IV SA/Wa 1291/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. M. i C. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: 1) zwolnić skarżącą E. M. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu. W dniu 22 lipca 2013 r. skarżąca E. M. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z formularza wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz oświadczenia złożonego na wezwanie referendarza sądowego przez stronę wynika, że skarżąca jest rozwódką, a gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z niepracującym synem. Wnioskodawczyni jest zatrudniona w [...] S.A. na stanowisku [...] na podstawie umowy o pracę na wynagrodzeniem 1641,53 zł. brutto miesięcznie (tj. 1200 zł. netto miesięcznie). Mieszka we własnościowym spółdzielczym mieszkaniu o powierzchni 45,51 m2. Wnioskodawczyni zalega z opłatami w Spółdzielni (co udokumentowała stosownymi oświadczeniami); spłaca kredyt konsolidacyjny w kwocie ok. 760 zł. miesięcznie; w zaspokojeniu niezbędnych potrzeb zmuszona jest korzystać z pomocy rodziny. Jak podała, jest właścicielem nieruchomości, która nie przynosi dochodu. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności, przedmiotów wartościowych. Stwierdzono, co następuje: Zdaniem referendarza sądowego okoliczności przedstawione przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z nadesłanych dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy ponadto zauważyć, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest możliwe tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść nawet minimalnych kosztów postępowania z powodu ubóstwa. Zdaniem referendarza sądowego, okoliczności przedstawione przez skarżącą dawały podstawę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca słusznie wywodzi, że w obecnej sytuacji majątkowej, dochodowej, rodzinnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek opłat czy wydatków związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Nie jest w stanie z kwoty 1200 zł. uiścić wpis sądowy w wysokości 500 zł oraz pozostałe finansowe ciężary procesu przed WSA. Wypada nadmienić, że znacząco na koszty utrzymania skarżącej wpływa także utrzymanie jej niepracującego syna. Ponadto, nadesłana kopia wyciągu z rachunku bankowego świadczy o nieposiadaniu przez stronę kwoty, którą mogłaby przeznaczyć na uiszczenie choćby części kosztów sądowych tej sprawy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.