IV SA/Wa 1291/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-18
Skład orzekający: Marian Wolanin, Alina Balicka, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymierzenie kar pieniężnych za połowy dorsza w Morzu Bałtyckim było zasadne w sytuacji, gdy armator statku posiadał specjalne zezwolenie połowowe, a kwestia wyczerpania ogólnej kwoty połowowej była sporna i przedmiotem zaskarżenia do ETS?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że wymierzone kary pieniężne były zasadne. Bezpośrednio wiążące przepisy prawa wspólnotowego, w tym rozporządzenie wprowadzające zakaz połowów, miały pierwszeństwo przed krajowymi przepisami i zezwoleniami. Wyczerpanie ogólnej kwoty połowowej zostało ustalone przez Komisję Europejską na podstawie dostępnych jej informacji, a samo zaskarżenie rozporządzenia do ETS nie wstrzymywało jego stosowania. Indywidualne zezwolenie połowowe obowiązywało jedynie w granicach obowiązującego porządku prawnego, który obejmował zakaz wprowadzony przez prawo wspólnotowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg J. D. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które utrzymały w mocy decyzje Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego o wymierzeniu kar pieniężnych w wysokości 20.000 zł za każdy z czterech przypadków połowów dorsza w Morzu Bałtyckim w październiku 2007 r. Naruszenie polegało na połowach po wprowadzeniu zakazu przez Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 804/2007, który został wprowadzony w związku z wyczerpaniem ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce. Skarżący kwestionował zasadność nałożonych kar, podnosząc m.in. naruszenie prawa materialnego i procesowego, brak ustaleń co do faktycznego wyczerpania kwoty połowowej, a także fakt posiadania specjalnego zezwolenia połowowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2010 r. sprawy ze skarg J. D. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargi -
Zaskarżonymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzjami z dnia [...] maja 2010 r., o numerach: [...], [...], [...], [...], wydanymi po rozpatrzeniu odwołań J. D., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzje Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] marca 2010 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], wymierzające J. D., armatorowi statku rybackiego [...] o długości całkowitej większej niż 10 m. kary pieniężne w wysokości po 20.000 zł za połowy dorsza w Morzu B. , w dniach: [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r. [...] października 2007 r., z naruszeniem przepisów art. 34 pkt 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004r. o rybołówstwie ( Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.) oraz art. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu B. (podobszary 25 - 32, wody WE ) przez statki pływające pod banderą polską (Dz. U. UE L 180 z dnia 10 lipca 2007r., s. 3-4), którym to decyzjom nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozstrzygnięć Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, iż w rezultacie przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji czynności kontrolnych stwierdzono, na podstawie wpisu do kart dziennika pokładowego odpowiednio nr: [...], [...], [...], [...], że J. D. - kapitan jednostki rybackiej [...] podczas rejsów połowowych w dniach: [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r. i [...] października 2007 r., złowił i przywiózł do portu odpowiednio: 1290 kg dorszy w relacji pełnej ( 43 skrzynki po 30 kg każda), 980 kg dorszy w relacji pełnej (28 skrzynek po 35 kg każda), 560 kg dorszy w relacji pełnej (16 skrzynek po 35 kg każda), 120 kg dorszy w relacji pełnej (4 skrzynek po 30 kg każda).
Z dokumentu sprzedaży z dnia [...] października 2007 r., znak [...] wynika, że strona uzyskała korzyść finansową w wysokości 7875 zł. Z dokumentu sprzedaży z dnia [...] października 2007 r., znak [...] wynika, że strona uzyskała korzyść finansową w wysokości 4800 zł. Z dokumentu sprzedaży z dnia [...] października 2007 r., znak [...] wynika, że strona uzyskała korzyść finansową w wysokości 2963,6 zł. Z dokumentu sprzedaży z dnia [...] października 2007 r., znak [...] wynika, że strona uzyskała korzyść finansową w wysokości 620 zł.
Ponownie badając sprawę, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów złożonych odwołań Minister uznał za niezasadny zarzut strony wskazujący na naruszenie zasady praworządności określonej w art. 6 kpa. Przy ustalaniu podstawy prawnej obowiązuje prymat prawa wspólnotowego przed krajowym. Przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 804/2007 zakazujące prowadzenia połowów dorszy na obszarze 25-32 Morza B. przez statki pływające pod polską banderą obowiązują bezpośrednio i nie wymagają transpozycji do krajowego porządku prawnego. Wykładnia przepisów ustawy o rybołówstwie, jak i rozporządzenia Rady (WE) nr 804/2007 nie może być niespójna i powodować sprzeczności. W art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie mowa jest o wyczerpaniu ogólnej kwoty połowowej. Wbrew stanowisku skarżącego, Minister wskazał, że kwota przyznana na dany obszar połowowy (w przedmiotowym przypadku na obszar 25-32 B.) jest właśnie taką kwotą ogólną, której rybacy danego państwa nie mogą na tym obszarze przekroczyć. Wynika to z Załącznika I do rozporządzenia Rady (WE) nr 1941/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. ustalającego wielkości dopuszczalnych połowów, w którym wskazano, że Polska otrzymała kwotę 3118 ton dorszy na obszar 22-24 oraz kwotę 10794 ton dorszy na obszar 25-32.
Odnośnie ochrony praw nabytych wynikających z decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi – specjalnego zezwolenia połowowego, organ wskazał, że zezwolenie to w wyniku wydania rozporządzenia Rady (WE) nr 804/2007 nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Nastąpiła jedynie częściowa utrata uprawnień w nim określonych z mocy prawa wskutek zaistnienia przesłanek określonych w art. 2 w/w rozporządzenia. Uprawnienia w zakresie kwoty połowowej dorszy, określone w tym zezwoleniu wygasły po wyłowieniu ogólnej kwoty połowowej dorszy przyznanej Polsce na obszarze 25-32 Morza B.
Odnośnie zarzutu, że czyn jakiego dopuścił się skarżący powinien być rozpatrywany łącznie z innymi czynami tego typu dokonanymi w pewnym odstępie czasu, Minister wskazał, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje łączenia różnych spraw o podobnym stanie faktycznym. Również ustawa o rybołówstwie oraz rozporządzenie dotyczące kar nie przewidują możliwości łącznego wymierzania kary. Każde z dokonanych przez skarżącego naruszeń było odrębnym czynem zabronionym, który podlegał osobnemu ukaraniu. Kary pieniężne określone w przepisach o rybołówstwie są to sankcje administracyjne, których wymierzenie jest zależne od faktu naruszenia przepisów o rybołówstwie przez dany podmiot. Wysokość ustalanej kary administracyjnej uzależniona jest od podmiotu, który dopuścił się naruszenia (armator albo kapitan), długości całkowitej statku rybackiego przy użyciu którego dokonano naruszenia oraz od jego społecznej szkodliwości.
Odnoszą się do zarzutu naruszenia art. 8 kpa, organ uznał go za bezzasadny wskazując, że ustawa o rybołówstwie wraz z rozporządzeniem dotyczącym wysokości kar pieniężnych obowiązuje od 2005 roku. Jako przepisy powszechnie obowiązujące powinny być skarżącemu znane i przestrzegane.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia deklaracji złożonych przez przedstawicieli ówczesnych władz, które umożliwiłyby dalsze prowadzenie połowów dorsza, pomimo obowiązywania zakazu ustanowionego przez Komisję, organ podniósł, iż złożenie jakichkolwiek ustnych deklaracji nie może prowadzić do odstąpienia od wymierzenia kary za naruszenie obowiązujących przepisów tak wspólnotowych jak i krajowych.
Minister wskazał również, że wbrew twierdzeniom skarżącego, armatorowi statku rybackiego o polskiej przynależności może być udzielona pomoc finansowa za czasowe zawieszenie działalności połowowej dorsza w 2007 roku. Jednakże warunkiem otrzymania takiej pomocy jest przestrzeganie przez armatora statku zakazu połowów dorsza określonego w art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r.
Skargi na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. D. wnosząc o ich uchylenie oraz uchylenie utrzymanych nimi w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonym decyzjom zarzucono:
- naruszenie prawa materialnego, tj. § 2 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy nie zaistniała przesłanka odpowiedzialności z tych przepisów w postaci wyczerpania kwoty połowowej,
- naruszenie prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na niedokonaniu jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyczerpania bądź niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. w momencie dokonywania rejsów połowowych w inkryminowanym czasie, w szczególności nie powołanie biegłego, nie przeprowadzenie dowodu z oficjalnych rejestrów połowowych, treści skargi Rzeczypospolitej Polskiej przeciwko Komisji Europejskiej oraz oficjalnych stanowisk Ministerstwa w 2007r. ,
- naruszenie prawa procesowego, tj. art. 16 K.p.a. poprzez nie uwzględnienie okoliczności, że inkryminowane połowy dokonywane były na podstawie niewyeliminowanych z obrotu prawnego ostatecznych decyzji administracyjnych w postaci licencji i specjalnego zezwolenia połowowego,
- naruszenie prawa materialnego, tj. § 2 pkt 22 w/w rozporządzenia poprzez wymierzenie kary za jeden połów w sytuacji, gdy w stosunku do strony toczą się również inne postępowania dotyczące połowów tego samego rodzaju, a przedmiotowy przepis przewiduje jedną sankcję za prowadzenie połowów,
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 K.p.a. i prawa procesowego art. 7 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez wymierzenie kary na podstawie dowolnie przyjętych kryteriów oraz nieustalenie sytuacji majątkowej skarżącego jako przesłanek wymiaru kary,
- naruszenie przepisów postępowania art. 139 K.p.a. poprzez ukaranie skarżącego według przepisów przewidujących surowszą odpowiedzialność po uchyleniu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarg strona skarżąca podniosła, że nie można utożsamiać zakazu połowów wprowadzonego Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 804/2007 z faktem wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. W ocenie skarżącego przedmiotowe rozporządzenie samo w sobie nie jest dowodem w sprawie. To, że Komisja subiektywnie przyjęła, iż istnieje zagrożenie nie oznacza, że ono faktycznie nastąpiło. Rozporządzenie stało się przedmiotem zaskarżenia przez stronę polską do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu właśnie w oparciu o wątpliwości co do tego, czy ogólna kwota połowowa faktycznie została wyczerpana. Skarga została wycofana w wyniku uzyskania kompromisu co do określenia wysokości przełowienia. Wyliczenia Morskiego Instytutu Rybackiego w G. wskazują, że do końca 2007 r. Polska wykorzystała jedynie 8,6 tys. ton dorsza, kiedy limit wynosił 12,8 tys. ton. Skarżący wykonywał jedynie swoje uprawnienia i nie złamał ustawowego zakazu poprzez dokonywanie połowów, mimo faktycznego wyczerpania ogólnej kwoty połowowej. Dokonywanie połowów w czasie, gdy ogólna kwota połowowa została wyczerpana jest warunkiem koniecznym dla wymierzenia kary. Organ nie pokusił się jednak o zbadanie, czy faktycznie doszło do wyczerpania tej kwoty, przyjmując to jedynie za fakty powszechnie znane.
Skarżący wskazał, że dokonał połowu ryb w inkryminowanym okresie na warunkach decyzji- specjalnego pozwolenia połowowego. Nie naruszył zatem prawa, gdyż realizował prawa nabyte jako armator. Nie można doprowadzić do ustania przedmiotowego prawa bez ustania decyzji ostatecznej przyznającej prawo nabyte i bez stosownego odszkodowania. Przedmiotowe uprawnienie nie wygasło, bowiem warunki wykonywania tej decyzji nie łączą połowów z uznaniem ogólnej kwoty połowowej za wyczerpaną. Specjalne zezwolenie połowowe nie podlegało żadnym zmianom. Organy przerzuciły odpowiedzialność będącą skutkiem ich bezczynności na obywatela, co nie powinno mieć miejsca.
W ocenie skarżącego, karą administracyjną objęte jest nie pojedyncze zachowanie, czy też jeden połów, lecz wykonywanie połowów sprzecznie z ustawą. W tej sytuacji połowy objęte różnymi postępowaniami muszą być objęte jedną decyzją o karze. Wydanie natomiast kilku decyzji w sprawie, w której mogą one być oceniane tylko i wyłącznie jako jeden zespół działań, w ocenie skarżącego winno być uznane za naruszenie przepisów o wymierzaniu kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie.
Zdaniem skarżącego organy ustalając karę nie dokonały jakichkolwiek ustaleń w zakresie jego stanu majątkowego, posługując się dowolnie przyjętymi kryteriami. Suma nałożonych na skarżącego kar stanowi kwotę trudną do zapłaty dla przeciętnego obywatela. Na skutek ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji sytuacja skarżącego uległa pogorszeniu wobec wymierzenia surowszej kary, co nie powinno mieć miejsca ze względu na zakaz reformationis in peius. Zakaz ten bowiem dotyczy całego przebiegu postępowania, a nie wyłącznie jednej z jego faz. W ocenie skarżącego w niniejszym postępowaniu nie było przesłanek przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają obowiązujących przepisów prawa zarówno wspólnotowego jak i krajowego w stopniu skutkującym konieczność ich uchylenia.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, na podstawie wpisów w kartach dziennika połowowego, że statek rybacki [...], którego armatorem był J. D. w trakcie rejsów połowowych wykonywanych w dniach: [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r. [...] października 2007 r., dokonywał połowu dorsza. Połów ten wykonywany był po wprowadzeniu z dniem 11 lipca 2007 r. zakazu połowów tego gatunku ryb przez statki pływające pod polską banderą przez Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 804/2007 (srt. 2 i 3 zd. 1). Za działanie to armatorowi statku rybackiego zostały wymierzone kary pieniężne w wysokości po 20.000 zł, a więc wysokości odpowiadającej dolnej granicy zagrożenia przewidzianego przez przepisy prawa.
Należy wskazać, że wobec faktu członkowstwa Rzeczpospolitej Polskiej w Unii Europejskiej krajowy porządek prawny kształtują zarówno akty stanowione na szczeblu krajowym i lokalnym, jak też bezpośrednio wiążące normy prawa stanowionego przez upoważnione instytucje tej międzynarodowej organizacji. Rozporządzenia (WE) zaliczane do pochodnego prawa wspólnotowego są aktami wiążącymi w całości, przewidzianymi do bezpośredniego stosowania w każdym państwie członkowskim. Dla ich mocy obowiązującej nie jest konieczny akt inkorporacji zawartych w nich treści do prawa wewnętrznego państw członkowskich. Stają się więc częścią krajowego systemu prawa, wywołują skutki bezpośrednie dla jednostek i mają charakter wiążący co do wszystkich zawartych w nich postanowień.
Podstawą do wymierzenia skarżącemu kwestionowanych kar administracyjnych było naruszenie zakazu połowu dorsza, określonego w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 804/2007. Zakaz ten wprowadzono w wyniku wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na rok 2007. Fakt owego wyczerpania, wbrew twierdzeniu skarżącego, nie może budzić wątpliwości. Wskazuje na to zawarte w akapicie 3 preambuły tego rozporządzenia stwierdzenie, iż połowy stada dorsza przez polskie statki rybackie w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę i jej przyznane, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1941/2006. Nadto Komisja w akapicie 5 preambuły stwierdziła jednoznacznie, że połowy dorsza dokonywane w morzu B. na samym tylko obszarze B. (podobszar 25-32) wyczerpały całą kwotę połowową przyznaną Polsce i należy bezzwłocznie zakazać połowu tego stada.
Należy wskazać, że podstawę dla uprawnień Komisji Europejskiej w zakresie ustalania wielkości dopuszczalnych połowów na akwenach Unijnych, jak też stosowania środków zapobiegawczych przed poważnym zagrożeniem dla ochrony żywych zasobów wodnych oraz wprowadzenia zakazu działalności połowowej w przypadku, gdy została wyczerpana kwota przyznana danemu państwu członkowskiemu (art. 26 ust. 4), stanowiło Rozporządzenie Rady (WE) Nr 2371/2002 z dnia 20.12.2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki i rybołówstwa (Dz. U. L Nr 358 z 31.12.2002 r.). Stosownie bowiem do treści art. 26 w/w Rozporządzenia Komisja Europejska jest podmiotem odpowiadającym za ocenę i kontrolę stosowania zasad wspólnej polityki rybołówstwa przez Państwa Członkowskie. Treść art. 26 ust. 4 wskazuje, że Komisja uprawniona jest do wprowadzenia bezwzględnego zakazu działalności połowowej na podstawie dostępnych sobie informacji. W świetle zasady domniemania legalności działania instytucji stanowiących prawo nie można przyjąć, iż Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 804/2007 zostało wydane pomimo nieistnienia przewidzianych w art. 26 ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 2371/2002 przesłanek. Konsekwentnym następstwem ustalonego przez Komisję znacznego przekroczenia kwot połowowych był kolejny akt normatywny – Rozporządzenie Rady (WE) Nr 338/2008 z dnia 14.04.2008r. (Dz. U. L Nr 107 z 17.04.2008r.), na podstawie którego ograniczono kwotę połowową przyznaną Polsce na kolejne lata. Ustalenia Komisji nie zostały dotychczas zmienione, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że były wadliwe. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, nawet zaskarżenie Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 804/2007 do Europejskiego Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi przesłanki do niestosowania przepisów Rozporządzenia do czasu, gdy funkcjonuje w porządku prawnym.
W ocenie Sądu, brak jest także podstaw do twierdzenia, że rozpoznając przedmiotową sprawę organ niedostatecznie ustalił i ocenił stan faktyczny, gdyż w rzeczywistości ustalił okoliczności faktyczne naruszenia przepisów o rybołówstwie, w
postaci prowadzenia połowów dorszy podczas obowiązującego zakazu wprowadzonego przez Komisję Europejską w związku z przekroczeniem ogólne kwoty połowowej przyznanej Polsce na 2007 r. Ustalenia dotyczące przekroczenia kwoty połowowej przez statki pływające pod polska banderą zostały dokonane przez Komisję Europejską na podstawie kontroli, które ujawniły nieprawidłowości w zakresie raportowanych danych.
Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z prywatnej opinii prof. I. D., pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z listopada 2009r. oraz pytania deputowanego do Parlamentu Europejskiego M. G. i odpowiedzi udzielonej przez Komisję Europejską na okoliczność niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej w 2007r. i niewiarygodności danych przyjętych przez Komisję, gdyż przeprowadzenie tych dowodów zmierzałoby do dokonania oceny legalności Rozporządzenia Komisji Nr 804/2007, a nie oceny legalności zaskarżonych decyzji.
Z powyższych względów zarzuty naruszenia art. 34 pkt 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z § 2 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie oraz art. 7 i 77 § 1 K.p.a. należy uznać za niezasadne.
Obowiązywanie w porządku prawnym normy prawnej upoważniającej Komisję Europejską do wprowadzania natychmiastowego zakazu prowadzenia działalności połowowej przez wszystkie statki pływające pod banderą konkretnego państwa członkowskiego (Rozporządzenie Nr 2371/2002) ma to znaczenie, że także ostateczna decyzja przyznająca specjalne zezwolenie połowowe konkretnemu podmiotowi przyznawała określone w niej uprawnienie tylko w granicach obowiązującego porządku prawnego, kształtowanego także przez w/w Rozporządzenie. Uprawnienie do dokonywania połowu przyznane tą indywidualną decyzją obowiązywało więc w granicach wyznaczonych z jednej strony przez termin jego obowiązywania i indywidualnie określoną kwotę połowową, z drugiej przez termin związany z wprowadzeniem zakazu połowów o charakterze ogólnym.
Oczywistym jest, że określona indywidualnie kwota połowowa musiała zawierać się w ogólnej kwocie połowowej przyznanej Polsce na dany rok. Z chwilą wprowadzenia zakazu działalności połowowej indywidualnie przyznane uprawnienie
przestało obowiązywać. Zasada ta wynika więc z mocy prawa. Należy też wskazać na treść art. 34 pkt 4 ustawy o rybołówstwie, z którego wynika, że zabroniony jest połów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana. Przepis ten pozostaje w spójności z regulacjami unijnymi i wskazuje, że w razie wyczerpania kwoty połowowej określonych organizmów morskich uprawnienie do połowów wynikające z indywidualnego zezwolenia w części niewykorzystanej wygasa. Oczekiwane przez stronę skarżącą rozwiązanie wprowadzające skuteczność zakazu ustanowionego przez komisję Europejską dopiero w drodze indywidualnego rozstrzygnięcia administracyjnego pozostawałoby w sprzeczności z porządkiem prawnym Unii Europejskiej, wobec faktycznego ograniczenia zasady bezpośredniej skuteczności rozporządzeń.
Należy wskazać, że z Rozporządzenia wprowadzającego natychmiastowy zakaz połowów nie wynika zakaz ustanawiania regulacji prawnych służących kompensacji strat poniesionych przez podmioty, które nie mogą wykorzystać już przyznanych indywidualnie kwot połowowych. Rybacy, którzy ponieśli szkody zostali objęci określonymi programami w ramach środków pomocowych. Bez znaczenia zatem dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest zarzut pozostawania w obrocie decyzji uprawniającej do prowadzenia połowów – specjalnego zezwolenia połowowego, z którego limit indywidualny nie był wyczerpany, czy też licencji połowowej.
Niezasadny jest zdaniem Sadu zarzut naruszenia § 2 pkt 22 rozporządzenia wykonawczego z uwagi na wymierzenie kary za jeden połów, w sytuacji gdy przepis ten przewiduje jedną sankcję za prowadzenie połowów, nie zaś za jeden połów, a w stosunku do skarżącego toczą się inne postępowania dotyczące połowów tego samego rodzaju.
Słusznie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, że zgodnie z definicją ustawową rybołówstwo morskie jest to prowadzenie połowów organizmów morskich w morzu w celach zarobkowych i stąd, stosownie do treści § 2 pkt 22, kara pieniężna wymierzana jest za prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana. Trafnie więc wskazuje organ, że połowy ryb oznaczają tak czynności połowowe związane z wydobywaniem ryb i organizmów morskich z ich środowiska, jak i efekt tych czynności w postaci wydobytej masy ryb dokonywane w trakcie rejsu połowowego.
Wykładnia regulacji zastosowana przez organ jest racjonalna. Wykładnia zaś proponowana przez stronę skarżącą prowadziłaby do nieuprawnionego różnicowania sytuacji prawnej podmiotów. Ilość popełnianych czynów podlegających karze administracyjnej, zagrożonych wymierzeniem jednej kary pieniężnej, uzależniona byłaby od czasookresu pomiędzy wszczęciem i zakończeniem postępowania administracyjnego. Kara taka stanowiłaby jednorazową sankcję dla połowów prowadzonych nawet w różnych latach i nie wykluczałaby możliwości wykonywania dalszych połowów przez podmiot, w stosunku do którego wszczęto postępowanie administracyjne, w trakcie jego trwania. Ciągłość czynu uprawniająca do zastosowania jednorazowej sankcji w postaci kary pieniężnej, aby była dopuszczalna, musiałaby wynikać wprost z przepisów ustawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w zakresie ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego, jako przesłanki wymiaru kary, należy wskazać, iż jest to zarzut niezasadny.
Należy mieć bowiem na uwadze, iż kara administracyjna stosowana jest automatycznie w związku z zaistniałym zdarzeniem. Odpowiedzialność karnoadministracyjna ma charakter obiektywny, niezależny od stopnia zawinienia podmiotu jej podlegającego. Wysokość kary administracyjnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie niewątpliwie uzależniona jest od podmiotu, który dopuścił się naruszenia, długości całkowitej statku rybackiego oraz społecznej szkodliwości naruszenia. Okoliczności te organ administracji publicznej niewątpliwie uwzględnił przy wymiarze kary. Niesłusznie jednak zdaniem Sądu organ wskazał, iż nie posiada kompetencji do badania sytuacji majątkowej podmiotu podlegającego karze. Organ nie posiada co prawda żadnych uprawnień kontrolnych w tym zakresie, ale nie jest pozbawiony możliwości oceny sytuacji dokumentowanej przez podmiot podlegający karze. Zdaniem Sądu zakreślenie przez ustawodawcę górnej granicy odpowiedzialności na poziomie wielokrotności minimalnej kary, umożliwia i zakłada dokonywanie indywidualizacji wymierzanej przez organ kary, chociażby w oparciu o ogólne zasady proporcjonalności i słuszności wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie brak zainteresowania innymi niż wyrażonymi wprost w przepisach przesłankami wymiaru kary, w tym sytuacją majątkową skarżącego, nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem organ wymierzył skarżącemu kary w wysokości dolnej granicy zagrożenia, a zatem kary minimalne. Należy podkreślić przy tym, że przepisy ustawy o rybołówstwie nie przewidują możliwości złagodzenia kary bądź odstąpienia od jej wymierzenia , a zatem sytuacja majątkowa skarżącego nie mogła mieć w tych okolicznościach wpływu na rozstrzygnięcie.
W ocenie Sądu, zarzut naruszenia zakazu reformationis in peius w przedmiotowej sprawie nie jest zasadny, gdyż przepis art. 139 K.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego. Wysokość kar ponownie ustalał organ pierwszej instancji.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło