IV SA/Wa 1293/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-09
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Alina Balicka, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie jest wpisana w ewidencji gruntów jako właściciel lub władający, ale wykazała, że od wielu lat faktycznie włada częścią nieruchomości i poniosła na niej nakłady, posiada interes prawny do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpis do ewidencji gruntów ma charakter informacyjny i nie przesądza o braku faktycznego władania nieruchomością. Osoba, która nie jest wpisana jako właściciel lub władający, ale skutecznie wykaże w postępowaniu administracyjnym, że faktycznie włada częścią gruntu, posiada interes prawny do uzyskania wypisu z ewidencji. Władający gruntem zawsze ma interes prawny i nie musi go dodatkowo wykazywać. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji w celu wyjaśnienia statusu prawnego skarżącego jako faktycznego władającego nieruchomością.Stan faktyczny
Skarżący E. Z. złożył wniosek o wydanie wypisu z ewidencji gruntów dla działki nr (...). Organ I instancji oraz Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówili wydania wypisu, uznając, że skarżący nie jest wpisany jako właściciel ani władający i nie wykazał interesu prawnego. Skarżący twierdził, że posiada interes prawny, ponieważ toczy się postępowanie o oddanie części działki w użytkowanie wieczyste, a on od 1986 roku włada częścią działki i wybudował na niej pawilon handlowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego na rzecz skarżącego E. Z. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant H. P., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2007 r. sprawy ze skargi E. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia (...) maja 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wydania wypisu z ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji z dnia (...) kwietnia 2007 r. 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego na rzecz skarżącego E. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego postanowieniem Nr (...) z dnia (...) maja 2007r. znak (...)działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie Nr 1 Wójta Gminy N. z dnia (...) kwietnia 2007r. znak (...), którym odmówiono E. Z. wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków dla działki nr (...) położonej we wsi Z., gmina N..
Organ odwoławczy powołując się na treść art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazał, że organ administracji publicznej obowiązany jest wydać wypis z rejestru gruntów na wniosek właścicieli, władających oraz osób, które mają interes prawny w tym zakresie.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie jest wpisany w ewidencji gruntów i budynków ani jako właściciel, ani jako władający. Należało więc ustalić, czy wnioskodawca posiada interes prawny uprawniający go do żądania wypisu z rejestru gruntów. W toku postępowania prawidłowo ustalono w ocenie organu odwoławczego, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego, który uprawniałby go do żądania wypisu dotyczącego działki nr (...).
Wskazane przez wnioskodawcę okoliczności dotyczące poniesionych nakładów na inwestycję w postaci pawilonu handlowego nie maja wpływu na ocenę istniejącego interesu prawnego, albowiem dotyczą jedynie interesu faktycznego. Również powołanie się przez wnioskodawcę na jego starania o wykup części działki nr (...) nie wskazują na jego interes prawny w przedmiotowej sprawie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia (...) maja 2007r. złożył E. Z.. Skarżący zarzucił naruszenie art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i podniósł, iż w toku postępowania administracyjnego o wydanie wypisu z rejestru gruntów wykazał, że posiada interes prawny, który uprawnia go do żądania wypisu z operatu gruntów, gdyż aktualnie toczy się postępowanie o oddanie części działki nr (...) w użytkowanie wieczyste.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 6a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne / t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm. / organem administracji geodezyjnej i kartograficznej obok marszałka województwa jest starosta wykonujący zadania przy pomocy geodety powiatowego wchodzącego w skład starostwa powiatowego. Na podstawie art. 6a ust. 4 w/w ustawy starosta na wniosek gminy powierza wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), w drodze porozumienia, prowadzenie spraw należących do zakresu jego zadań i kompetencji, w tym wydawanie decyzji administracyjnych, po spełnieniu warunków, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 grudnia 1999r. w sprawie warunków organizacyjnych, kadrowych i technicznych, jakie powinny zostać spełnione przez gminy wnioskujące o przejęcie zadań i kompetencji starosty w zakresie geodezji i kartografii / Dz. U. z 2000r. Nr 1, poz. 4 /.
Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, budynków, lokali. Odnośnie gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Odnośnie budynków ewidencja
obejmuje informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. Natomiast odnośnie lokali ewidencja obejmuje informacje dotyczące ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części - art. 20 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie - art. 22 ust. 1 ustawy. Informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Informacji tych udziela się odpłatnie - art. 24 ust. 1 i 2 ustawy.
Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków odpłatnie na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal, osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także na żądanie zainteresowanych organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego.
Z powyższego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem określonych informacji. Ewidencja gruntów i budynków powinna być utrzymywana w stałej aktualności. Aktualność ta dotyczy nie tylko stanu prawnego nieruchomości objętych ewidencją, ale również stanu faktycznego dotyczącego gruntów, budynków, lokali objętych ewidencją.
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że skarżący mógłby uzyskać wypis z ewidencji gruntów i budynków dotyczący działki nr (...), gdyby był jej właścicielem, osobą nią władającą, bądź też gdyby miał interes prawny w tym zakresie.
Bezsporne jest w sprawie, że skarżący nie jest właścicielem działki nr (...), położonej we wsi Z.., gmina N..
Natomiast w toku postępowania administracyjnego kwestią niewyjaśnioną pozostała okoliczność władania przez skarżącego od 1986 roku częścią działki nr (...), o powierzchni 450 m2, na której skarżący wybudował pawilon handlowy. Skarżący nie jest ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jako władający częścią
działki nr (...). Jednakże wpis do ewidencji ma przede wszystkim znaczenie informacyjne, ustawa nie wiąże z nim domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, jak i z rzeczywistym stanem faktycznym. Brak wpisu w ewidencji odnośnie skarżącego jako władającego częścią działki nr (...)nie przesądza, że faktycznie nie jest on osobą władającą. Brak wpisu w tym zakresie nie jest wiążący dla organów, w sytuacji, gdy podmiot występujący z żądaniem wydania wypisu z operatu ewidencyjnego w toku postępowania skutecznie dowiedzie, że jest osobą władającą gruntem, czy też częścią gruntu, którego dotyczy jego wniosek.
Organy obu instancji w toku postępowania badały istnienie po stronie skarżącego interesu prawnego w żądaniu wydania wypisu z operatu ewidencji gruntu odnośnie działki nr (...). Interes prawny bada się, gdy z wnioskiem o wypis z ewidencji nie występuje właściciel lub władający. Z materiału dowodowego wynika, że okoliczności jakie powoływał skarżący celem wykazania swojego interesu prawnego uzasadniającego wniosek, faktycznie odnoszą się do władania przez niego częścią działki nr (...), o powierzchni (...) od 1986 roku do chwili obecnej. Ustawowe uprawnienia dane władającemu i osobie posiadającej interes prawny w możliwości żądania wypisu z ewidencji nie są konkurencyjne w stosunku do siebie. Władający zawsze ma interes prawny, którego nie musi wykazywać, żądając wydania wypisu z ewidencji gruntu, którym włada.
Sąd uznając, że w sprawie nie został wyjaśniony status, z jakiego korzysta skarżący przy składaniu wniosku o wypis z operatu ewidencji odnośnie działki nr (...), uchylił zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, celem wyjaśnienia tej okoliczności, która może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło