IV SA/Wa 1292/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-11

Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wniosku zgodnie z wezwaniem sądu i nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a nadto nie uzupełniła wniosku zgodnie z wezwaniem sądu. Ciężar wykazania tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, a sąd nie ma obowiązku samodzielnego ustalania jego sytuacji materialnej poprzez zwracanie się do innych podmiotów.
Stan faktyczny
Skarżący Z. S. złożył skargę na decyzję Ministra Środowiska umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie odpadów. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, powołując się na schorzenia, zadłużenie i niskie dochody. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedstawienie szczegółowych informacji dotyczących wydatków, dochodów z nieruchomości rolnej, świadczeń z ARiMR, dochodów własnych i żony oraz udokumentowania zadłużenia. Skarżący nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono Z. S. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 11 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odpadów postanawia 1) odmówić Z. S. zwolnienia od kosztów sądowych, 2) odmówić Z. S. ustanowienia adwokata. Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazaną w sentencji decyzję Ministra Środowiska umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na unieszkodliwianie i odzysk odpadów na składowisku odpadów. W dniu 20 lipca 2007 r. skarżącemu zostało doręczone zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. W dniu 26 lipca 2007 r. skarżący złożył pismo, w którym zawarł prośbę o zwolnienie go od obowiązku uiszczenia wpisu. W złożonym następnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w wymaganej przez prawo formie, tj. na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca rozszerzył zakres żądania, wskazując iż domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z informacji podanych we wniosku wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, wskazał iż jest właścicielem domu o pow. 80 m², mieszkania o pow. 76 m², nieruchomości rolnej o pow. 6,30 ha ("w większości ugory i las"), ponadto podał, że posiada stodołę i trzy budynki gospodarcze. Oświadczył także, że nie posiada zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że jest osobą schorowaną. Powołał się także na duże zadłużenie w byłym zakładzie pracy żony – szkole podstawowej oraz w dwóch bankach. W razie wątpliwości co do zadłużenia skarżący zasugerował, aby Sąd zwrócił się do tych instytucji (szkoły, banków) z zapytaniem w tym przedmiocie. Podał, że na spłatę zadłużenia przeznaczone jest ok. 60 – 70 % emerytury żony, ponadto w ostatnim okresie na pokrycie kosztów za inwentaryzację 4 zabudowań wnioskodawca przeznaczył ok. 6.500,00 zł. Wnioskodawca podał, że otrzymuje świadczenie przedemerytalne w wysokości ok. 900,00 zł, zaś jego żona emeryturę – ok. 1.600,00 zł. Następnie pismem z dnia 17 sierpnia 2007 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem ujemnych skutków prawnych: 1) informacji wskazujących wysokość wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie (przeciętnie w miesiącu), 2) zaświadczenia z odpowiedniego urzędu gminy, wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej, 3) oświadczenia, czy starał się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli tak, to czy otrzymał tę pomoc i w jakiej wysokości, 4) udokumentowania wysokości dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i jego żonę (np. odcinków świadczeń), 5) udokumentowania obciążeń finansowych, na które powołuje się we wniosku (pożyczki, koszty inwentaryzacji budynków) Powyższe wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 21 sierpnia 2007 r., termin do jego wykonania upłynął w dniu 28 sierpnia 2007 r. Wnioskodawca nie nadesłał żądanych informacji w powyższym terminie. Rozpatrując złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 255 cytowanej wyżej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu PPF okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Należy podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania . W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie wykazał powyższej okoliczności, jak również nie odpowiedział na wezwanie do uzupełnienia wniosku. W przedmiotowej sprawie, sytuacja opisana przez wnioskodawcę w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podanie jedynie ogólnikowych (nie określono wydatków, zadłużenia) informacji we wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF oraz nieudzielenie odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku, uniemożliwia przyjęcie, iż została spełniona przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc się zaś do sugestii skarżącego aby w sprawie zadłużenia Sąd zwrócił się szkoły, w której pracowała żona wnioskodawcy, czy banków, to należy stwierdzić, że brak jest podstaw do podejmowania takich działań przez Sąd. Z wyżej omawianych przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w razie wątpliwości co do sytuacji materialnej, Sąd winien zwrócić się o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy do wnioskodawcy a nie jakichkolwiek innych podmiotów i to wnioskodawca winien wykazać, że jego sytuacja materialna uzasadnia uwzględnienie wniosku. Wobec powyższego na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło