IV SA/Wa 1290/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-07-10

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód pochodzi wyłącznie z niskiej emerytury i która ponosi znaczące koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz potencjalne wydatki medyczne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochód pochodzi z niskiej emerytury, a która ponosi znaczące koszty utrzymania gospodarstwa domowego i nie posiada oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Taka sytuacja uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zapewniając realizację prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca K. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości 1408,32 zł netto miesięcznie, ponosi koszty utrzymania domu i nie posiada oszczędności. Wniosek został złożony w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dotyczącą zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od kosztów sądowych; 2) ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu. Skarżąca K. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego. Wniosek złożyła w sprawie z jej skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, opisaną w sentencji postanowienia. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy, pism skarżącej z 27 maja i 22 czerwca 2015 r. oraz z załączonych do nich dokumentów wynika, że K. K. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości 1408,32 zł. (netto) miesięcznie, dom o powierzchni 85 m2, którego utrzymanie pochłania znaczną część dochodu skarżącej. Po uregulowaniu stałych wydatków (opłat za gaz, energię, telefon, wywóz nieczystości) skarżącej pozostaje niewielka kwota, z której pokrywa pozostałe konieczne wydatki. Skarżąca nie ma żadnych oszczędności (lokat bankowych) ani przedmiotów wartościowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Według art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba podkreślić, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z prawem do sądu. Stanowi ona wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zdaniem referendarza sądowego, skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść samodzielnie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Jej emerytura jest na tyle niska, że pozwala w zasadzie wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Wskazywany w uzasadnieniu wniosku zły stan zdrowia dowodzi, że skarżąca musi się liczyć z koniecznością ponoszenia stałych wydatków związanych z korzystaniem z usług medycznych i zakupem leków, nie posiada przy tym żadnych oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na partycypowanie w kosztach prowadzonego postępowania sądowego. Wskazane powyżej okoliczności świadczą o tym, że strona składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy spełnia przesłanki do otrzymania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Biorąc to wszystko od uwagę, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło