IV SA/Wa 1293/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi I. S. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zlokalizowanie urządzeń w pasie drogowym uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji Decyzją z dn. [...] listopada 2004r. Burmistrz Miasta S. po rozpatrzeniu wniosku I. i S. S. nie wyraził zgody na lokalizację studzienek piwnicznych oraz schodów wejściowych do posesji w chodniku ul. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż I. i S. S. zwrócili się z wnioskiem o wyrażenie zgody przez zarządcę drogi na umieszczenie już istniejących w chodniku ul. [...] okienek piwnicznych w studzienkach. Podczas wizji stwierdzono, iż między powyższymi okienkami znajdują się schody wejściowe. Lokalizacja zarówno okienek, jak i schodów nie była uzgodniona z zarządcą drogi. W ocenie organu usytuowanie okienek i schodów w znaczny sposób ogranicza szerokość ciągu komunikacji pieszej. Ponadto istnieje domniemanie, iż okienka będą stwarzały możliwość dodatkowej komunikacji z budynkiem, co utrudniać będzie na chodniku ruch pieszy. Wskutek odwołania wniesionego przez I. i S. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dn. [...] grudnia 2004r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, iż ul. [...] w S. zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S. z dn. [...].10.2000r. stanowi drogę gminną. I. i S. S. wybudowali studzienki piwniczne oraz schody wejściowe bez zgody właściwego organu budowlanego oraz zarządcy drogi. Lokalizacja jakiejkolwiek inwestycji w pasie drogowym, która nie jest związana z gospodarką drogową i obsługą ruchu drogowego bez zgody zarządcy drogi jest niedopuszczalna. Jak wynika z ustaleń zarządcy drogi, budynek inwestorów znajduje się przy ulicy o dużym natężeniu ruchu pieszego, w niewielkiej odległości od skrzyżowania z sygnalizacją świetlną. Zlokalizowanie okienek oraz schodów w sposób znaczny ogranicza szerokość ciągu pieszego. W skardze do sądu administracyjnego I. i S. S. podnieśli, iż studzienki piwniczne usytuowane są "w równej płaszczyźnie z chodnikiem" przy ścianie domu i nie mają wpływu na utrudnienia w ruchu pieszych. Okna w studzienkach są jedynym wyjściem z piwnic na zewnątrz budynku i są niezbędne z punktu widzenia bezpieczeństwa osób, które akurat znajdą się w piwnicy. Okienka te nie będą służyć jako dodatkowa droga komunikacji z budynkiem. Odnośnie natomiast schodów to chodnik na wysokości budynku skarżących ma szerokość 4m. Jeden stopień schodkowy jest usytuowany przy wejściu do budynku o szerokości około 33cm. Po zakończeniu budowy okazało się, że pierwszy stopień równy ze ścianą budynku musiałby być bardzo wysoki tj. ok. 50cm. Taka wysokość stwarzałaby zagrożenie dla bezpiecznego wchodzenia do budynku. Z tych względów konieczne było wykonanie dodatkowego schodka, wchodzącego w chodnik. Skarżący podnieśli, iż budynek projektował fachowiec, w którego ręce oddali to zadanie. Ponadto na przyległych ulicach znajdują się w budynkach wysunięte schody w głąb chodnika, które uzyskały akceptację zarządcy drogi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 39 ust. 1 i 3 ustawy z dn. 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2004r, Nr 204, poz. 2086 ze zm.). Art. 39 ust. 1 powołanej ustawy przewiduje, iż zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Norma ta przewiduje ogólny zakaz dokonywania działań w obrębie pasa drogowego, które m.in. stwarzałyby zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Nie oznacza to jednak, iż zakaz ten ma charakter bezwzględny. Otóż art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych przewiduje możliwość lokalizowania obiektów lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami bądź ruchu drogowego. W tym celu niezbędne jest uzyskanie zezwolenia właściwego zarządcy drogi. Zgoda zarządcy może być udzielona w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W niniejszej sprawie organy obydwu instancji wskazały na takie okoliczności, które w ich ocenie wykluczają uznanie, iż zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek. Okolicznością taką jest utrudnienie w ruchu pieszych, które zostanie spowodowane lokalizacją schodka oraz domniemanym wykorzystaniem okienek do dodatkowej komunikacji z budynkiem poprzez np. dostarczanie płodów rolnych. W ocenie Sądu organy nie dołożyły staranności w zebraniu całego materiału dowodowego w sprawie, czym naruszyły dyspozycję art. 7 kpa i art. 77§1 kpa. Zebranie bowiem całego materiału i wszechstronne jego rozpatrzenie pozwoliłoby na pełną analizę stanu faktycznego, a w konsekwencji na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. W szczególności dotyczy to ustalenia okoliczności, które zostały podniesione przed sądem administracyjnym, a nie zostały wzięte przez organ – jak wynika z uzasadnienia decyzji – pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Mianowicie organ nie wyjaśnił, czy przedmiotowe schody prowadzą do jedynego wejścia do budynku oraz czy okienka piwniczne zapewniają możliwość dopływu powietrza do piwnicy oraz stanowią jedyną drogę ewakuacyjną. Organ przyjął, iż wnioskowane schody będą zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Przy czym nie dokonał w uzasadnieniu decyzji analizy i oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a mianowicie znajdujących się w aktach szkiców sytuacyjnych. Dowody te natomiast miały zasadnicze znaczenie dla oceny czy wnioskowane urządzenia będą miały wpływ na bezpieczeństwo ruchu. Określają bowiem konkretne odległości, jak również ich usytuowanie w stosunku do innych istniejących obiektów. Przede wszystkim jednak organ powinien wykazać, iż nie zaistniała szczególnie uzasadniona okoliczność uchylająca zakaz lokalizowania w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Taka konstrukcja przepisu art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych powoduje, iż decyzja zarządcy zezwalająca na lokalizację urządzenia w pasie drogowym ma charakter uznaniowy. Organ administracji publicznej, działając w granicach uznania administracyjnego, ma obowiązek wnikliwie i wszechstronnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy, a następnie rozpatrzeć go w odniesieniu do właściwych przepisów prawa materialnego. Decyzje uznaniowe wymagają uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107§3 kpa. Nie może ono opierać się na ogólnym stwierdzeniu, lecz musi zawierać konkretne ustalenia faktyczne oparte na całości zgromadzonego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie organy naruszyły zarówno normy art. 107§3 kpa, jak i art. 7 oraz 77§1 kpa. Uchybienie tym przepisom mogło mieć w ocenie Sądu wpływ na wynik sprawy. Z tych względów kontrolowane rozstrzygnięcia zostały uchylone na podstawie art. 145§1 pkt 1c) ustawy z dn. 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach nie orzeczono, bowiem skarżący nie zgłosili wniosku w tym przedmiocie. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak na wstępie.