IV SA/Wa 1292/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w C. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. o odmowie wprowadzenia – na wniosek J. M. (dalej także jako skarżący) – zmiany w ewidencji gruntów wsi P. gmina P. w zakresie działki nr [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, iż J.M. wnioskiem z dnia 21 stycznia 2009 r. zwrócił się do Starosty o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów wsi P. w zakresie granic i powierzchni nieruchomości oznaczonej nr [...], zgodnie z załączoną mapą sytuacyjną nr [...] wpisaną do ewidencji składnicy geodezyjnej Powiatowego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w P. w dniu 3 lipca 1975 r., na której w rejestrze pomiarowym wykazano [...] ha powierzchni ogólnej działki nr [...]. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie o odmowie wprowadzenia żądanych zmian do ewidencji gruntów jest prawidłowe. W ewidencji gruntów J. M. figuruje jako właściciel działki [...] o pow. [...] ha. Własność przedmiotowej działki skarżący nabył na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...], stwierdzającego nabycie spadku po M. M., która nabyła w/w nieruchomość na mocy Aktu Własności Ziemi z dnia [...] marca 1976 r. Mapa, na którą powołuje się skarżący powstała w 1975 r., tj. przed datą uprawomocnienia się w/w aktu (13 kwietnia 1976 r.). Jej treść jest różna od zapisów w ewidencji gruntów obrębu Pogorzelec. Zapisy w ewidencji gruntów zgodne są jednak z Księgą Wieczystą dla działki nr [...], z której wynika, iż J. M. jest właścicielem tej działki o powierzchni [...] ha. W opinii organu J. M. nie przedstawił żadnego dokumentu na poparcie swego wniosku o wprowadzenie zmian w ewidencji stosownie do § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454), a aktualizacja operatu ewidencji gruntów następuje poprzez wprowadzenie jedynie udokumentowanych zmian. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J. M. i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi zarzucono organowi naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa. Skarżący wyjaśnił, iż złożył do Prokuratury Rejonowej w P. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa polegającego na poświadczeniu nieprawdy przez funkcjonariusza publicznego w dokumencie – wypisie z rejestru gruntów z dnia 15 września 2000 r. oraz wykazie zmian gruntowych wsi P. Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. umorzono dochodzenie wobec braku znamion czynu zabronionego, jednocześnie informując, zdaniem skarżącego, w uzasadnieniu tego postanowienia o ustaleniu, że dokumenty geodezyjne fałszował były pracownik starostwa. W ocenie skarżącego, organy nie wyjaśniły powyższych okoliczności, nie zażądały dokumentacji dopuszczającej zmianę granic nieruchomości przedstawionej na złożonej, wraz z wnioskiem, mapie i nie przeprowadziły postępowania dowodowego. Nadto nieprawidłowo organy zastosowały normę § 45 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., albowiem przedstawiona przez skarżącego mapa sytuacyjna jest dokumentem, o którym mowa w § 46 ust. 2 powołanego rozporządzenia. J. M. podniósł również, iż nie wnosił o zmianę powierzchni działki, a art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie daje podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych w sposób odmienny od pierwotnego, numer nieruchomości stanowi istotny element wcześniejszego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż mapa przedłożona przez skarżącego jest mapą z projektem podziału sporządzonym w 1975 r. Projekt ten nie został wprowadzony do ewidencji gruntów. Dowodem na to są Akty Własności Ziemi wydane w 1976 r. na grunty objęte wcześniej tą mapą zawierające inne oznaczenia działek. W wyniku uwłaszczenia M. M., której spadkobierca jest skarżący, otrzymała działki nr [...] i [...] o łącznej pow. [...], stanowiące część gruntów objętych mapą przedłożoną przez skarżącego. W 1981 r. przeprowadzono aktualizację ewidencji gruntów wsi P., w wyniku której działka nr [...] ulegała podziałowi na działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha. Do chwili obecnej oznaczenie tych działek nie uległo zmianie, a dane w ewidencji gruntów są zgodne ze stanem prawnym wynikającym z Aktu Własności Ziemi z dnia [...] marca 1976 r. i postanowieniem Sądu Rejonowego w sprawie nabycia spadku po M. M., a także z założoną w 2005 r. Księgą Wieczystą dla działki nr [...]. Wobec powyższego, nie zostały naruszone, zdaniem organu § 45 i 46 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., a argumenty skarżącego dotyczące postępowania prokuratorskiego nie mają znaczenia dla postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. W piśmie procesowym z dnia 26 listopada 2009 r. skarżący przedstawił argumentację świadczącą, jego zdaniem, o nietrafności stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę, a także podtrzymał swoje zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa. Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 22 lutego 2010 r. poparł skargę i zarzuty w niej zawarte, wskazując, iż we wsi P. wydano wiele wzajemnie sprzecznych ze sobą Aktów Własności Ziemi, a także wielokrotnie zmieniano oznaczenia ewidencyjne działek, co w ocenie strony skarżącej, miało doprowadzić do zmian własnościowych. Wobec powyższego organy winne były przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (także dokumenty złożone przez skarżącego) i dopiero w następstwie takich ustań, rozstrzygnąć w przedmiocie wniosku skarżącego. Na rozprawie w dniu 5 marca 2010 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż organ administracji powinien w postępowaniu zbadać procedurę uwłaszczeniową oraz ocenić, które akty uwłaszczeniowe mają moc prawną, albowiem akty te wzajemnie się wykluczają. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżonej decyzji nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego, a to w połączeniu z kognicją sądu administracyjnego sprowadzającą się do badania wyłącznie legalności zaskarżonej decyzji uzasadnia uznanie skargi za bezzasadną ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Powyższe informacje w myśl art. 24 ust 1 powołanej wyżej ustawy znajdują odzwierciedlenie w operacie ewidencyjnym, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpis do tych rejestrów. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy zakres informacji w odniesieniu do gruntów obejmuje dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ustawodawca w §12 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. z 2001r., Nr 38, poz. 454) wskazał jakiego rodzaju dokumenty mogą stanowić podstawę do uwidocznienia w ewidencji zmian praw osób do gruntów i budynków oraz zmian danych liczbowych i opisowych działek. Z treści tego przepisu wynika, że podstawę taką mogą między innymi stanowić: wpisy dokonane w księgach wieczystych, prawomocne orzeczenia sądowe, ostateczne decyzje administracyjne. Ponadto § 46 powołanego wyżej rozporządzenia określa rodzaj dokumentów stanowiących podstawę wpisu zmian w ewidencji gruntów z urzędu. Zmiany takiej dokonuje się z urzędu w oparciu między innymi o opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykaz zmian danych ewidencyjnych. Skarżący do wniosku o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków dołączył mapę sytuacyjną nr [...] wpisaną do ewidencji w składnicy geodezyjnej Powiatowego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w P. w dniu [...] lipca 1975r., na której w rejestrze pomiarowym wykazano [...] ha powierzchni ogólnej działki [...]. Pamiętać należy, że art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nakłada na organy obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zasadnie więc organ II instancji zauważył, że ostateczna decyzja administracyjna, to jest akt własności ziemi, na podstawie, którego własność działki oznaczonej numerem [...] nabyła matka wnioskodawcy pochodzi z 1976r., czyli jest dokumentem późniejszym niż przedłożona przez skarżącego mapa. Zasadnie również organ powołał się na wpis dokonany w dniu [...] czerwca 2005r. do księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Wydział IV Sądu Rejonowego w P. W dziale I tej księgi wieczystej wpisano działkę nr [...] o powierzchni [...] ha położoną we wsi P. gm. P. W dniu 12 kwietnia 2007r. w dziale II księgi wieczystej nr [...] wpisano jako właściciela J. M. Ostatnim dokonanym wpisem odnoszącym się do tej nieruchomości jest więc wpis dokonany w księdze wieczystej, czyli dokument wymieniony jako pierwszy w § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skoro obowiązkiem organu jest dbałość o aktualizacje wpisu to zasadnie organ opierając się na powołanych wyżej dokumentach oddalił wniosek J. M. i nie uwzględnił jako podstawy wpisu dołączonej przez skarżącego mapy. Pozbawiony słuszności jest zarzut skarżącego, iż organ winien zbadać procedurę uwłaszczeniową oraz ocenić, które akty uwłaszczeniowe mają moc prawną, albowiem akty te wzajemnie się wykluczają. Zwrócić należy uwagę, że aktualizacja ewidencji gruntów i budynków odnosi się również do usuwania błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Czym innym jednak jest prostowanie błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych – w świetle złożonych dokumentów- pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalanie przez organ prowadzący ewidencję przysługującego prawa własności. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu, co do tego czyją własność stanowi nieruchomość, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zamian do bazy danych ewidencyjnych ( po. Wyrok NSA z dnia 7 maja 2008r., I OSK 719/07, LEX nr 505313). Wbrew twierdzeniom skarżącego do kompetencji organu nie należało badanie procedury uwłaszczeniowej i ustalanie, który z przedłożonych aktów własności ziemi jest aktem wiążącym, kompetencji takiej bowiem organ ten nie posiada. Odnośnie nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] zostały wydane dwa akty jeden w 1975 r. mocą, którego stwierdzono, iż M. M. stała się właścicielką gruntów składających się z działek [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, i drugi na podstawie którego ta sama osoba stała się właścicielką działek [...] i [...] o powierzchni łącznej [...], a ponadto działka oznaczona na mapie z 1975r. nr [...] o powierzchni [...] ha odpowiada w chwili obecnej działkom [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...] i [...], dla których urządzone są odrębne księgi wieczyste i zbiory dokumentów. W sytuacji, gdy istnieją wzajemnie wykluczające się dokumenty dotyczące prawa własności nieruchomości, co do której odnosi się zmiana żądanego wpisu w ewidencji gruntów i budynków, organ administracji nie jest uprawniony do rozstrzygania tej kwestii. Reasumując stwierdzić należy, że organ nie był uprawniony do prowadzenia jakiegokolwiek postępowania zmierzającego do ustalenia prawa własności, a skoro skarżący nie przedstawił dokumentu stanowiącego podstawę do dokonania zmian wpisów zamieszczonych w operacie ewidencyjnym słusznie wniosek J. M. został oddalony, a organ II instancji oddalił odwołanie. Powyższe rozważania czynią zarazem bezpodstawnym zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., gdyż organ administracji nie tylko nie miał obowiązku prowadzenia postępowania w tym zakresie, ale jako organ prowadzący jedynie rejestrację określonych faktów będących następstwem zdarzeń prawnym pozbawiony był możliwości podejmowania działań w zakresie ustalenia prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Pozbawiony słuszności jest również zarzut naruszenia przez organ art. 107§3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone zgodnie z wymogami zawartymi w powołanym wyżej przepisie i zawiera w swej treści wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekła jak w sentencji wyroku.