (...)). W nadesłanych aktach sprawy brak jest materiału graficznego, który pozwoliłby zweryfikować ustalenia faktyczne organów co do lokalizacji przedmiotowej działki. Należy również wskazać, że sprawa niniejsza była już dwukrotnie rozpoznawana przez organy. Zatem organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy pod względem wymagań ochrony środowiska winien dokonać we własnym zakresie oceny oddziaływania na środowisko ze wskazaniem, czy inwestycja może w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych i w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki. Organy obu instancji oceniły, że projektowana inwestycja może negatywnie oddziaływać na część siedlisk przyrodniczych i gatunków. Taką ocenę należy uznać za niewystarczającą, gdyż nie odpowiada wymaganiom ustawowym, nie określa stopnia negatywnego oddziaływania. Teren projektowanej inwestycji stanowi działkę o charakterze rolnym. Według projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zamierzeniem inwestycyjnym jest budynek mieszkalny jednorodzinny i budynek gospodarczy. Poza gołosłownym stwierdzeniem, że jest to zabudowa zagrodowa, ani z treści decyzji ani z jej uzasadnienia nie można wywieść takiego charakteru zabudowy. Jedynie w załączniku opisowym Nr 1 do projektu decyzji w punkcie 1.1 wpisano jako rodzaj inwestycji "zabudowa zagrodowa w gospodarstwach rolnych, hodowlanych, ogrodniczych". Uzgodnienie powinno dotyczyć jedynie kwestii związanych z ochroną obszarów chronionych na podstawie przepisów o ochronie przyrody, przy czym nie może być wątpliwości jaka inwestycja jest przedmiotem uzgodnienia (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna czy zagrodowa). Wszelka działalność inwestycyjna, w tym także zabudowa zagrodowa, wywiera negatywny wpływ ma środowisko. Przyszłe szkodliwe jej oddziaływanie powinno być eliminowane już na etapie warunków zabudowy. Dla dokonania prawidłowej oceny wpływu projektowanej inwestycji na środowiska niezbędne jest posiadanie szczegółowych informacji o inwestycji, w tym o charakterze prowadzonego gospodarstwa. Organ uzgadniający winien był zwrócić projekt decyzji w celu jego uzupełnienia i ewentualnie zażądać dodatkowych informacji o projektowanej zabudowie i charakterze prowadzonego gospodarstwa. W przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego decyzja o warunkach zabudowy rozstrzyga o przeznaczeniu terenu. Nałożony przez ustawodawcę w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązek uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy z wojewodą (lub organem działającym z jego upoważnienia) w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody oznacza, że organ otrzymał ustawowe uprawienie do zajęcia stanowiska, które może ograniczyć właściciela w sposobie zagospodarowania nieruchomości. Nie jest zasadny zarzut skarżącego zawarty w skardze, że organ podważył opinię sporządzoną przez pracownika Instytutu Przyrody PAN. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, nie jest to opinia wydana przez w/w Instytut. Z treści pisma z dnia 27 czerwca 2006 r. podpisanego przez Dyrektora Instytutu wynika, że sporządzająca "opinię" w sposób bezprawny wykorzystywała papier firmowy Instytutu Przyrody PAN. Opinia wyrażona nie jest oficjalnym stanowiskiem Instytutu, a jedynie prywatnym poglądem sporządzającej opinię, w stosunku do której zostaną wyciągnięte służbowe konsekwencje. Słuszne jest również stanowisko organu dotyczące bezzasadnego powoływania się przez skarżącego na zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Z.. Wobec niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 i 77 kpa mogące mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Przy ponownym rozpoznawaniu wniosku organ administracji powinien odnieść się do konkretnych obiektów, które mają powstać na przedmiotowej działce i dokonać analizy wpływu tych obiektów na krajobraz i czy ich powstanie spowoduje, że dojdzie do naruszenia istotnych cech krajobrazu terenu. Na marginesie sprawy należy zwrócić uwagę, że akta postępowania administracyjnego zostały przesłane Sądowi w stanie nieopisanego bałaganu - dokumenty nie ułożone chronologicznie, niezszyte i nieponumerowane, co nie daje pewności, czy są kompletne.